آرتريت روماتوييد كودكان arthritis juvenile rheumatoid

آرتريت روماتوييد كودكان عبارت است از يك بيماري التهابي بافت همبند، عمدتاً بافت مفاصل ، كه در كودكان رخ مي دهد. امكان دارد با آرتريت ناشي از بيماري لايم اشتباه شود. مفاصلي كه درگير مي شوند معمولاً عبارتند از زانو، آرنج ، مچ پا، و گردن . التهاب مي تواند عضلات نزديك مفصل ، غضروف ، و غشاهاي پوشانندة مفصل را نيز متأثر سازد. اين بيماري بين سنين 5-2 سالگي آغاز مي شود، و اغلب تا جواني بهبود مي يابد. اين بيماري در دختران چهار برابر شايع تر از پسران است .
علايم شايع
درد، تورم ، و خشكي در مفاصل انگشتان پا، زانو، مچ پا، آرنج ، شانه ، يا گردن . درد ممكن است به طور ناگهاني يا تدريجي آغاز شود و ممكن است در تنها يك ، يا بسياري از مفاصل وجود داشته باشد. امكان دارد كودك بدون اين كه قادر به توضيح باشد، از راه رفتن امتناع كند.
دماي بدن هر روز و معمولاً در عصر تا حدود 4/39 درجة سانتيگراد بالا مي رود. تب به طور شايع با بثورات پوستي و لرز همراه است .
بي اشتهايي ، كاهش وزن
كم خوني
تحريك پذيري ، بي حالي
تورم گره هاي لنفاوي
درد و قرمزي چشم
درد قفسة صدري به قدري شديد است كه بر قلب تأثير مي گذارد.
علل
احتمالاً به علت اختلال خود ايمني است كه طي آن دستگاه ايمني بدن به بافت خودي حمله مي كند. بروز علايم براي اولين بار، اغلب باعث استرس جسماني يا عاطفي مي شود.
عوامل افزايش دهندة خطر
ارث
پيشگيري
در حال حاضر قابل پيشگيري نيست .
عواقب مورد انتظار
اين بيماري در حال حاضر غير قابل درمان است . اما در عين حال ، در 80%- 75% موارد، به هنگام بلوغ يا اوايل جواني ، بيماري به كلي فروكش كرده است .
هر حمله معمولاً چند هفته به طول مي انجامد و در طي دوران كودكي ، بيماري هر از چندگاهي شعله ور مي شود و دوباره فروكش مي كند. علايم را معمولاً مي توان با درمان تحت كنترل درآورد.
عوارض احتمالي
متأثر شدن بافت هايي غير از مفاصل ، مثلاً التهاب چشم ، بزرگ شدن طحال ، التهاب پردة دور قلب يا عضلة قلب .
تغيير شكل و به هم خوردن ساختمان مفصل به طور دايمي
درمان

اصول كلي
آزمايش خون ، از جمله بررسي وضعيت خود ايمني
عكس برداري از مفاصل . البته تغييرات مفصل ممكن است تا مراحل انتهايي بيماري نيز خود را در عكس مفصل نشان ندهند.
روان درماني يا مشاوره براي كمك به خانوادة كودك ، تا آنها بتوانند به خوبي از عهدة بيماري طولاني مدت كودك برآيند. شايد مهمترين عامل در درمان كودك حمايت عاطفي از وي باشد.
جراحي براي درست كردن مفصل تغيير شكل يافته (گاهي )
اگر تشك كودك سفت نيست ، يك تختة ضخيم چندلا زير تشك قرار دهيد.
چشم كودك بايد حداقل 2 بار در سال معاينه شود تا اگر التهابي در چشم وجود دارد زود تشخيص داده شود.
بسيار مهم است كه كودك به مدرسه عادي به طور روزانه برود. هر جا كه لازم باشد، مدرسه بايد خدمات اضافي براي برآورده كردن نيازهاي كودك فراهم كند.
داروها
آسپرين يا ساير داروهاي ضد التهاب غير استروييدي ، براي كاهش درد و التهاب
امكان دارد داروهاي ديگري چون كورتيكواستروييد، نمك طلا، يا يا ساير داروها تجويز شوند
فعاليت
به هنگام حمله ، كودك بايد در تخت استراحت كند، مگر براي توالت ، تا زماني كه تب و ساير علايم تخفيف يابند.
امكان دارد براي حفاظت و حمايت از مفصل ملتهب استفاده از آتل ضروري باشد.
پس از رفع حمله ، كودك مي تواند به تدريج فعاليت هاي عادي را از سر بگيرد، البته بايد در طي روز ساعت هايي را به استراحت بپردازد. كودك نبايد زياد خسته شود و هر شب بايد حداقل 12-10 ساعت بخوابد.
فيزيوتراپي توصيه خواهد شد. بعضي از حركات را كودك خود مي تواند انجام دهد، و بعضي از آنها را والدين مي توانند براي كودك انجام دهند. انجام حركات توصيه شده مهم است زيرا كمك مي كند تا درد و اثرات ناتوان كنندة بيماري به حداقل برسند.
به دليل تغييرات دوره اي علايم ، گاهي برنامه فيزيوتراپي نياز به بازبيني خواهد داشت .
به طور كلي از انجام ورزش هايي كه بدن كودك در معرض ضربه قرار مي گيرد بايد خودداري شود، اما كودك بايد تشويق شود تا در ديگر فعاليت هاي مدرسه ، خانه يا اجتماع شركت كند.
رژيم غذايي
كودك بايد يك رژيم مغذي و متعادل داشته باشد، در عين حال وي را بايد تشويق به خوردن نمود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
كودك شما علايم آرتريت روماتوييد كودكان را دارد.
علايم زير به هنگام درمان روي دهند:
ـ درد قفسة صدري يا تب
ـ علايم جديد و بدون توجيه . توجه داشته باشيد كه داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.

دسته:اطـفـال

اسهال مزمن غيراختصاصي دوران كودكي diarrhea chronic non specific of childhood

اسهال مزمن غيراختصاصي دوران كودكي عبارت است از اسهال (بيش از 5 بار اجابت مزاج آبكي يا شل در روز) به طور مزمن در يك كودك سالم . در كودكان 5/3-5/1 ساله رخ مي دهد.
علايم شايع
اجابت مزاج شل به دفعات زياد كه غالباً حاوي فيبرهاي سبزيجات هضم نشده يا مخاط است و عمدتاً در صبح رخ مي دهد.
علل
ناشناخته هستند.
عوامل افزايش دهنده خطر
سابقه خانوادگي مشكلات روده اي .
پيشگيري
در حال حاضر نمي توان از آن پيشگيري به عمل آورد.
عواقب مورد انتظار
علي رغم اسهال مزمن ، كودكان مبتلا رشد و نموي طبيعي دارند و هيچ علامتي از سوءتغذيه نشان نمي دهند. در حقيقت ، اسهال ، اهميت خاصي ندارد. نهايتاً نيز حركات روده و الگوي اجابت مزاج به حالت طبيعي باز مي گردد، ولي اين امر ممكن است 3-2 سال طول بكشد.
عوارض احتمالي
احتمال تمركز رواني بيش از اندازه به اجابت مزاج به علت توجه زياد به والدين به اين مسأله .
درماناصول كلي
كودك خود را به خاطر اين مشكل سرزنش نكنيد. انتظار نداشته باشيد كه توانايي كنترل اجابت مزاج و رفتن به توالت به همان سرعت كودكان ديگر حاصل شود. با كودك مثل كودكان ديگر رفتار كنيد و سعي كنيد كه اين مشكل را بزرگ نكنيد. از بروز تنش اجتناب نماييد، زيرا اگر كودك در مورد مشكل خود دچار اضطراب و ناراحتي شود، اسهال ممكن است بدتر شود يا ممكن است مشكلات رواني به وجود آيد.
داروها
براي اين اختلال معمولاً دارو مورد نياز نيست . به كودك خود داروي ضداسهال ندهيد، زيرا اثرات جانبي آن ممكن است زيانبار باشند.
فعاليت
محدوديتي براي آن وجود ندارد. كودك خود را تشويق به فعاليت طبيعي ، درست مانند كودكان هم سن نماييد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي توصيه نمي شود، اما استفاده از مكمل هاي ويتاميني و معدني ممكن است كمك كننده باشد.
كودك بايد روزانه حداقل 8-6 ليوان آب بنوشد تا مايع از دست رفته جبران شود
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر كودكتان اسهال مزمن يا اجابت مزاج همراه دفع مخاط دارد كه علتي براي آن پيدا نشده است .
- اگر در مدفوع خون وجود داشته باشد.
- اگر درجه حرارت مقعدي به 9/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر برسد.
- اگر كودكتان بي حال شود، از خوردن غذا خودداري كند، يا با صداي بلند و به طور مداوم گريه كند و با نوازش نيز گريه وي قطع نشود.
- اگر رشد و نموي كودكتان طبيعي نباشد.

دسته:اطـفـال

ريسه رفتن در كودكان

1- علت ريسه رفتن چيست؟
-علت واقعي آن دقيقا مشخص نشده است ، اما ممكن است به دليل مسائل روحي رواني ويا عادتي باشد. آنچه كه در اين رابطه مهم است عدم وجود ضايعه و اختلال عصبي درمغز است و مي توان آنرا يك مسئله طبيعي تلقي نمود كه دربرخي از كودكان وجود دارد .
2- آيا در موقع ريسه رفتن ممكن است قسمتي از بدن كودك دچار لرز و انقباضات مكرر ( همانند تشنج ) شود؟
-بله . درحدود يك سوم موارد چند انقباض ولرز خفيف در دست ، پا يا عضلات صورت ( نظير فك يا لب ها ) رخ مي دهد و به سرعت نيز برطرف مي شود و هيچ مسئله اي را به وجود نمي آورد ، اما درصورت وجود چنين حالتي براي اطمينان خاطر از عدم وجود صرع ، بهتر است به پزشك مراجعه شود . گاهي نيز كودك براي مدت كمتر از يك دقيقه بي حال وگيج ومنگ مي شود .
3-درايجاد اين حالت آيا ارث دخالت دارد ؟
-بله. ديده شده است كه در حدود 23% موارد سابقه چنين حالتي درافراد خانواده كودك مبتلا وجود دارد .
4-ريسه رفتن چه ويژگيهايي دارد ؟
-خصوصيات و ويژگيهاي ريسه رفتن عبارتنداز:
-اين حالت درحدود4%  كودكان درسنين كمتر از 6تا 8 ماهگي اتفاق مي افتد (75% موارد) و به ندرت ممكن است قبل از6 ماهگي يا پس از 6 سالگي  اتفاق بيفتد.

-هميشه درموقع بيداري اتفاق مي افتد.

-تقريبا هميشه كمتر ازيك دقيقه طول مي كشد و خود به خود بدون هيچ اقدامي بر طرف مي شود.

-ممكن است روزي يكبار تا ماهي يكباراتفاق افتد.

5-آيا ريسه رفتن باعث صدمات و اختلالات عصبي مي شود؟
-خير. تقريبا هيچگاه دراثر ريسه رفتن صدمه اي به مغز نمي رسد  و در آينده نيز هيچ مشكل جسمي يا روحي برجاي نمي گذارد .
6- ريسه رفتن تاچند سالگي باقي مي ماند؟
-دراكثر موارد پس از سن 3 سالگي از بين مي رود و در حدود 90%  بيماران تا سن 5 الي 6 سالگي به طور كامل بهبود يافته وديگر دچار حملات نمي شوند و ساير كودكان نيز به مرور زمان بهبود مي يابند.

7- آيا ريسه رفتن نياز به درمان خاصي دارد؟
-در اكثر موارد خير. اگر دفعات ريسه رفتن بيش از يكبار در روز باشد و يا بيش از يكدقيقه طول بكشد ، اغلب با تجويز يك داوري آنتي كولينرژيك توسط  پزشك بهبود يافته و يا دفعات و مدت آن كاهش مي يابد . البته رفتار والدين در برخورد با چنين حالتي نيز در بدتر يا بهتر شدن آن بي تاثير نيست . در سايرموارد نياز به هيچ نوع درمان خاصي نيست.
8- درموقع ريسه رفتن، والدين چه نكاتي را بايد  رعايت كنند ؟
-برخورد مناسب والدين با چنين ناراحتي در اكثر موارد باعث بهبودي سريع حمله و حتي كاهش دفعات حمله مي شود ، لذا به والدين توصيه مي شود نكات زير را رعايت كنند :
-درموقع حمله خونسردي خود را حفظ كرده و بدون آنكه كودك متوجه اضطراب ونگراني شما شود او را دراز كرده و يك پارچه مرطوب ( سرد ) روي پيشاني او بگذاريد.

-هرگزاقدام به باز كردن دهان كودك و يا گذاشتن چيزي داخل دهان او نكنيد .

-برخي از والدين به اشتباه جهت اتمام حمله و نفس كشيدن ، شانه ها يا سر كودك را گرفته و شديدا تكان مي دهند . جدا از اين كار خود داري كنيد .

-نيازي به تنفس مصنوعي يا ماساژ قلبي نيست .

-طوري رفتار نكنيد كه كودك براي رسيدن به مقاصد واهداف خود از اين حربه وشيوه استفاده كند .

-درحالات زير كودك را بلا فاصله به اولين مركز درماني برسانيد :

الف – اگركودك بيش از يك دقيقه نفس نكشد .

ب – اگر اختلال هوشياري پس از حمله بيش از يك دقيقه طول بكشد.

دسته:اطـفـال

كم خونی

دسته:آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, اطـفـال, خـون و تـبـادل مـواد

گوش درد

علل متعددی برای گوش درد وجود دارد. شایعترین علت، عفونت و التهاب گوش میانی است كه ” اوتیت مدیا ” نامیده می شود . این مسئله بیشتر در كودكان زیر شش سال اتفاق می افتد ؛ زیرا لوله ای كه گوش میانی را به حلق مرتبط می كند ( شیپور استاش) ، در این كودكان نسبتاً كوتاه است، به این ترتیب عفونتهای بینی و گلو به راحتی می توانند به حفره گوش میانی منتقل شوند. كود كان ممكن است نتوانند محل درد را به خوبی مشخص كنند و در صورت شدید بودن درد ممكن است روی تمام یك نیمه ی صورت (نیمه مبتلا) دست گذاشته و آن را بفشارند. گلو درد، التهاب لوزه ها یا اوریون و التهاب و تورم غدد لنفاوی گردن نیز ممكن است باعث شكایت كودك از گوش درد شوند. درد شدید و تیركشنده گوش ممكن است به علت عفونت گوش خارجی ( اوتیت اكسترنال) باشد. التهاب گوش خارجی در كودكان می تواند به دلیل گیر افتادن یك جسم خارجی در گوش بوده  وهمراه تاول در گوش باشد.

گوش درد اگرهمراه با كاهش شنوایی باشد باید جدی تلقی شود. اگر این مشكل تشخیص داده نشده و درمان نشود  می تواند باعث آسیب دائم به گوش میانی شده و سبب كاهش شنوایی و اختلال درتكلم شود.

علائم احتمالی:
درد درمنطقه اطراف گوش، حرارت بالای 38 درجه سانتی گراد (100درجه فارنهایت)، ترشح چرك از گوش، كم شنوایی، التهاب لوزه ها، درد هنگام لمس گوش، غدد لنفاوی متورم در گردن.
نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:

1- نخست درجه بدن كودك را اندازه گیری كنید؛2- مطمئن شوید كه آیا ترشح از گوش وجود دارد یا خیر؛
3- شنوایی كودك را آزمایش كنید. برای این كار، هنگامی كه سركودك به سمت شما نیست نام او را به آرامی صدا كنید و ببینید آیا كودك سرش را بر می گرداند یا خیر؛

4- ته گلوی كودك را با انتهای یك قاشق كه روی زبان كودك قرار می دهید معاینه كنید و ببینید آیا لوزه ها متورم و قرمز هستند یا خیر؛

5- حفره گوش خارجی را برای یافتن التهاب یا تاول بررسی كنید. هیچ چیز حتی یك گوش پاك كن پنبه ای را داخل گوش نكیند؛

6- هیچ گاه بدون دستور پزشك از قطره های گوشی استفاده نكنید.

مراجعه به پزشك
- اگر كودك شما از گوش درد شكایت دارد هرچه سریعتر با پزشك خود مشورت كنید. اغلب گوش دردها به علت عفونت هستند.
- در صورت درد شدید، تب بالا و بخصوص خروج مایع از گوش، بلافاصله با پزشك تماس بگیرید.

- اگر كودك كوچكتراز آن است كه درد گوش خود را بیان كند و فقط گریه می كند یا احتمالاً گوش مبتلا را می كشد و فشار می دهد، با پزشك تماس بگیرید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
پزشك برای اطمینان از علت گوش درد، گوش را معاینه می كند. اگر علت گوش درد عفونت میكروبی باشد، پزشك احتمالاً یك داروی آنتی بیوتیك تجویز خواهد كرد.
اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
- در صورتی كه علت گوش درد، وجود تاول در گوش خارجی و التهاب نباشد، یك كیسه آب گرم را داخل یك حوله پیچیده و آن را روی گوش مبتلا قرار دهید تا درد كودك آرام تر شود؛
- تا زمان پاك شدن عفونت، از ورود آب به داخل گوش هنگام حمام كردن جلوگیری كنید.

عفونت گوش خارجی ( اوتیت اكسترنال)
اوتیت خارجی عبارت است از عفونت كانال گوش خارجی ( مجرایی كه لاله گوش را به پرده گوش متصل می كند)، این عفونت ممكن است به وسیله یك جسم خارجی در گوش، یك فولیكولیت ( التهاب و عفونت ریشه مو) در كانال گوش خارجی ، یا بر اثر آسیب پوست كانال به علت دستكاری و خاراندن شدید ایجاد شود. عفونت گوش خارجی درافرادی كه در آبهای آلوده شنا می كنند، بیشتر است .
علائم عفونت عبارت اند از: درد گوش ، التهاب گوش خارجی، تورم ، خارش و پوسته ریزی و یا ترشح از گوش. از آنجایی كه گوش خارجی نقش خیلی اساسی در شنوایی ندارد، عفونت آن اغلب خطرناك نیست. با این حال عفونت گوش خارجی باید همیشه درمان شود زیرا امكان دارد كه این عفونت به استخوان های جمجمه منتقل شود. هر ترشحی از گوش باید جدی تلقی شده و درمان شود زیرا ممكن است علامتی از عفونت گوش میانی باشد.

علائم احتمالی: گوش درد ، قرمزی و درد لاله گوش و كانال گوش خارجی ، وجود تاول چركی در كانال گوش خارجی ، ترشح از گوش ، خارش ، خشكی و پوسته ریزی گوش.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- مجرای گوش وكانال گوش را تاحدی كه امكان دارد معاینه كنید وعلائم عفونت را بررسی نمایید. در صورت وجود جسم خارجی در كانال گوش ، بدون دستكاری زیاد سعی كنید آن را خارج نمایید، اگر جسم خارجی به راحتی بیرون نیامد ازهر نوع دستكاری بیشتر خودداری كنید؛
2- هیچ شیئی را داخل گوش نكنید و كودك را نیز تشویق كنید تا از دستكاری و خاراندن گوش خودداری كند؛

3- از كودك بخواهید دهان را تا حد امكان بازكند و ببیند آیا این كار سبب درد می شود یا خیر ( این علامت نشانه عفونت گوش میانی است)؛

4- به آرامی گوش را كشیده و ببینید آیا لاله گوش در لمس ، دردناك است یا خیر( این علامت نشانه عفونت گوش خارجی است)؛

5- هر ترشحی را با آب گرم و صابون بشویید ؛

6- برای كاهش درد گوش كودك ، می توانید از شربت استامینوفن استفاده كنید؛

7- می توانید یك پارچه تمیز پنبه ای روی گوش قرار دهید تا ترشحات گوش را جذب كند؛

8- در صورت وجود هرگونه ترشحی از گوش یا شك به عفونت كانال گوش خارجی ، هرچه سریع تر با پزشك تماس بگیرید.

دسته:اطـفـال, گـوش حـلـق بـیـنـی

زردی

زردی علامتی از یك بیماری زمینه ای است و سبب زرد رنگ شدن پوست و سفیدی چشم ها می شود. این وضعیت به دلیل حضور رنگ دانه زرد صفراوی در خون ایجاد می شود. این رنگ دانه به طور طبیعی بر اثر تخریب سلول های قرمز خونی پیر شده ایجاد می شود. اما در برخی بیماری ها، این رنگ دانه در خون تجمع یافته و سبب زرد شدن رنگ پوست می شود، برخی شرایط احتمالی كه سبب بروز این وضعیت می شوند عبارت اند از : هپاتیت ( التهاب كبد) ، انسداد یا ناهنجاری در مجاری صفراوی، و برخی از انواع كم خونی .

تغییر رنگ پوست اغلب با تیره شدن ادرار همراه است. این پدیده به این علت اتفاق می افتد كه رنگ دانه انباشته شده در خون به داخل ادرار سرریز می كند. همچنین ممكن است همراه این علائم ، مدفوع نیز كمرنگ شود ؛ زیرا دیگر رنگ دانه ای برای تیره كردن رنگ مدفوع روده وجود ندارد.

زردی همچنین در یك سوم نوزادان در طی هفته اول بعد از تولد دیده می شود. این زردی ،” زردی فیزیولوژیك ” نام دارد. تقریباً در تمام این نوزادان هیچ بیماری زمینه ای وجود ندارد وعلت بروز آن تنها این است كه كبد و دستگاه گوارش كودك در حال تطابق یافتن با زندگی خارج رحمی است. زردی فیزیولوژیك در نوزادانی كه شیرمادر می خورند بیشتر دیده می شود و بعد از بررسی های لازم توسط پزشك ، اغلب نكته نگران كننده ای یافت نمی شود.

علائم احتمالی:
زرد رنگ شدن پوشت و سفیدی چشمها، ادرار قهوه ای تیره ، مدفوع كمرنگ ، تهوع و كاهش اشتها.
نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- در صورت زرد شدن پوست كودك و ادرار و مدفوع ، كودك را جهت یافتن تغییر رنگ بررسی كنید؛
2- در صورتی كه كودك بدحال و بی اشتهاست، جهت جلوگیری از كم آب شدن بدن به وی مقادیر زیادی مایعات بدهید؛

3- بهداشت را در مورد كودك كاملاً  رعایت كنید ؛ زیرا ممكن است كودك شما مبتلا به هپاتیت باشد كه مسری است؛

4- در صورت وجود زردی در كودك هرچه سریع تر با پزشك خود تماس بگیرید. كودك مبتلا به زردی باید حتماً توسط پزشك بررسی شود؛ زیرا مقادیر بالای “بیلی روبین” ( ماده ای دفعی است كه در اثر تجزیه گلبول های قرمز در كبد تولید می شود و از طریق مدفوع دفع می شود ) در خون می تواند به ارگانهای داخلی آسیب برساند، همچنین هر نوع بیماری زمینه ای باید تشخیص داده شود:

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
- پزشك بیماری های زمینه ای را تشخیص داده و آنها را به طور مقتضی درمان می كند. اگر كودك مبتلا به هپاتیت باشد، ممكن است لازم  باشد از سایرین جدا شود؛
- پس از برطرف شدن زردی ممكن است لازم باشد كودك تا چند هفته مرتب ویزیت شود تا هرگونه عارضه احتمالی تشخیص داده شود.

اگر لازم است كودك تحت رژیم غذایی خاصی باشد، حتماً رژیم وی را رعایت كنید؛ كودك ممكن است از این كه ناچار به استراحت و رژیم غذایی خاصی است خسته و افسرده شود، پس سعی كنید وی را سرگرم كرده و با او همدردی كنید.

هپاتیت
هپاتیت عفونتی است كه سبب التهاب كبد می شود. یك نوع از این بیماری یعنی “هپاتیت ب” می تواند در دوران بارداری توسط مادر به جنین و یا از طریق خون آلوده منتقل شود. شایعترین نوع آن كه بسیار مسری است ” هپاتیت آ” نام دارد كه ویروس آن در مدفوع فرد مبتلا دیده می شود. اگر دست ها پس از رفتن به دستشویی به خوبی شسته نشوند، ویروس می تواند به راحتی از طریق آلوده كردن آب و غذا منتقل شود. این ویروس در خون و بزاق نیز یافت می شود. نخستین علامت ابتلا به هپاتیت كاهش اشتها، سپس علائم شبیه به سرماخوردگی و به دنبال آن زردی است كه پوست و سفیدی چشم را درگیر می كند. سایر علائم عبارت اند  از: تیرگی ادرار و كمرنگ شدن مدفوع.
هپاتیت به خودی خود به ندرت یك بیماری جدی در بین كودكان است ؛ اما چون به راحتی می تواند به سایر اعضاء خانواده یا مدرسه منتقل شود باید هرچه سریع تر درمان شود.

علائم احتمالی:
- كاهش اشتها، علائم شبیه آنفلوانزا شامل سردرد ، تب و درد مفاصل ، زرد رنگ شدن پوست، ادرار قهوه ای تیره و مدفوع كمرنگ.
نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر مشاهده كردید كه كودك بی اشتها شده و علائم شبیه آنفلوانزا در او ایجاد شده، پوست، ادرار و مدفوع او را جهت یافتن هر نوع تغییر رنگ بررسی كنید؛
2- اگر كودك از غذا خوردن امتناع می كند و اگر به هپاتیت مشكوك هستید از رفتن كودك به مدرسه جلوگیری كنید

به طور متناوب آب میوه رقیق شده و محلول مایع درمانی خوراكی (ORS) به او بدهید تا آب بدن و انرژی وی را حفظ كنید؛

3- اگر به هپاتیت مشكوك هستید از رفتن كودك به مدرسه جلوگیری كنید؛

4- بهداشت را در مورد كودك خود كاملاً  رعایت كنید. مطمئن شوید كه كودك پس از رفتن به دستشویی دستان خود را می شوید . حوله، ملحفه و ظروف غذای وی را از وسایل بقیه افراد خانواده جدا كنید؛

5- در صورت شك به هپاتیت بخصوص در صورت بروز زردی هرچه سریعتر با پزشك خود مشورت كنید.

- تا شش ماه پس از ابتلا به هپاتیت ممكن است علائمی مانند خستگی ، ضعف تمركز و بدخلقی وجود داشته باشد. این علائم خود به خود رفع می شود، بنابراین فقط سعی كنید كودك را درك كرده و با او به ملایمت رفتار كنید.

دسته:اطـفـال

آسم

دسته:آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, اطـفـال, ایـمـنـی و آلـرژی

دانستنی هایی درباره ی دیفتری و آنفلوانزا در كودكان

دیفتری یك عفونت باكتری جدی و بسیار مسری است و علائمی مشابه گلودرد همراه با سرفه ایجاد می كند: اگر دیفتری به طور مناسب درمان نشود ممكن است عفونت گسترش یابد، همچنین سم میكروب روی قلب و اعصاب اثر گذاشته سبب نارسایی قلبی و فلج عضلات اندام ها می شود. یك غشای خاكستری كاذب بر روی لوزه ها و جدار حلق تشكیل می شود و اگر این جدار به داخل مجرای تنفسی گسترش یابد، ممكن است تنفس مشكل شود. البته شیوع این بیماری به دلیل گسترش پوشش واكسیناسیون( واكسن سه گانه: دیفتری، كزاز، سیاه سرفه) در كشور، بسیار كاهش یافته تا حدی كه می توان این بیماری را ریشه كن شده محسوب كرد.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید در صورت ابتلای كودك انجام دهید:
1- دیفتری به ندرت به طور خود به خود در یك فرد اتفاق می افتد و اغلب به طور همزمان در جامعه دیده می شود. بنابراین در صورتی كه كودك شما واكسینه نشده، مراقب اپیدمی دیفتری باشید و در اولین فرصت نسبت به واكسیناسیون اقدام نمائید؛
2- لوزه ها را از لحاظ تورم و وجود غشای كاذب خاكستری رنگ بررسی كنید؛

3- در صورت شك به دیفتری سریعاً با پزشك خود مشورت كنید یا كودك را به نزدیكترین بیمارستان برسانید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
پزشك در صورت تشخیص دیفتری كودك را به بیمارستان اعزام می كند. در آنجا آنتی بیوتیك های قوی برای كودك تجویز خواهد شد و در صورت وجود مشكل تنفسی ، تراكئوتومی انجام می شود. تراكئوتوم یك اقدام جراحی است كه در طی آن لوله ای داخل مجرای تنفسی گذاشته شده و مجرا باز نگه داشته می شود تا تنفس بتواند از طریق این لوله انجام شود.
اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
- ابتدا لازم است با مسئولین بهداشتی همكاری كرده و تمام تماس های كودك را با افراد دیگر شناسایی كنید تا مسئولین بتوانند این افراد را از لحاظ ایمنی بررسی كنند؛
- حتی پس از ابتلا به این بیماری باز هم كودك به یك واكسیناسیون كامل علیه دیفتری نیاز دارد، زیرا بیماری به تنهایی ایمنی لازم را به كودك نمی دهد.

علائم احتمالی:
تب خفیف، گلودرد، سرفه و خشنونت صدا، سردرد، بزرگی لوزه ها و غشای كاذب خاكستری رنگ برروی لوزه ها.

مونونو كلئوز عفونی
تب غده ای یا مونونوكلئوز عفونی یك بیماری ویروسی است كه با علائمی مشابه آنفلوانزا شروع می شود مثل آبریزش از بینی، گلودرد، سردرد، درد استخوان و احساس خستگی. در موارد كمی از بیماری، بثورات ( ضایعات ) جلدی كوچكی مشابه سرخجه دیده می شود. این بیماری نسبتاً شایع است و بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده می شود. كودكان نیزممكن است به این بیماری مبتلا شوند اما شدت بیماری در آنها كمتر است. مانند سایر بیماری های ویروسی، این بیماری نیز درمان مشخص ندارد و باید دوره بیماری كه حدوداً یك ماه طول می كشد، سپری شود. پاسخ بدن به این بیماری به صورت بزرگ شدن غدد لنفاوی بدن و همچنین گاه به بزرگی طحال دیده می شود. این علائم به خودی خود خطرناك نیستند و طحال نیز، كه بخشی از سیستم لنفاوی بدن است، پس از برطرف شدن بیماری به اندازه طبیعی بر می گردد.
این بیماری علی رغم علائم آن، بیماری خطرناكی نیست. اما چون علائمی شبیه برخی بیماری های دیگر دارد، باید برای تشخیص به پزشك مراجعه كنید.

علائم احتمالی:
آبریزش از بینی، گلو درد، سردرد و درد بدن، غدد لنفاوی متورم، كه اغلب در گردن دیده شده و همراه با تب است، افسردگی واحساس خستگی و ضعف، بثورات جلدی كه مانند سرخجه از پشت گوش شروع شده و در صورت و پیشانی نیز گسترش می یابند.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- در صورتی كه غدد لنفاوی گردنی متورم بوده و تب وجود داشته باشد باید به این بیماری مشكوك شد. اگر درجه حرارت بالا باشد می توانید از شربت استامینوفن استفاده كنید؛
2- تا زمانی كه تشخیص قطعی داده نشده كودك را از سایر افراد خانواده جدا كنید زیرا این بیماری مسری است؛

3- در صورت شك به این بیماری به پزشك خود مراجعه كنید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
پزشك برای اطمینان از تشخیص بیماری یك آزمایش خون درخواست می كند. این بیماری ممكن است فقط با یافتن پادتن های ضد ویروس در خون تشخیص داده شود. توصیه های لازم در دوره بیماری جداسازی كودك از سایرین و استراحت كافی است. درمان دیگری لازم نیست.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
- پس از دو تا سه هفته ممكن است كودك به اندازه كافی برای رفتن به مدرسه بهبود یابد اما بهتراست تا یك ماه از انجام فعالیت های بدنی شدید خود داری كند؛
- در صورت وجود تب برای جلوگیری از كاهش آب بدن، مایعات فراوان به وی بدهید؛

- این بیماری ناتوان كننده است و امكان دارد تا بهبودی كامل كودك 6 ماه طول بكشد؛

- این ویروس ممكن است در طی دو سال پس از ابتلای اولیه به تب غده ای مجدداً بروز كند. در صورت عود مجدد علائم با نگرانی از این مورد، با پزشك خود مشورت كنید.

آنفلوانزا
آنفلوانزا، مانند سرماخوردگی یك بیماری ویروسی است كه درمان مشخصی ندارد و حدود 3 تا 4 روز طول می كشد. در صورتی كه یك عضویت ثانویه ایجاد نشود، درمان در تمام موارد مشابه سرماخوردگی است . بروز عوارض در این بیماری نادر است. با این حال به دلیل كاهش مقاومت طبیعی بدن در طی بیماری، احتمال بروز یك عفونت ثانویه مثل عفونت گوش میانی، برونشیت یا سینوزیت وجود دارد. همچنین آنفلوانزا در كودكان مبتلا به آسم و بیماری های تضعیف كننده مثل بیماری قند خطرناك است.

علائم احتمالی:
آبریزش از بینی، گلودرد، سرفه، حرارت بالای 38 درجه، لرز، سردرد و درد استخوانی، اسهال، استفراغ یا تهوع، ضعف و خستگی.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- درجه حرارت كودك را هر3 تا4 ساعت یك بار اندازه گیری كنید و اگر تب پس از 36 ساعت پائین نیامد با پزشك تماس بگیرید؛
2- كودك را خوابانده و به او شربت استامینوفن بدهید؛

3- مایعات فراوان به كودك بدهید؛

4- اگر قبل از علائم آنفلوانزا، بثورات جلدی ظاهر شوند، ممكن است كودك مبتلا به سرخك باشد نه آنفلوانزا؛

5- در صورت پائین نیامدن تب پس از 36 ساعت، بدتر شدن حال عمومی پس از 48 ساعت و یا شك به سرخك با پزشك خود مشورت كنید. همچنین مراقب عفونت های ثانویه باشید. در صورت بدتر شدن سرفه ممكن است پنومونی ( عفونت ریوی) ایجاد شده باشد، وجود گوش درد می تواند نشانه عفونت گوش میانی ، و وجود ترشحات چركی زرد رنگ از بینی می تواند نشانه سینوزیت باشد.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
در صورت وجود عفونت های ثانویه، پزشك آنتی بیوتیك مناسب تجویز خواهد كرد.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
- كودك را در اتاق گرم نگه دارید. بهتر است تا زمان بالا بودن تب، در بستر استراحت كند؛
- اگر پس از سپری شدن دوره بیماری، درجه حرارت كودك مجدداً بالا رفت و كودك استفراغ كرد، فوراً با پزشك خود مشورت كنید زیرا ممكن است علت بروز این علائم یك وضعیت نادر ولی خطرناك باشد.

دسته:اطـفـال

سینوزیت و راه درمان آن

سینوزیت عبارت است ازعفونت سینوس های گونه و پیشانی. سینوس ها گروهی از حفره های پر از هوا هستند كه در اطراف چشمها و بینی قرار گرفته اند. این حفره ها سبب سبك شدن استخوان های جمجمه و تشدید صوت در سر می شوند. عفونت سینوس در شیرخواران نادر است زیرا سینوس ها در این كودكان هنوز تكامل كافی نیافته است ؛ اما در بچه هایِ بزرگتر، سینوزیت همراه با علائمی مثل سرماخوردگی ، سرفه یا گلودرد دیده می شود. از آنجایی كه سینوس ها با  مخاط بینی پوشیده می شوند و با حلق فوقانی نیز ارتباط دارند، عفونت این مناطق (بینی و حلق) می تواند به راحتی به سینوس ها منتقل شود. همچنین چون سینوس ها از طریق سوراخهایی در حفره های بینی باز و تخلیه می شوند، در هنگام سرماخوردگی كه مخاط بینی ملتهب می شود ممكن است این سوراخها بسته شده و احتمال عفونت سینوس ها افزایش یابد. ترشح زرد – سبز بینی می تواند علامت سینوزیت باشد. در ضمن سینوزیت در صورت عدم درمان می تواند به نوع مزمن تبدیل شود.

علائم احتمالی:
ترشح سبز – زرد چركی از بینی، درد بر روی  گونه ها یا پیشانی، درد در هنگام حركت دادن سر، تب خفیف، انسداد بینی.
نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1-    اگر كودك شما مبتلا به سرماخوردگی ، سرفه یا گلودرد شده، به تغییر رنگ ترشحات بینی وی توجه كنید؛
2- بینی كودك را از نظر وجود جسم خارجی در آن بررسی كنید. در صورت وجود جسم خارجی ترشحات بینی ممكن است بدبو و خونی باشد. در صورتی كه نمی توانید به راحتی جسم خارجی را بیرون بیاورید به پزشك مراجعه كنید؛

3-    اگر جسم خارجی در كار نیست، برای رفع احتقان بینی از بخور آب جوش استفاده كنید؛

4-    در صورتی كه ترشح سبز – زرد بینی بیشتر از 2 روز ادامه یابد با پزشك مشورت كنید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
-در صورت تشخیص سینوزیت، پزشك برای رفع عفونت ، یك داروی آنتی بیوتیك تجویز می كند. همچنین ممكن است دارویی برای رفع احتقان بینی توصیه كند تا امكان تخلیه سینوس ها به داخل بینی فراهم شود؛
-اگر عفونت ادامه یابد، باید برای جلوگیری از مزمن شدن سینوزیت، برای مدت طولانی آنتی بیوتیك مصرف شود؛

-اگر سینوزیت عود كننده و مكرر باشد ممكن است لازم باشد برای تخلیه سینوس ها به یك متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه شود.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
-اگر كودك از سردرد یا تب شاكی است می توانید از شربت استامینوفن استفاده كنید؛
برای رفع علائم سینوزیت از بخور آب گرم استفاده كنید؛

-اتاق كودك را بیش از اندازه گرم نكنید. سعی كنید هوای اتاق كودك خنك و مرطوب باشد زیرا هوای خشك علائم سینوزیت را بدتر می كند.
منبع : طبیان

دسته:اطـفـال, گـوش حـلـق بـیـنـی

گلودرد و راه درمان آن

گلودرد معمولاً نشان دهنده ی عفونت دستگاه تنفسی است. از آنجایی كه یك بچه كوچك نمی تواند احساس گلودرد را به خوبی بیان كند. باید متوجه دشواری وی در بلعیدن غذا باشید. گلودرد می تواند به علت التهاب لوزه ها (تونزیلیت) كه توسط نوعی میكروب به نام استافیلوكوك ایجاد می شود، یا در بیشتر موارد به علت یك ویروس مثل ویروس سرماخوردگی یا آنفلوانزا ایجاد شود. در مواردی كه عفونت در جای دیگری غیر از گلو باشد مثل لارنژیت (التهاب و عفونت حنجره) ممكن است كودك در گلو هم احساس درد و ناراحتی داشته باشد. همچنین در مواردی كه غدد لنفاوی یا بزاقی موجود در گردن ملتهب می شوند (مثل اوریون) باز هم ممكن است احساس درد و ناراحتی در گلو وجود داشته باشد.

گلودرد در اغلب موارد جدی نیست اما در صورتی كه یك عفونت استرپتوكوكی در حلق وجود داشته باشد باید حتماً با پنی سیلین درمان شود زیرا در صورت عدم درمان ، بعدها ممكن است عوارضی مثل درگیری كلیه ها و یا تب روماتیسمی داشته باشد.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر كودك از گلودرد شاكی است یا در بلعیدن غذا مشكل دارد و اشتهای خود را از دست داده است، گلوی وی را در نور مناسب معاینه كنید. به این ترتیب كه از كودك بخواهید دهان خود را باز كرده و بگوید آآآ… در همین زمان زبان را با دسته یك قاشق تمیز به پایین ببرید و ته حلق را نگاه كنید تا متوجه هر نوع  عفونت چركی یا تورم و قرمزی لوزه ها بشوید!
2-    با كمك نوك انگشتان غدد لنفاوی زیر گردن را معاینه كنید تا متوجه بزرگی احتمالی آنها بشوید؛

3-    درجه حرارت بدن كودك را اندازه بگیرید تا از وجود تب مطلع شوید؛

4-    در صورت وجود گلودرد و بدحالی عمومی، تا زمان مراجعه به پزشك از فرستادن كودك به مدرسه خودداری كنید؛

5- در صورت وجود گلودرد و سایر علائم عفونت مثل تب و بی حالی به پزشك مراجعه كنید. گلودرد استرپتوكوكی باید برای پیشگیری از بروز عوارض حتماً درمان شود.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
دكتر برای تشخیص علت گلودرد، كودك را به دقت معاینه كرده و در صورت تشخیص عفونت استرپتوكوكی از آنتی بیوتیك (اغلب پنی سیلین) استفاده می كند. عفونت های ویروسی گلو احتیاج به درمان آنتی بیوتیكی ندارند.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك خود انجام دهید:
-        برای كاهش درد كودك از شربت استامینوفن استفاده كنید؛
-        استفاده از مایعات خنك ، شدت گلودرد را كاهش می دهد؛

-   مقادیر زیادی مایعات به كودك بدهید. در صورتی كه كودك به علت گلودرد از خوردن غذا امتناع كند از غذاهای مایع مثل سوپ و آش استفاده كنید؛

-   در صورت شكایت كودك از درد گوش (با كشیدن گوش در بچه های كوچكتر) گوش را بررسی كنید تا از وجود ترشح و چرك در گوش مطلع شوید؛

-        مقدار زیادی مایعات خنك به كودك بدهید تا درد گلو كمتر شود؛

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
-   در صورت احتمال وجود یك عفونت باكتریایی در گلو، ممكن است پزشك آنتی بیوتیك تجویز كند اما برای عفونت های ویروسی ( كه شایعتر هستند) درمان مشخصی وجود ندارد؛
-   پزشك گوش كودك را معاینه می كند تا از وجود احتمالی عفونت و چرك در گوش مطلع شده و در صورت وجود عفونت ، آنتی بیوتیك تجویز كند؛

-  اگر كودك از حملات مكرر تونزیلیت ( لوزه ها ) شاكی است و یا بزرگی ادنوئید (لوزه سوم) سبب عفونت های مكرر گوش میانی می شود، ممكن است لازم باشد به یك متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه كنید تا در صورت لزوم لوزه ها و ادنوئید را عمل كند. شرایطی كه در عمل برداشتن لوزه ها بایددر نظر گرفته شوند عبارت اند از:

الف – عمل جراحی معمولاً قبل از 4 سالگی انجام می شود؛

ب – زمان شروع تونزیلیت و طول مدتی كه كودك از حملات مكرر تونزیلیت شاكی بوده مهم است. اغلب پزشكان پیش از تصمیم گیری برای عمل دو سال صبر می كنند؛

ج – در صورتی كه حملات تونزیلیت آن قدر در طول سال تكرار می شوند كه در تحصیل كودك ایجاد اشكال می كنند و یا باعث ایجاد اشكال در تغذیه كودك می شوند، عمل لوزه توصیه می شود.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك  به كودك انجام دهید:
-        در صورت تب از شربت استامینوفن و پاشویه استفاده كنید و كودك را در یك اتاق گرم نگه دارید؛
-        مایعات فراوان به كودك بدهید؛

-        از غذاهای مایع مثل سوپ و آش كه فرو دادن آن راحت است استفاده كنید؛

-   طبق آخرین تحقیقات غـِرغـِره آب نمك، احتمال انتقال عفونت از حلق به گوش میانی را بیشتر می كند. بنابراین امروزه توصیه می شود كه كودك را وادار به غرغره نكنید.

التهاب لوزه ها (تونزیلیت)
تونزیلیت ، به التهاب حاد لوزه ها است كه اغلب بر اثر یك عفونت ویروسی ایجاد می شود. لوزه ها در انتهای حلق و در خلف زبان قرار گرفته اند و نخستین سد دفاعی بدن در مقابل میكروب ها هستند كه میكروب ها را به دام انداخته و نابود می كنند و مانع ورود آنها به دستگاه تنفس می شوند. در طی این روند خود لوزه ها نیز ممكن است عفونی و ملتهب شوند و علائمی مثل گلودرد، تب و تورم غدد لنفاوی گردن را ایجاد كنند. ادنوئید (لوزه سوم) كه در عقب بینی قرار گرفته است نیز تقریباً اغلب در سنین مدرسه و هنگامی كه لوزه های بزرگ برای نخستین بار با عفونت مواجه می شوند، دیده می شود. به تدریج كه كودك بزرگتر می شود مقاومت وی در مقابل عفونت بیشتر شده و لوزه ها كوچكتر می شوند، بنابراین میزان بروز تونزیلیت كاهش می یابد.
تونزیلیت در اغلب موارد بیماری مهمی محسوب نمی شود مگر این كه همراه با اوتیت مدیا ( عفونت گوش میانی ) باشد و یا عامل ایجاد كننده آن استرپتوكوك باشد زیرا همان طور كه قبلاً گفته شد عفونت استرپتوكوكی می تواند همراه با عوارضی مثل نفریت (درگیری كلیه ها) یا تب روماتیسمی باشد.

علائم احتمالی:
- گلودرد گاه می تواند سبب مشكل در بلع شود؛
- لوزه های قرمز و متورم كه ممكن است با لكه های زرد چرك پوشیده شده باشد.

-  درجه حرارت بالای 38 درجه سانتیگراد

- غدد لنفاوی متورم در گردن، تنفس دهانی،

- خرخر كردن هنگام خواب و صدای تودماغی در صورت بزرگی ادنوئیدها،

- بوی بد دهان.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- همان طور كه قبلاً توضیح داده شد، در صورت شكایت كودك از گلودرد و یا مشاهده مشكل در بلغ غذا، انتهای گلو را به كمك دسته یك قاشق تمیز و در نور مناسب بررسی كنید، ممكن است لوزه ها قرمز، متورم یا پوشیده از نقاط چركی زرد رنگ باشند؛
2-    برای اطمینان از وجود یا عدم وجود تب ، درجه حرارت بدن كودك را اندازه بگیرید؛

3-    با كمك انگشتان ، غدد لنفاوی گردن و زیر چانه را معاینه كنید تا در صورت وجود تورم و درد متوجه شوید.
منبع : طبیان

دسته:اطـفـال, گـوش حـلـق بـیـنـی

مسمومیت غذایی در كودكان

مسمومیت غذایی
مسمومیت غذایی نتیجه مصرف مواد غذایی آلوده به سموم مختلف مخصوصاً سموم میكروبی است. در عرض 3 تا 24 ساعت پس از مصرف غذای آلوده ( بسته به نوع سم ) علائم مسمومیت شامل دردهای شكمی ، تب ، استفراغ و اسهال آغاز می شود. اگر غذا با باكتری آلوده شده باشد، این باكتری ها سموم خود را ( به نام توكسین) ، داخل دستگاه گوارش آزاد می كنند و باعث آسیب مستقیم و التهاب مخاط دستگاه گوارش می شوند. باكتری های زیادی هستند كه سبب مسمومیت غذایی می شوند اما شایعترین آنها عبارت ند از: سالمونلا، شیگلا ، استافیلوكوك وای. كولای (E.coli ) كه مورد آخر شایع ترین علت مسمومیت غذایی در بین شیرخواران به خصوص كودكانی است كه با بطری تغذیه می شوند. انواع مسمومیت های غذایی غیر باكتریایی عبارت ند از : علائم ناشی از خوردن مواد شیمیایی ، پاك كننده ها و برخی گیاهان سمی.
در كودك، این شرایط بسیار جدی است زیرا ممكن است به سرعت باعث كم آبی بدن كودك شود.نخستین اقداماتی كه می توانید انجام دهید:

1- اگر كودك دچار اسهال و استفراغ شده، درجه حرارت بدنش را اندازه بگیرید و مطمئن شوید كه تب دارد یا نه؛

2- مدفوع كودك را از لحاظ وجود خون و بلغم بررسی كنید؛

3- كودك را در بستر بخوابانید و هیچ ماده غذایی به او ندهید اما آب بدنش را از طریق دادن محلول مایع درمانی خوراكی (ORS) كه به صورت پودر در داروخانه ها موجود است، حفظ كنید؛

4- سعی كنید غذای آلوده ای را كه باعث بروز این علائم در كودك شده ، شناسایئی كنید؛

5- در صورتی كه اسهال و استفراغ كودك بیش از 6 ساعت طول بكشد و از طریق رژیم انحصاری مایعات نتوانید علایم را كنترل كنید، هرچه سریعتر كودك را به پزشك یا نزدیكترین مركز درمانی برسانید؛

6- ماده سمی مشكوك را با خود به نزد پزشك ببرید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
در اغلب موارد هیچ درمان خاصی به جز جایگزین كردن مایعات و نمكی كه از طریق اسهال و استفراغ دفع می شود، وجود ندارد. اگر كودك شما در معرض كم آبی ( دهیدرا تاسیون ) باشد، ممكن است پزشك ، وی را به بیمارستان ارجاع دهد تا مایعات را از طریق سرم دریافت دارد. اگر استفراغ كودك خیلی شدید باشد، ممكن است پزشك یك آمپول ضد تهوع برای كنترل استفراغ برای وی تجویز كند.
اقداماتی كه شما می توانید برای كمك  به كودك خود انجام دهید:
- ظرفی را نزدیك كودك قرار دهید تا در صورت بروز تهوع از آن استفاده كند و نیاز نباشد كه مرتب به دستشویی برود.
- در صورتی كه كودك مبتلا به تب باشد، می توانید به وسیله كیسه یخ یا یك حوله خیس وی را خشك  كنید و تب را پائین بیاورید؛

- نكات بهداشتی را رعایت كنید. مسمومیت غذایی در اغلب موارد یك بیماری عفونی است بنابراین حتماً پس از رفتن به دستشویی دستان كودك را بشوئید و خود نیز پس از تعویض كهنه كودك دستان خود را بشویید ؛

- برای جلوگیری از بروز مسمومیت غذایی تمام غذاهای پخته شده را در یخچال نگه دارید و هنگام مصرف ، آنها را كاملاً گرم كنید . سالمونلا در غذاهای گرم نیز وجود دارد اما حرارت بالا آن را از بین می برد؛

- غذاهای یخ زده و بخصوص مرغ را قبل از پختن به خوبی گرم كنید و مطمئن شوید كه كاملاً پخته شده اند؛

- به محض آن كه اشتهای كودك برگشت و تقاضای غذا كرد ، از غذاهای سریع الهضم مثل سوپ ، ماست، ژله و غذاهای بدون چربی استفاده كنید. اثر بیماری اغلب ظرف یك هفته برطرف می شود؛

- غذاهایی را كه كودك طی 24 ساعت گذشته مصرف كرده ، بررسی كنید و هر غذایی را كه به آلوده بودنش شك دارید دور بریزید.

دسته:اطـفـال

اوریون

اوریون یك بیماری عفونی دوران كودكی است كه بیشتر كودكان بالای دو سال را مبتلا می سازد. این بیماری توسط یك ویروس ایجاد می شود و دوره كمون آن 14 تا 21 روز است . ممكن است یك یا دو روز پیش از شروع علائم عمده، كودك دچار بد حالی عمومی شود ، سپس غدد بزاقی در ناحیه بناگوش و زیر چانه متورم می شوند ، این علامت می تواند همراه تب دیده شود. تورم ممكن است نخست در یك طرف صورت ایجاد شده و سپس طرف دیگر را درگیر سازد و یا این كه همزمان در هر دو طرف بروز كند. تورم غدد بزاقی سبب درد هنگام بلعیدن می شود. همچنین ممكن است به علت توقف ترشح بزاق از غدد بزاقی ، خشكی دهان وجود داشته باشد. تورم بیضه ها یا تخمدان در موارد نادر دیده می شود، علیرغم این علائم ، اوریون یك بیماری كم خطر است ، با این حال اگر قبل ، در طی و یا بعد از تورم غدد بزاقی كودك دچار درد و سفتی گردن شود، علامت بروز مننژیت ناشی از اوریون است كه می تواند خطرناك باشد.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
برای كمك به كودك می توانید غذاهای مایع مثل شیر، سوپ و یا ماست به او بدهید تا بلع غذا آسانتر بشود.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- نخست درجه حرارت بدن را كنترل كنید و اگر حرارت بالا بود با استفاده از اسفنج مرطوب ، تب را پایین بیاورید؛
2- از غذاهای مایع برای كودك استفاده كنید؛

3- برای برطرف كردن خشكی دهان ، مایعات فراوان به كودك بدهید و در صورت وجود مشكل در نوشیدن از نی استفاده كنید؛

4- یك كیسه آب گرم را در یك حوله پیچیده و آن را روی موضع درد قرار دهید؛

5- برای تأیید تشخیص هرچه زودتر با پزشك مشورت كنید. همچنین در صورت بدتر شدن بیماری پس از گذشت 10 روز و و جود سردرد یا سفتی گردن حتماً با پزشك تماس بگیرید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
- هیچ درمان خاصی برای اوریون وجود ندارد ، پزشك شما ممكن است توصیه كند كه تا 5 روز پس از بین رفتن تورم غدد بزاقی ، از رفتن كودك به مدرسه جلوگیری كنید؛
- اگر بیضه ها متورم و دردناك هستند ، ممكن است پزشك استراحت مطلق و شربت استامینوفن توصیه كند تا تورم از بین برود؛

دسته:اطـفـال

سیاه سرفه

سیاه سرفه یكی از خطرناك ترین بیماری های كودكان بخصوص در سنین زیر یك سال است. این بیماری توسط یك باكتری به نام بوردتلاپرتوسیس ایجاد می شود. این باكتری سبب انسداد مجاری هوایی توسط ترشحات مخاطی ( موكوس ) می گردد.شروع این بیماری به صورت یك سرماخوردگی معمولی همراه با سیاه سرفه است. به تدریج سرفه ها شدیدتر شده و به صورت حمله ای بروز می كنند و سبب دشواری تنفس می گردند. به دنبال یك حمله شدید سرفه ( كه می تواند حتی تا یك دقیقه نیز طول بكشد ) ، كودك یك دم صدا دار را انجام می دهد كه اصطلاحاًWhoop نامیده می شود و بر اثر ورود هوا به داخل حنجره ی متورم ایجاد می شود. در بچه های كوچكتر كه قادر به تنظیم تنفس خود نیستند، این مشكل می تواند كـُشنده باشد. گاهی اوقات به دنبال یك حمله سرفه، استفراغ  رخ می دهد. فاز سرفه در این بیماری می تواند تا ده دقیقه نیز به طول بیانجامد. همچنین احتمال ابتلا به سایر عفونت های تنفسی مثل پنومونی ( ذات الریه ) یا برونشیت به دنبال این بیماری وجود دارد.

امروزه با تزریق واكسن سیاه سرفه شیوع این بیماری كاهش یافته است .عوارض واكسن كه عبارت اند از  درد محل تزریق، تورم و قرمزی و واكنش های سیستمیك مثل تب، گریه مداوم ، گیجی و استفراغ، بسیار به ندرت دیده می شود. این عوارض در طی چند ساعت پس از تزریق واكسن مشاهده می شوند و خود بخود و بدون بر جای گذاشتن عارضه ای پایدار برطرف می شوند. همچنین ممكن است از هر 1750 نفر دچار تشنج شود. تشنج معمولاً 48 ساعت پس از تزریق واكسن رخ می دهد و خود به خود محدود شونده است و تقریباً در تمام موارد در كودكان تب دار دیده می شود. این عارضه در كودكانی كه سابقه فامیلی تشنج دارند بیشتر رخ می دهد اما سبب بروز صرع ( حملات تكرار شونده تشنج در سال های بعد ) و یا عارضه مغزی پایدار نمی شود.

سیاه سرفه بیماری جدی و خطرناكی است و بخصوص در بچه های كوچك می تواند سبب كاهش دریافت اكسیژن در طی حملات سرفه شود. همچنین خطر آسیب ریه و عفونت های مكرر ریوی وجود دارد. موارد منع مصرف واكسنسیاه سرفه:  سابقه فامیلی تشنج- سابقه فامیلی عوارض به دنبال واكسن- سابقه فامیلی مرگ ناگهانی نوزاد- در كودكانی كه یك بیماری عصبی زمینه ای شناخته شده یا مشكوك دارند.

علائم احتمالی:
- علائم سرماخوردگی شامل تب، آب ریزش بینی ، درد و كوفتگی.
- سرفه های قطاری همراه با تلاش كودك برای تنفس و علامت Whoop ( دم صدادار )،

- استفراغ به دنبال حملات سرفه،

- بی خوابی به دنبال سرفه های مكرر در شب.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر سرماخوردگی كودك بهبود نیافت و سرفه های وی بدتر شد، او را در بستر بخوابانید و با پزشك تماس بگیرید؛
2- اگر مشكوك به سیاه سرفه در كودك هستید، هر چه سریعتر با پزشك تماس بگیرید؛

3- اگر مشكوك به سیاه سرفه در كودك هستید تا قبل از مشاوره با پزشك، از رفتن وی به مدرسه ممانعت كنید؛

4- اگر كودك دچار حملات سرفه قطاری شده ، او را مستقیم بنشانید و كمی به جلو خم كنید، سپس ظرفی را زیر دهان وی قرار دهید تا بتواند خلط خود را خارج كند.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
- پزشك برای كاهش شدت سرفه و كم كردن دوره سرایت بیماری، یك آنتی بیوتیك تجویز می كند. با این حال مشكل عمده این است كه تشخیص سیاه سرفه در مراحل اولیه آن مشكل است و درمان دارویی نیز باید در مراحل اولیه شروع شود تا اثر بخشی لازم را داشته باشد؛
بچه های كوچك مبتلا به سیاه سرفه باید به طور دقیق تحت نظر باشند، از این رو ممكن است لازم باشد كه این بیماران به بیمارستان فرستاده شوند تا تحت مراقبت باشند و دچار كم آبی و كمبود اكسیژن نشوند.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
در طی یك حمله سرفه، كودك را همان طور كه گفته شد بنشانید و سعی كنید او را آرام نگهدارید زیرا اضطراب و وحشت، حملات سرفه را بدتر می كند. همچنین كودك را تشویق كنید تا خلط خود را خارج كند زیرا این كار به پاك سازی مجاری تنفسی كمك می كند؛
- اگر كودك به دنبال یك حمله سرفه استفراغ كرد، پس از آن كمی غذا و مایعات به وی بدهید و او را مستقیم بنشانید تا به این ترتیب مواد ضروری و مایعات به بدن وی برسد؛

- تا زمان بهبود كامل اجازه بازی های سنگین به كودك ندهید ؛ زیرا فعالیت زیاد مجدداً حملات سرفه را تحریك كرده و وی را خسته می كند؛

- كودك را از دود سیگار و هوای آلوده دور نگه دارید؛

- بدون تجویز پزشك به كودك  داروی ضد سرفه ندهید؛

- در سیاه سرفه معمولاً در فواصل بین حملات سرفه، حال عمومی كودك خوب است. اگر بعد از پایان حملات سرفه، كودك بدحال به نظر برسد و یا به دشواری تنفس كند باید سریعاً با پزشك خود مشورت كنید زیرا ممكن است یك عفونت ثانویه مثل پنومونی یا برونشیت وجود داشته باشد.
منبع : طبیان

دسته:اطـفـال

برفك چیست؟

برفك (Thrush)
برفك یك عفونت قارچی است كه توسط “كاندیدا آلبیكانس” ( Candida Albicans) ایجاد می شود. در شرایط طبیعی این قارچ به وسیله سایر میكروب های روده كنترل می شود. اگر تعادل بین این میكروب ها به هم بخورد ( مثلاً هنگامی كه كودك آنتی بیوتیك مصرف می كند و یا هنگامی كه مقاومت طبیعی بدن وی به دلیل بیماری كاهش یافته ) قارچ ها می توانند رشد كنند و باعث ایجاد عفونت در هر قسمت از دستگاه گوارش شوند. برفك اغلب دهان را درگیر می كند و به صورت پلاك های سفید رنگ در سطح زبان ، سقف دهان و سطح داخلی مخاط  گونه ها بروز می كند. این بیماری می تواند مخاط مقعد را نیز درگیر كند. در كودكان، برفكِ مقعد گاه با سوختگی ناشی از پوشك اشتباه می شود زیرا سبب بروز پلاك های قرمز رنگ همراه با نقاط قرمز در داخل آنها می شود اما به درمان های معمول راش قنداق جواب نمی دهد.
علائم اجتماعی
- لكه های زرد یا سفید در داخل گونه ها، روی زبان و در سقف دهان كه ممكن است با پاك كردن مخاط زیر آنها قرمز و یا خونریزی دهنده باشد؛
- یك راش قرمز نقطه نقطه در اطراف مقعد.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر كودك از خوردن غذا خودداری می كند، دهان او را برای یافتن نقاط سفید رنگ بررسی كنید و در صورت دیدن این پوشش سفید رنگ سعی كنید آن را با یك دستمال تمیز پاك كنید. اگر این لكه ها به راحتی پاك نمی شوند و یا مخاط زیر آنها قرمز ملتهب است  و یا خونریزی می كند، كودك به احتمال زیاد مبتلا به برفك دهان است؛
2- از دادن غذاهای ادویه دار به كودك خودداری كرده و تمام غذاها را به خوبی خنك كنید. ماست بهترین غذایی است كه می توانید تا قبل از مشورت با پزشك به كودك بدهید؛

3- پوشك بچه را زود به زود عوض كنید، زیرا این قارچ ممكن است در مدفوع كودك نیز باشد و سبب بروز راش در مقعد شود.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
- در صورت تشخیص برفك دهان ، پزشك یك داروی مایع ضد قارچ تجویز می كند كه به داخل دهان و روی نقاط مبتلا چكانده می شود؛
- در صورت وجود برفك مقعد، پزشك یك كـِرِم ضد قارچ برای نواحی مبتلا تجویز می كند.

اقداماتی كه می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
- اگر شیر خود را به كودك می دهید ، شما نیز ممكن است به درمان نیاز داشته باشید؛
- در صورت ابتلا  به برفك دهان، به كودك غذاهای سبك و مایع بدهید تا خوردن آنها آسان تر باشد؛

- دست های كودك را مرتب بشویید تا عفونت از دهان به مقعد یا برعكس منتقل نشود؛

- در صورتی كه هنوز كودك را پوشك می كنید، تا حد امكان سعی كنید پوشك را باز كنید و مقعد را در معرض هوا قرار دهید ، زیرا رطوبت و فضای بسته پوشك به رشد قارچ كمك می كند.
منبع : طبیان

دسته:اطـفـال

مننژیت چیست؟

التهاب مننژ پرده هایی كه سطح مغز و نخاع را می پوشانند مننژیت نامیده می شود. این بیماری به وسیله عفونت باكتریایی یا ویروسی ایجاد می شود. علائم مننژیت ویروسی خفیف هستند اما مننژیت باكتریایی می تواند جان بیمار را به خطر بیندازد. مننژیت باكتریایی بیشتر در كودكان زیر پنج سال دیده می شود ، با این حال در هر سنی ممكن است اتفاق بیفتد. مننژیت ویروسی بر خلاف مننژیت باكتریال بیشتر به صورت اپیدمی و همه گیر رخ می دهد و اغلب در كودكان بالای پنج سال دیده می شود.

علل ایجاد مننژیت:
شایع ترین علت مننژیت باكتریایی در كودكان “نیسریا مننژیتیس” است ( مننگوكوك). میكروب نیسریا به طور طبیعی در مخاط بینی زندگی می كند و اغلب هیچ مشكلی را ایجاد نمی كند اما علت این كه چرا در برخی كودكان سبب بروز بیماری می شود ، هنوز مشخص نشده ؛ عامل شایع دیگر هموفیلوس آنفلوانزا است كه اغلب در كودكان زیر پنج سال دیده می شود.
ویروس های متعددی نیز باعث بروز مننژیت می شوند كه از بین آنها ویروس آنفلوانزا ، آبله مرغان، منونوكلئوز عفونی ، و ایدز شایعتر هستند.

علائم مننژیت:

علائم مننژیت باكتریال و ویرال در برخی مراحل شبیه هم هستند. با این حال علائم مننژیت باكتریال شدیدتر بوده و در اغلب موارد به سرعت ( گاه ظرف چند ساعت ) پیشرفت می كند.  در شیرخواران علائم غالباً گنگ و یا مبهم است و می تواند شامل موارد زیر باشد:

-        بدحالی عمومی؛

-        تب؛

-        استفراغ ؛

-        نخوردن غذا؛

-        گریه و بیقراری؛

در كودكان بزرگتر ممكن است تمام علائم فوق به اضافه علائم دیگر دیده شود، مثل:

-        سردرد شدید؛

-        حساسیت و انزجار از نور شدید و صدای بلند؛

-        سفتی عضلات، بخصوص عضلات گردن؛

در تمام سنین ابتلا به مننژیت ممكن است همراه با علائمی مثل گیجی، اختلال هوشیاری و گاه تشنج باشد. در برخی كودكان مبتلا به مننژیت، بثورات جلدی مشخصی به صورت نقاط مسطح صورتی یا قرمز كه با فشار دست محو نمی شوند، دیده می شود. اگر كودك به طور غیر عادی بدحال است و یا حداقل دو علامت از علائم فوق در وی پدیدار شده باشد بلافاصله با پزشك مشورت كنید و یا كودك را به نزدیكترین بیمارستان برسانید. كودك در بیمارستان بستری می شود و نخست آب نخاع وی جهت آزمایش نمونه گیری می شود و با كمك این آزمایش می توان مننژیت ویرال و باكتریال را از هم تشخیص داد و در مواردی عامل ایجاد كننده مننژیت را نیز مشخص نمود. همچنین ممكن است نمونه خون نیز جهت كشت و تعیین وجود باكتری در آن به آزمایشگاه فرستاده شود.

درمان

در صورت شك به مننژیت، پس از انجام آزمایش های لازم و حتی پیش از آماده شدن جواب آزمایش ها باید درمان با آنتی بیوتیك شروع شود. اگر جواب آزمایش ها مشخص كند كه كودك مبتلا به مننژیت ویروسی شده، آنتی بیوتیك ها قطع می شوند و هیچ درمان دیگری به جز مسكن لازم نیست. عفونت های ویروسی معمولاً پس از 5 تا 14 روز بسته به نوع ویروس خود به خود بر طرف می شوند. اگر تشخیص مننژیت باكتریال تأیید شود، مصرف آنتی بیوتیك باید ادامه یابد ( ممكن است در صورت لزوم برحسب باكتری تشخیص داده شده ، نوع آنتی بیوتیك تغییر كند ). همچنین ممكن است برای كودك مایعات داخل وریدی و داروی ضد تشنج تجویز شود ( در صورت وجود تشنج ). درمان با آنتی بیوتیك ممكن است تا ده روز طول بكشد.

چگونه می توان از مننژیت پیشگیری كرد؟

واكسن هایی كه به طور معمول وجود دارند و استفاده می شوند كودك را بر علیه هموفیلوس و یك مننگوكوك محافظت می كنند. راه دیگری كه برای محافظت فرد در مقابل مننژیت باكتریال وجود دارد، دادن آنتی بیوتیك به كسانی است كه با فرد مبتلا تماس نزدیك داشته اند، بخصوص كودكان و بزرگسالانی كه در یك خانه زندگی می كنند.

پیش آگهی:

مننژیت های ویروسی بندرت عارضه ای باقی می گذارند. همچنین درمان مناسب و به موقع با آنتی بیوتیك اغلب سبب بهبود كامل بیماری می شود. در تعداد اندكی از كودكان ممكن است عوارضی مثل ناشنوایی ، تشنج و یا مشكلات یادگیری ایجاد شود. به ندرت بیماری ( حتی در صورت درمان مناسب ) به مرگ منتهی می شود.
منبع : طبیان

جهت اطلاعات بیشتر پزشکی به اینجا کلیک کنید

دسته:اطـفـال

تب و تشنج

تشنج ناشی از تب، نوعی از تشنج است که با تب های بالاتر از 39 درجه سانتیگراد در ارتباط است. تب نیز به علت وجود یک کانون عفونی در بخشی بجز از مغز است. تشنج ناشی از تب اغلب در کودکان شش ماهه تا پنج ساله اتفاق می افتد و علیرغم وحشتناک بودن، اغلب اوقات چندان جدی و خطرناک نیست.

این تشنج معمولاً با افزایش ناگهانی درجه حرارت بدن شروع می شود و اغلب در آغاز ، یک بیماری تب دار دیده می شود و معمولاً در ارتباط با عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی مثل سرماخوردگی است. کوکان نسبت به تشنج بسیار مستعد هستند زیرا سیستم مغزی و عصبی آنها هنوز بالغ و کامل نشده است. تشنج ناشی از تب به صورت تونیک – کلونیک و ژنرالیزه است.

نخستین مرحله تشنج معمولاً در حدود نیم دقیقه طول می کشد و علائم آن عبارت اند از:
- کاهش هوشیاری؛

- سفتی بدن و اندام؛

- قطع تنفس برای حدود 30 ثانیه، بعد از این زمان وقتی تنفس مجدداً شروع می شود ممکن است بسیار سطحی باشد؛

- دفع ناخودآگاه ادرار یا مدفوع ؛

مرحله دوم اغلب کمتر از پنج دقیقه طول می کشد.

در مرحله دوم کودک هنوز بیهوش است و این علائم دیده می شوند:
- پرش اندام ها یا صورت

- برگشت چشم ها به بالا

پس از اتمام فاز دوم، کودک به هوش می آید و سپس ممکن است برای یک تا دو ساعت به خواب رود. هنگام بیدارشدن ممکن است گیج، خواب آلود و تحریک پذیر باشد.

آیا مشورت با پزشک لازم است؟
اگر کودک شما تشنج کرده و یا درجه حرارت بدن وی بالای 39 درجه است سریعاً با پزشک تماس بگیرید.

نخستین اقداماتی که شما می توانید انجام دهید:
- اگر درجه حرارت بدن کودک شما بالاست سعی کنید به کمک یک اسفنج مرطوب وی را خنک کنید. همچنین می توانید از شربت استامینوفن استفاده کنید؛ با پایین آمدن درجه حرارت بدن ، از بروز تشنج پیشگیری می شود، اگر کودک مبتلا به تشنج شد، او را به یک سمت خوابانده و یک بازوی او را زیر سرش قرار دهید؛

- حتی در صورت بروز تشنج باز هم سعی کنید درجه حرارت بدن کودک را پایین بیاورید تا از تشنج مجدد جلوگیری کنید.

- با پزشک مشورت کنید.

اقداماتی که پزشک انجام می دهد:
- پزشک نخست کودک را به دقت معاینه می کند تا مطمئن شود که علائم مننژیت یا عفونت دیگری وجود دارد یا خیر.

- برای یافتن علت تب ، نمونه گیری از حلق، آزمایش خون و ادرار و گرفتن مایع نخاع لازم است

- پزشک توصیه های لازم برای مقابله با حملات بعدی احتمالی تشنج را می کند. همچنین برای کم کردن طول مدت تنشج های احتمالی بعدی “دیازپام” تجویز می شود تا در صورت لزوم از طریق مقعد کودک مصرف شود.

پیش آگهی
در حدود یک سوم کودکانی که یک حمله تشنج به دنبال تب داشته اند، ظرف شش ماه آینده مبتلا به یک حمله مجدد می شوند. اکثریت کودکانی که تشنج به دنبال تب داشته اند، در درازمدت هیچ مشکلی پیدا نمی کنند و تعداد اندکی ممکن است در آینده مبتلا به صرع شوند.

صرع (epilepsy)
حملات تشنجی مکرر که صرع نامیده می شود، از هر 200 کودک در یک نفر اتفاق می افتد. در طی یک حمله صرع امواج مغزی، مختل و نامنظم می شوند. در نتیجه اختلال هوشیاری و گاه حرکات کنترل نشده رخ می دهد. به غیر از صرع علل متعدد دیگری نیز برای تشنج وجود دارد که یکی از آنها تب بالاست. یک تشنج واحد و منفرد علامت ابتلاء به صرع نیست.

گاه علت صرع وجود یک اختلال ساختمانی در مغز است اما در اغلب موارد هیچ علت خاصی یافت نمی شود. در برخی از کودکان مبتلا، حملات تشنجی به دنبال یک محرک حسی مثل نورهای درخشان و شدید بروز می کنند و در برخی دیگر هیچ عامل شروع کننده ای وجود ندارد.

علائم:
انواع مختلفی از تشنج های صرعی تاکنون شناخته و تعریف شده است. در بچه ها تشنج های تونیک – کلونیک شایعتر است، بیشتر از سه چهارم کودکان مبتلا به صرع ، از این نوع تشنج رنج می برند، صرع کوچک یا ابسانس دومین نوع شایع صرع ( epilepsy) در کودکان است.

علائم عمده این دو نوع صرع به ترتیب زیر هستند:

تشنج تونیک – کلونیک:
- تحریک پذیری یا رفتارهای غیرعادی به مدت چند دقیقه پیش از بروز تشنج.

- اسپاسم و انقباض عضلات که 30 ثانیه طول می کشد و کودک در طی آن بیهوش شده و به زمین می افتد و تنفس نامنظم می شود.

- حرکات پرشی اندام ها یا صورت که می تواند از 20 ثانیه تا چند ساعت طول بکشد. در این مرحله ممکن است کودک زبانش را گاز بگیرد و کنترل مثانه یا روده را از دست بدهد.

- پس از آنکه تشنج متوقف شد، ممکن است کودک تا چند دقیقه و به ندرت تا ده دقیقه بیهوش باقی بماند.

- بعد از بازگشت هوشیاری کودک معمولاً گیج است و سردرد دارد و ممکن است به خواب رود.

تشنج ابسانس:
در طی این نوع حمله تشنجی کودک برای 10 تا 15 ثانیه هوشیاری خود را از دست می دهد و به فضا خیره می شود و فعالیت های معمول وی متوقف می شود اما به زمین نمی افتد.

- پس از بازگشت هوشیاری ، کودک چیزی از حمله خود به یاد نمی آورد.

فرمی از اپی لپسی است که کمتر شایع است. صرع نسبی خوش خیم که سبب حرکات پرشی در یک سمت از صورت یا یک اندام می شود. همچنین هوشیاری نیز ممکن است مختل شود. در اغلب موارد کودک مبتلا به یک نوع صرع است ، با این حال برخی کودکان مبتلا به انواع پیچیده تر اپی لپسی هستند که ترکیبی از دو یا چند نوع مختلف است.

اقداماتی که شما می توانید انجام دهید:
- اگر کودک دچار یک تشنج تونیک – کلونیک شده او را به یک سمت بخوابانید و سرش را همسطح یا پایینتر از بدنش قرار دهید. هرگز چیزی را با فشار میان دندانهایش قرار ندهید تا از گاز گرفتن زبانش جلوگیری کنید

- در مورد سایر انواع تشنج کودک را در یک محل آرام بنشانده و صبر کنید تا تشنج کاملاً برطرف شود و کودک هوشیار شود.

سپس به آرامی با او صحبت کنید و به او آرامش خاطر بدهید. از زدن یا تکان دادن کودک برای متوقف کردن تشنج خودداری کنید.

اگر کودک تاکنون یک تشنج تونیک – کلونیک نداشته و نخستین باری است که به این نوع حمله دچار می شود، به سرعت کودک را به نزدیکترین بیمارستان برسانید. همچنین اگر اختلال هوشیاری کودک بیشتر از ده دقیقه طول بکشد باید کودک را هر چه سریعتر به بیمارستان برسانید. هر چند سایر انواع حملات چندان جدی نیستند، با این حال حتماً با پزشک مشورت کنید و او را در جریان حملات بعدی قرار دهید.

اقداماتی که پزشک انجام می دهد:
1- پزشک نخست از شما سؤالاتی در مورد رفتارها و علائم کودک [ قبل، در طی و بعد از حمله تشنج ] می پرسد. برای مشخص کردن عوامل محرک احتمالی، ممکن است از شما خواسته شود تا دقیقاً نوع فعالیت کودک را هنگام بروز حمله مشخص کنید؛

2- یک نوار مغزی الکتروآنسفالوگرام از کودک گرفته می شود تا به تشخیص نوع صرع کمک کند؛

3- انجام mri مغزی ممکن است برای تشخیص ناهنجاری های ساختمانی مغز لازم باشد؛

4- انجام آزمایش خون ضروری است.

درمان:
کودکان مبتلا به صرع ، نیاز به مصرف منظم داروی ضد تشنج دارند. این داروها معمولاً به مدت دو تا چهار سال بعد از آخرین حمله تشنج ادامه می یابند و سپس می توان به تدریج ظرف چند ماه آنها را قطع کرد. اگر حملات صرع با دارو کنترل نشوند و همچنین mri یک ضایعه مغزی را نشان دهد، ممکن است جراحی (خیلی به ندرت) مورد بررسی قرار بگیرد.

پیش آگهی:
پیش آگهی صرع بسته به نوع آن متفاوت است. بیشتر از سه چهارم کودکان به مبتلا به صرع “تونیک – کلونیک” که به مدت دو سال حمله ای نداشته اند، عود نخواهند داشت. اغلب کودکان مبتلا به صرع نسبی خوش خیم، خود به خود خوب می شوند و بعد از بلوغ احتیاج به مصرف دارو ندارند. پیش آگهی صرع کوچک ( ابسانس) مبهم و نامعلوم است . اغلب کودکان، حتی کودکانی که مشکلشان حل نشده، هیچ ناتوانی و معلولیتی از نظر ذهنی پیدا نمی کنند و می توانند به مدارس معمولی بروند و در اغلب فعالیت های ورزشی شرکت کنند.
منبع : طبیان

دسته:اطـفـال

آیا کودک شما مبتلا به دیابت است؟

بیماری دیابت در اثر ناتوانی بدن در تولید انسولین ، یا کاهش یا عدم اثر انسولین درسوخت و ساز مواد قندی پدید می آید. امروزه، دیابت یکی از مهم ترین مشکلات بهداشتی – درمانی و اجتماعی – اقتصادی جهان محسوب می شود، به گونه ای که بیش از 150 میلیون نفر در دنیا مبتلا به این بیماری اند. در کشور ما نیز بالغ بر دو میلیون نفر به این بیماری دچارند. از آن جا که خود بیمار و خانواده های آنها عمده ترین نقش را در درمان دیابت به عهده دارند، کسب اطلاعات لازم درباره دیابت به شیوه های گوناگون آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مبتلایان به دیابت باید یاد بگیرند که چگونه قندخون خود را کنترل کنند تا از عوارض حاد و مزمن بیماری پیشگیری نمایند یا در صورت پدید آمدن این عوارض ، به موقع به مراکز بهداشتی – درمانی مراجعه کنند. در ادامه برای آشنایی بیماران، خانواده ها و کارکنان مراکز بهداشتی – درمانی با جنبه های گوناگون بیماری دیابت نکاتی را متذکر می شویم.

دیابت چیست و انواع آن کدام است؟
دیابت یا بیماری قند به علت ناتوانی بدن در تولید یا مصرف انسولین پدید می آید.انسولین ماده ای است که در بدن توسط لوزالمعده تولید می شود و باعث می گردد قند ، یا به عبارتی مهم ترین منبع انرژی بدن مورد استفاده قرار گیرد.

در مورد تزریق انسولین چه نکاتی را باید مد نظر داشت ؟
1- بیشتر کودکان به دو تا سه بار تزریق روزانه انسولین نیاز دارند که در زمان های معین در هر روز انجام می شود.

2- بیشتر کودکان به بیش از یک نوع انسولین نیاز دارند.

3- این را که چه نوع انسولین و چندبار تزریق در روز مورد نیاز است، پزشک شما تعیین می کند، زیرا احتیاج افراد مختلف، یکسان نیست.

4- تزریق انسولین ممکن است سبب تجمع نامناسب بافت چربی یا تحلیل رفتن بافت چربی در منطقه تزریق شود. برای جلوگیری از این پیامد ، بهتر است هر دو بار جای تزریق را عوض کنید.

5- با محبت و ملایمت برای کودک توضیح دهید که اگر چه تزریق انسولین دردناک است، برای سلامت او ضروری می باشد.

6- باید سعی کنید که تزریقات با حداقل مقاومت کودک انجام شود؛ از این رو مقدار انسولین لازم را دور از دید کودک در سرنگ بکشید و سپس با حداقل سر و صدا و بدون ترساندن او، آن را تزریق نمایید. از وعده و وعید دادن یا ترساندن کودک برای تزریق انسولین اجتناب کنید.

7- وقتی کودکتان بزرگ تر شد باید خود مسئولیت تزریق انسولین را به عهده بگیرد. در این مورد آموزش لازم را به او بدهید.

تغذیه کودک دیابتی چگونه باید باشد؟

1- باید بدانید که رژیم غذایی مناسب و منظم در کنار تزریق انسولین برای کنترل بیماری کودک دیابتی اهمیت زیادی دارد تا مانع افت قندخون ( هیپوگلیسمی ) شود.

2- کودک دیابتی در طول روز باید علاوه بر وعده های غذایی اصلی، حداقل سه نوبت نیز از مواد غذایی مناسب به عنوان وعده های فرعی ( در مجموع حداقل 6 وعده غذا در روز) استفاده کند. در وعده های غذایی فرعی باید حتماً مواد نشاسته ای گنجانده شود.

3- تغذیه قبل از خواب کودک مهم است زیرا از افت قند در طول شب جلوگیری می کند.

4- رژیم غذایی مناسب شامل مواد نشاسته ای مثل نان ، سیب زمینی، برنج، حبوبات، لبنیات، تخم مرغ  و گوشت است. چربی غذا باید کم و بیش از نوع نباتی باشد و از غذاهای پر فیبر استفاده گردد.

5- مقدار غذای مناسب برای کودک باید براساس میزان مصرف انسولین تنظیم شود. در این کار متخصص تغذیه به شما کمک می کند.

6- قبل از فعالیت شدید مانند ورزش، کودک نیاز به مواد قندی دارد و در این مواقع حتی می توان از قندهای ساده مثل شکلات، آب نبات و … در صورت نیاز استفاده کرد. البته بهتر است فعالیت ورزشی مداوم، بیش از یک ساعت طول نکشد. کودک هر ساعت باید تغذیه شود.

7- اگر برای کودک جشن تولد گرفتید، می توانید از شیرین کننده های مصنوعی برای کیک و شربت و … استفاده کنید. سالی یک بار خوردن کیک تولد ، در تنظیم قندخون مشکل زیادی ایجاد نمی کند ولی با نظر پزشک، می توانید چند واحد انسولین کریستال ، قبل از خوردن مقادیر زیاد کیک و شیرینی توسط کودک، به او تزریق نمایید.

8- رژیم غذایی کودک باید آزاد باشد ولی این به آن معنی نیست که هر چقدر دلش خواست مواد قندی مصرف کند. بهتر است مواد قندی ساده ( به جز میوه هایی که حاوی املاح و ویتامین اند) از برنامه غذایی کودک حذف شوند و میوه های خیلی شیرین مانند انگور ، خربزه  و انجیر نیز به ندرت استفاده گردند.

چه مشکلاتی در تنظیم قندخون کودک ممکن است پدید آید؟
1- افت قندخون ( هیپوگلیسمی)

2- بالا رفتن قندخون ( هیپرگلیسمی)

3- کتواسیدوز

افت قند خون ( هیپوگلیسمی)
یکی از موارد فوریتی ( اورژانس) که یک کودک دیابتی ممکن است با آن مواجه شود، افت قندخون است که احساس ضعف و گرسنگی یا بیهوشی و اغما ممکن است نشانه آن باشد.

چه مواقعی این وضعیت پیش می آید:
وقتی که کودک یک وعده غذا را فراموش کند.

اگر هوا خیلی گرم یا خیلی سرد باشد.

اگر ورزش شدید بدون تغذیه مناسب انجام شود.

اگر انسولین بیش از نیاز مصرف شود.

علامت های افت قندخون کدام است؟

در موارد خفیف تا متوسطِ پایین افتادن قندخون، علامت های زیر بروز می کنند:

1- لرزش دست ، و احساس لرزش در عضلات

2- پوست رنگ پریده

3- عرق سرد

4- ضربان تند قلب

5- گرسنگی

6- بی قراری و گریه

7- سیاهی رفتن چشم ها

8- خستگی و خواب آلودگی

9- سردرد

10- عدم تمرکز

در این مرحله چه باید کرد؟
باید به سرعت یک غذای شیرین مثل آب میوه، نوشابه ، نصف لیوان آب و 5 – 4 حبه قند به کودک بدهید. بهتر است از شیرینی های جامد استفاده نکنید تا در صورت ایجاد تشنج، غذا به مجاری تنفسی کودک وارد نشود.

اگر پس از 10 تا 15 دقیقه ، کودک احساس بهبود نکرد، این کار را تکرار کنید.

به دنبال بهتر شدن حال کودک، باید یک ماده غذایی که قند آن جذب طولانی تری دارد به وی بدهید تا دوباره افت قند تکرار نشود. نمونه چنین غذاهایی ساندویچ پنیر یا شیر یا چند عدد بیسکویت است.

در موارد افت شدید قندخون علامت های زیر دیده می شود:
1- کاهش هوشیاری ( بیهوشی )

2- تشنج

در موارد افت شدید قندخون چه باید کرد؟

- به کودک بی هوش نباید از راه دهان ، غذا یا نوشیدنی بدهید چون وارد ریه شده، او را خفه می کند.

- کودک را به یک پهلو بخوابانید و چانه اش را به سمت پایین بکشید.

- به مرکز فوریت های پزشکی خبر دهید.

- اگر آمپول گلوکاگون ( هورمونی است که در بدن تولید می شود و قندخون را بالا می برد ؛ برعکس انسولین ) در دسترس دارید، مقداری از آمپول را طبق دستور پزشک به صورت زیر جلدی یا عضلانی به کودک تزریق کنید.

در مواردی که گلوکاگون در دسترس نیست، می توان از محلول گلولز استفاده کرد.

افزایش قند خون و راه درمان آن
 

چه وقت افزایش قندخون ( هیپرگلیسمی ) رخ می دهد؟
- انسولین در دسترس بدن کم باشد یا این که بیمار، تزریق انسولین را فراموش کند.

- غذا زیادتر از حد معمول مصرف گردد.

- ورزش و فعالیت بدنی خیلی کم شود.

- بدن در وضع پر اضطراب یا بیماری ( گلودرد ، سرماخوردگی  و…) قرار گیرد.

علامت های افزایش قندخون
1 – تشنگی

2 – خستگی و ضعف

3 – افزایش دفعات ادرار

4 – تاری دید

هنگام افزایش قندخون چه باید کرد؟
- اندازه گیری قندخون با گلوکومتر

- استفاده از غذاها و نوشیدنی های بدون قند

- تزریق انسولین کریستال طبق دستور پزشک

کتواسیدوز چیست؟
1 – وقتی بدن نتواند از قندخون به طور کافی استفاده کند، شروع به سوزاندن چربی می کند و مواد زایدی به نام کتون تولید می گردد که به دنبال انباشت آنها در خون، کتواسیدوز پدید می آید.

2 – این وضعیت در تزریق کم و نامناسب انسولین رخ می دهد.

3 – کتواسیدوز یکی از وضعیت های بسیار اورژانس در بیماران مبتلا به دیابت  نوع 1 است و باید به سرعت درمان  شود و گرنه به بیهوشی یا اغمای دیابتی می انجامد.

علامت های کتواسیدوز دیابتی
1 – کاهش آب بدن، چشمان گود رفته و لب های خشک و پوسته پوسته شده

2 – خواب آلودگی و تنفس دشوار

3 – استفراغ

4 – درد شکم

5 – تنفس با بوی میوه گندیده

در وضعیت کتواسیدوز چه باید کرد؟
- اگر کودک هوشیار است مایعات بدون قند به او بدهید.

- سریعاً کودک را به اورژانس برسانید.

گلوکومتر چیست؟
گلوکومتر دستگاه کوچک و قابل حملی است که به وسیله آن می توان غلظت قندخون را به آسانی با گرفتن نمونه ای اندک از خون محیطی، اندازه گرفت.

چند نکته درباره مراقبت از کودک دیابتی
1 – پدر و مادر باید آگاهی خود را در مورد بیماری قند افزایش دهند و تنها ، توصیه های پزشکان و افراد صلاحیت دار را اجرا کنند.

2 – زیاده روی در سخت گیری یا آزادی دادن بیش از حد، در مورد کودک دیابتی درست نیست.

3 – از تبعیض قائل شدن برای کودک دیابتی باید پرهیز کرد.

4 – یکی از ویژگی های دیابت کودکان این است که نشانه های آن ممکن است به سرعت و ناگهانی بروز کنند و به سرعت ولی موقتاً از بین بروند که گاهی والدین با مشاهده این وضع، تزریق انسولین را متوقف می سازند. باید توجه داشت که این دوران بهبود که به آن «ماه عسل بیماری» می گویند گذراست و به زودی نشانه های بیماری ، دوباره پدیدار خواهند شد. این حالت اغلب 2 – 1 ماه پس از شروع دیابت رخ می دهد و معمولاً 2 – 1 ماه و گاهی یک سال طول می کشد. در این دوره وظیفه والدین اندازه گیری منظم قندخون و ادرار و کاهش تدریجی مقدار انسولین  است.

5- همچنین اغمای دیابتی در کودکان زیاد دیده می شود.

6 – وقتی کودک وارد مدرسه شد، باید با اولیای مدرسه و معلم او ، در مورد بیماری اش صحبت شود تا آنها بدانند که کودک در ساعات خاصی نیاز به تغذیه و تزریق انسولین دارد و اگر دچار افت قند شد، چگونه به او کمک کنند.

7 – گاهی مسائل جالب توجهی اتفاق می افتد؛ مثلاً کودک دیابتی که در درس حساب قوی بوده، ناگهان در این درس افت شدید پیدا می کند ولی بعدها معلوم می شود که زمان درس حساب قبل از ناهار، یا پس از ساعت ورزش بوده است.

در این زمان ها قند کودک در حد پایین است و تمرکز و دقت و درک او هم کاهش می یابد.

8 – مسائل روانی کودک اهمیت زیادی دارند. کودک دیابتی حس می کند با دوستانش فرق دارد، به ویژه که از خوردن بستنی و نان خامه ای محروم است. باید فضایی ایجاد گردد که کودک غم ها و ناراحتی هایش را با والدین درمیان بگذرد.

9 – وقتی کودک به میهمانی، مسافرت و … می رود، سرنگ و شیشه انسولین و برنامه غذایی اش را نباید فراموش کرد.

منبع : ماهنامه پیوند

دسته:اطـفـال, غـدد درون ریـز

درمان کودکان کم شنوا را از دست ندهید

3 تا 4 نوزاد از هر هزار نوزاد، با کم شنوایی عمیق دائمی متولد می شوند. قوانین بین المللی فعلی همگی توصیه می کنند کودکان دچار کم شنوایی مادرزاد ، پیش از 6 ماهگی تشخیص داده شوند. به همین دلیل برنامه های غربالگری جهانی شنوایی نوزادان مورد تصویب قرار گرفته است تا همه کودکان ، پیش از ترخیص از زایشگاه مورد ارزیابی شنوایی قرار گیرند. در صورتی که کودکی در ارزیابی های مقدماتی رد شود، برای ارزیابی شنوایی جامع و کامل ارجاع می شود. در صورت تشخیص هرگونه کم شنوایی ، سمعک مناسب تجویز و کودک در یک برنامه توانبخشی زودرس ، ثبت نام می شود. هیچ کودکی برای استفاده از سمعک یا وسیله تقویت کننده دیگر و شروع اقدامات توان بخشی کوچک نیست.

سن تشخیص کم شنوایی باید به پیش از 3 ماهگی برسد، اما اکنون این سن ، در کشور ما بسیار بالاتر از این است (در یک تحقیق در تهران حدود 25 – 36 ماهگی بوده است). این تخمین بسته به میزان کم شنوایی کودک دارد. کم شنوایی های شدید تا عمیق ، معمولاً زودتر شناسایی می شوند (گاهی زیر 18 ماهگی)؛ اما کم شنوایی های ملایم تا متوسط یا کم شنوایی های یک طرفه ، اغلب تا سن ورود کودک به مدرسه تشخیص داده نمی شود. در صورت عدم تشخیص زودرس کم شنوایی ، برای بسیاری از این کودکان ، کسب مهارت های زبانی ، گفتاری ، درکی و اجتماعی بسیار مشکل و اغلب غیرممکن است.

عوارض تأخیر در تشخیص
تأخیر در تشخیص کم شنوایی ، تأثیر غیرقابل برگشتی بر تحول زبانی و گفتاری دارد. در صورت وجود کم شنوایی عمیق ، کودک بدون استفاده از سمعک یا دیگر وسایل تقویتی ، هیچ گونه دسترسی به گفتار ندارد و در نتیجه رشد زبانی و گفتاری نخواهد داشت.

 کودکان ناشنوا تا 8 – 9 ماهگی مانند کودکان شنوای هنجار از خود صدا درمی آورند و این امر اغلب سبب گمراه شدن والدین می شود و تصور می کنند فرزندشان شنوایی هنجار دارد.
کم شنوایی های ملایم تر نیز تأثیر منفی چشمگیری بر رشد زبانی و گفتاری کودک بر جا می گذارد. بررسی های متعدد نشان داده اند که صرف نظر از نوع راهکار مداخله ای که شامل روش شفاهی، شنیداری یا روش ارتباط کلی است، مهارت های ارتباطی کودکانی که پیش از 6 ماهگی کم شنوایی آنان تشخیص داده شده و اقدامات مداخله ای برای آنها آغاز شده است، خیلی بیشتر از کودکانی است که دیرتر شناسایی شده اند.

«کم شنوایی» سن و سال نمی شناسد

«غربالگری شنوایی» آزمونی ، سریع و مقرون به صرفه است که افراد را به 2 گروه تقسیم می کند:
گروهی که قبول می شوند (سالم) و گروهی که رد می شوند (نیازمند ارزیابی جامع). غربالگری شنوایی نوزادان ، امری مقرون به صرفه است. حتی کودکانی که در غربالگری اولیه قبول می شوند، ولی دارای شاخص های خطر کم شنوایی هستند، باید تا 3 سالگی هر 6 ماه یک بار مورد ارزیابی قرار گیرند. همه کم شنوایی های زودرس ، در زمان تولد قابل شناسایی نیستند. کم شنوایی ممکن است در هر زمان ایجاد شود. کم شنوایی هایی که پس از تولد ایجاد می شوند، در برنامه های غربالگری شنوایی نوزادان تشخیص داده نمی شوند. بنابراین متخصصان اطفال باید از شاخص های خطر کم شنوایی آگاه باشند و زمانی که به کودکی مشکوک می شوند، وی را برای ارزیابی های شنوایی ارجاع دهند. شک والدین به تنهایی می تواند دلیل قانع کننده ای برای ارجاع کودک به منظور ارزیابی شنوایی باشد. همچنین باید والدین در مورد روند رشد شنوایی آگاه باشند و بدانند زمانی که به شنوایی کودک خود مشکوک می شوند، چه اقداماتی می توانند انجام دهند. می توان برای نوزادانی که کم شنوایی شان تشخیص داده می شود، پیش از یک ماهگی، سمعک مناسب تجویز کرد. با انجام اقدامات مداخله ای مناسب ، رشد زبانی ، درکی و اجتماعی این نوزادان ، به احتمال زیاد مشابه همسالان شنوای آنان خواهد شد. نتایج بررسی های جدید حاکی از این است که کودکانی که کم شنوا متولد می شوند و پیش از 6 ماهگی برای آنان سمعک مناسب تجویز شده و اقدامات توانبخشی صورت گرفته است ، مهارت های زبانی بسیار بهتری نسبت به گروهی دارند که کم شنوایی شان پس از 6 ماهگی تشخیص داده شده است. تشخیص کم شنوایی و آغاز اقدامات توان بخشی در دوره نوزادی و شیرخوارگی ، نیاز به اقدامات توان بخشی در دوران مدرسه را تا حد زیادی کاهش می دهد. نکته قابل توجه اینجاست که کودکان ناشنوا تا 8 – 9 ماهگی مانند کودکان شنوای هنجار از خود صدا درمی آورند و این امر اغلب سبب گمراه شدن والدین می شود و تصور می کنند فرزندشان شنوایی هنجار دارد.
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به تمامی مراکز سنجش شنوایی ، درمانگاه ها و بیمارستان ها، همچنین دپارتمان شنوایی دانشکده های توان بخشی تهران ، ایران ، شهید بهشتی و علوم بهزیستی مراجعه فرمایید.

ترجمه : دکتر یونس لطفی

دسته:اطـفـال

با فرزند تب دار خود چه كنیم

دخترم تهیه کننده فیلم است. روزی‌ به‌ من‌ فیلمنامه‌ ای‌ داد که داستانش خیلی جالب بود، اما در یكی‌ از این صحنه‌ها كودكی‌ تب‌ بسیارداشت و دارد. مادر كودك‌ كه‌ بسیار مضطرب‌ و نگران‌ است، بلافاصله‌ بچه‌ را درون‌ وان‌ آب‌ سرد می ‌گذاشت. وقتی‌ به‌ او گفتم‌ این‌ اقدام‌ برای‌ بچه‌ ضرر دارد و او را به شدت‌ ناراحت‌ و بی‌ قرار می ‌كند، او خیلی‌ تعجب‌ كرد.

باید توجه‌ داشت‌ كه‌ تب‌ به‌ خودی‌ خود صدمه‌ ای‌ به‌ كودك‌ نمی‌ رساند و در واقع‌ یكی‌ از راه های‌ مقابله‌ با عفونت‌ است.

دمای‌ عادی‌ بدن‌
می ‌دانیم‌ كه‌ 37 درجه‌ سانتیگراد، دمای‌ بدن‌ در حالت‌ عادی‌ است. اما به‌ تازگی‌ مشخص‌ شده‌ كه‌ در افراد بالغ‌ با وضعیت‌ جسمانی‌ سالم، در ساعات‌ مختلف‌ شبانه‌ روز، این‌ دما می‌تواند در فاصلهِ بین‌ 5/35 تا 2/38 درجه‌ سانتیگراد تغییر كند.

در كودكان، بخصوص‌ كودكانی‌ كه‌ نسبت‌ به‌ تغییرات‌ دمای‌ هوا حساسند، دمای‌ بدن‌ با نوسان‌ بیشتری‌ روبروست. فعالیت‌ شدید كودكان‌ می‌ تواند دمای‌ بدن‌ آنها را یك‌ تا دو درجه‌ افزایش‌ دهد. به‌ علاوه‌ كودكان‌ و نوزادانی‌ كه‌ در هوای‌ گرم‌ در چند لایه‌ لباس‌ و پتو پیچیده‌ می‌ شوند، ممكن‌ است‌ تب‌دار به‌ نظر برسند.

به‌ طور معمول‌ دمای‌ بدن‌ بیش‌ از 8/37 درجه‌ سانتیگراد در نوزادان‌ كمتر از دو ماه، و دمای‌ بیش‌ از 3/38 درجه‌ سانتیگراد در كودكان، غیرعادی‌ محسوب‌ می‌ شود.

چگونگی‌ اندازه‌گیری‌ دمای‌ بدن‌
دماسنج های‌ قدیمی‌ جیوه‌ای‌ وسایل‌ چندان‌ مناسبی‌ برای‌ اندازه‌ گیری‌ دمای‌ بدن‌ نیستند. درعین‌ حال، نوارهای‌ سنجش‌ تب‌  كه‌ اغلب‌ بر روی‌ پیشانی‌ كودك‌ قرار داده‌ می ‌شود، نیز خیلی‌ دقیق‌ نیستند. یكی‌ از روش های‌ مناسب‌ اندازه‌ گیری‌ دمای‌ بدن‌ كودكان، گذاشتن‌ دماسنج‌ در زیر بغل‌ آنهاست. البته‌ بلافاصله‌ پس‌ از حمام‌ این‌ كار را انجام‌ ندهید، چون‌ پوست‌ تحت‌ تأثیر آب‌ گرم‌ و یا رطوبت‌ خود می ‌تواند بر درجه‌ حرارت‌ بدن‌ تأثیر بگذارد. برای‌ كودكان‌ بالای‌ پنج‌ سال‌ می ‌توانید دماسنج‌ را زیر زبان‌ آنها قرار دهید.
بروز تب‌ به ‌تنهایی‌ نباید شما را به‌ عكس‌العمل‌ وادارد. ممكن‌ است‌ سردرد و تن‌ درد ناشی‌ از یك‌ بیماری‌ باعث‌ افزایش‌ دمای‌ بدن‌ و در نتیجه‌ كسالت‌ و بی ‌قراری‌ فرزندتان‌ شده‌ باشد. البته‌ در چنین‌ حالتی، لازم‌ است‌ برای‌ آسایش‌ فرزندتان‌ او را تحت‌ درمان‌ قرار دهید. استامینوفن‌ داروی‌ مناسب‌ و مؤثری‌ است، اما به‌ مقدار مناسب‌ و طبق‌ دستور پزشك‌ از آن‌ استفاده‌ كنید. در استفاده‌ از این‌ دارو مبنا را وزن‌ فرزند خود قرار دهید، نه‌ سن‌ او. البته‌ داروهای‌ دیگری‌ به‌ شكل‌ شربت‌ موجود هستند كه‌ دوام‌ و تأثیر آنها بیش‌ از استامینوفن‌ است‌ و‌ طبق‌ تجویز پزشك‌ می ‌توانید از آنها استفاده‌ كنید.

استفاده‌ از حمام‌ آب‌ سرد باعث‌ بالا رفتن‌ درجهِ حرارت‌ بدن‌ فرزندتان‌ می‌ شود. به‌ جای‌ این‌ كار، لباسش‌ را كم‌ كنید و دستمال‌ مرطوب‌ و سردی‌ بر روی‌ پیشانی‌ او قرار دهید. چنانچه‌ کودک‌ می ‌لرزد، تا زمان‌ رفع‌ لرزش، او را گرم‌ نگه‌ دارید.

چه‌ زمان‌ از بروز تب‌ نگران‌ شویم؟
چنانچه‌ نوزاد كمتر از دو ماه‌ شما دمای‌ بدنش‌ بیش‌ از 8/37 درجه‌ سانتیگراد است، با پزشك‌ متخصص‌ او تماس‌ بگیرید. در غیر این‌ صورت‌ دمای‌ بدن‌ ملاك‌ نیست، بلكه‌ رنگ‌ چهره‌ و نوع‌ رفتار بچه، مشخص‌ كنندهِ وضعیت‌ واقعی‌ اوست. در موارد زیر فرزند خود را بلافاصله‌ نزد پزشك‌ متخصص‌ یا اورژانس‌ ببرید:

- كودك بیش‌ از حد بی ‌قرار و ناآرام‌ است‌ و طوری‌ رفتار می ‌كند كه‌ گویی‌ نمی ‌خواهد هیچ‌ حركتی‌ به‌ خود بدهد، یا هنگامی‌ كه‌ رنگ‌ پوست‌ او كبود و تیره‌ شده‌ است.

- تب‌ با كهیر یا حالت‌ تهوع‌ و استفراغ‌ همراه‌ است.

- تب‌ بیش‌ از 48 ساعت‌ طول‌ بكشد.

- فرزندتان‌ با خِس ‌خِس‌ و بسختی‌ نفس‌ می‌ كشد.

- دمای‌ بدن‌ كودك‌ بالاتر از 40 درجه‌ است؛ چون‌ در این‌ حالت‌ ممكن‌ است‌ عامل‌ تب‌ بیماری‌ جدی‌ و خطرناكی‌ باشد.

تشنج‌ تب‌
از هر ده‌ كودك‌ تب‌دار، یك‌ نفر همراه‌ با تب‌ خود تشنج‌ نیز دارد. اغلب‌ تشنج‌ در 24 ساعت‌ اولیه‌ بیماری‌ بروز می ‌كند و در مواقعی‌ حتی‌ پیش‌ از تشخیص‌ تب‌ توسط‌ والدین، خود را نشان‌ می ‌دهد. در این‌ حالت‌ كودك‌ به‌ خود می ‌پیچد، به‌ زحمت‌ نفس‌ می‌ كشد، بدنش‌ را سفت‌ می ‌كند و رنگ‌ چهره‌اش‌ كبود می ‌شود. این‌ حالت‌ به‌ طور معمول‌ حدود یكی‌ دو دقیقه‌ طول‌ می ‌كشد. در این‌ حالت‌ ممكن‌ است‌ فرزندتان‌ چند دقیقه‌ ای‌ خواب ‌آلوده‌ شود، اما بعد به‌ طور طبیعی‌ بیدار می ‌شود. تشنج‌ ناشی‌ از تب‌ به‌ بچه‌ ها آسیبی‌ نمی‌ رساند، بنابراین‌ در این‌ حالت‌ وحشت‌ نكنید و سعی‌ كنید خونسردی‌ خود را حفظ‌ كنید. در این‌ حالت‌ فرزند خود را به‌ یك‌ طرف‌ بخوابانید تا ترشحات‌ حاصل‌ از تشنج‌ از دهانش‌ خارج‌ شود. دست‌ خود را داخل‌ دهان‌ او نكنید و چیزی‌ میان‌ دندان هایش‌ قرار ندهید.

تنها در حالتی‌ كه‌ بچه‌ به‌ راحتی‌ نفس‌ نمی ‌كشد و تشنج‌ پس‌ از چند دقیقه‌ قطع‌ نشود، جای نگرانی دارد و باید با پزشك‌ تماس‌ بگیرید.

مجله سروش بانوان

دسته:اطـفـال

روش های ترک مکیدن انگشت در کودک

سئوال)
مادری هستم که یک دختر 1 ساله دارم. اکثر اوقات دخترم عادت دارد که انگشت شست خود را به دهان بگیرد و من نمی‌توانم مانع از این عادت دخترم شوم. اطرافیان می ‌گویند که ممکن است دخترم بعد از بزرگ شدن، دندان‌هایش به شکل مرتب رشد نکنند و این موضوع باعث نگرانی من شده است.
لطفاً مرا راهنمایی فرمایید چه کار باید بکنم و آیا مکیدن انگشت باعث نامرتب رشد کردن دندان‌ها در آینده می ‌شود؟

پاسخگوی سئوالات زیر آقای دکتر آرش منتظری (دندان پزشک) می باشد.

1- لطفاً بفرمایید عادات دهانی در کودکان (مکیدن انگشت) به چه شکل است؟
عادات دهانی به دسته‌ای از رفتارهای ارادی کودک گفته می ‌شود که در صورت تداوم، باعث ایجاد ناهنجاری‌های دهانی و دندانی (ارتودنتیک) در سنین بالاتر خواهد شد. یکی از شایع‌ترین این عادات، عادت دهانی مکیدن انگشت شست (مکیدن غیر تغذیه‌ای) می ‌باشد .

مکیدن انگشت توسط کودک به ‌طور معمول تا سن 3 سالگی طبیعی در نظر گرفته می ‌شود و از 3 سالگی به بعد معمولاً این عادت توسط خود کودک ترک می ‌شود. ولی ادامه ی این عادت بعد از 3 سالگی،ممکن است باعث ایجاد ناهنجاری‌‌های دهانی- دندانی (ارتودنتیک) در سنین بالاتر شود.

2- دلیل به وجود آمدن عادات دهانی در کودکان کدام است؟
دلیل به وجود آمدن این عادت هنوز به خوبی روشن نیست، ولی دو فرضیه در این زمینه وجود دارد:

فرضیه ی اول که به نام تئوری PSYCHOANALYTIC شهرت دارد، بیان‌ گر این مطلب است که کودکانی که بالاتر از 3 سالگی به چنین عادتی ادامه می ‌دهند، دارای بعضی اختلالات روانی زمینه‌ای می ‌باشند.

فرضیه ی دوم یا تئوری LEARNING بر این نکته تأکید دارد که مکیدن غیر تغذیه‌ای، یک عادت آموخته شده می ‌باشد و صرفاً نمی ‌توان آن را جزو اختلالات روانی کودک تلقی کرد. آن چه مسلم است، این است که کودک با انجام این عادات به آرامش می ‌رسد.

3- مکیدن انگشت چه ناهنجاری‌ها و تغییراتی می‌تواند در رشد دندان‌ها به وجود آورد؟
تغییرات و ناهنجاری‌های دندانی که متعاقب مکیدن انگشت به وجود می‌ آید، بسیار متنوع بوده و بستگی به شدت، طول مدت و تکرار عادت دارد.

منظور از شدت همان نیرویی است که کودک هنگام مکیدن انگشت بر دندان‌های قدامی (پیشین) خود وارد می ‌کند. هرچه این نیرو بیشتر باشد، شدت ناهنجاری ثانویه بیشتر خواهد بود.

طول مدت هم بیان ‌گر مدت زمان وجود عادت می ‌باشد و منظور از تکرار، تعداد دفعات انجام عمل مکیدن انگشت در روز می ‌باشد.

طول مدت مکیدن انگشت، مهم ‌ترین نقش‌ را در به‌ وجود آمدن ناهنجاری دهان و دندان ایفا می ‌کند.

تعدادی از ناهنجاری‌های شایع متعاقب مکیدن طولانی مدت انگشت در کودکان عبارتند از:

1- ANTERIOR OPEN BITE: در این حالت، هنگامی که کودک دهان خود را بسته و دندان‌ها را به هم می ‌فشارد، دندان‌های جلو به یکدیگر نمی ‌رسند و از یکدیگر فاصله دارند.

2- تنگی قوس فک بالا: در این حالت قوس فک بالا تنگ می ‌شود، یعنی ردیف دندان‌های سمت راست و چپ فک بالا به یکدیگر نزدیک می ‌شوند که معمولاً همراه با اختلال تکلم و جویدن می ‌باشد.

3- افزایش فاصله ی افقی بین دندان‌های پیشین فک بالا و پایین: که اصطلاحاً به آن ناهنجاریCLASS II گفته می‌شود.

4- روش‌های درمان مکیدن انگشت در کودکان کدام است؟
درمان در این کودکان باید با استراتژی خاصی صورت گیرد. به کودک باید فرصت داد که عادتش را پیش از رویش دندان‌های دایمی متوقف کند. درمان اغلب بین سنین 6-4 سالگی انجام می‌ شود و تا کنون سه روش مختلف جهت درمان این عادت پیشنهاد شده است. انتخاب هر کدام از این روش‌های درمانی، بستگی به تمایل خود کودک برای متوقف ساختن عادتش دارد. این روش ها شامل موراد زیر است:

1- یادآوری: این روش درمان برای کودکانی که همکاری لازم را دارند و خودشان تمایل به ترک عادت مذکور را دارند، مناسب است. در این روش می ‌توان یک نوار چسب ضد آب روی انگشت شست کودک چسباند تا به کودک یاد‌آوری کند که انگشت خود را داخل دهان نبرد.

این نوار چسب باید تا زمانی که عادت به طور کامل از بین نرفته است، روی انگشت کودک باقی بماند و یا می ‌توان با مالیدن محلول‌ها یا کرم‌های بد طعم بر روی انگشت کودک از این عادت جلوگیری کرد. البته باید مراقب بود که این مورد، از نظر کودک به عنوان یک تنبیه تلقی نشود، زیرا در این صورت کودک اقدام به مقابله کرده و درمان، نتیجه‌ای در برنخواهد داشت.

2- پاداش: در این روش، بین کودک و والدین با دندان ‌پزشک، قراردادی بسته می ‌شود. قرارداد به این صورت است که به کودک گفته می ‌شود اگر برای مدتی این عادت را تکرار کند، در پایان مدت تعیین شده جایزه دریافت می ‌کند. ارزش بهای جایزه اهمیتی ندارد، ولی باید حتماً مورد علاقه ی کودک بوده و او را تحریک کند. این درمان به طور مداوم تکرار می‌ شود و هر بار که کودک قرارداد مربوطه را رعایت کرد، جایزه دریافت می‌ کند. باید در نظر داشت که در حین همکاری کودک جهت ترک عادت، او را به طور کلامی نیز مورد تشویق قرار داد.

3- استفاده از وسایل ترک عادت: اگر عادت کودک پس از دریافت پاداش هنوز برطرف نشده است ولی خود کودک حقیقتا تمایل به ترک عادت دارد، می ‌توان از روش کاربرد وسایل ضد عادت استفاده کرد.

در این روش وسیله‌ای در دهان کودک قرار داده می ‌شود که به‌ طور فیزیکی ادامه ی عادت را برای وی مشکل می‌سازد. در این روش، دندان پزشک حتماً باید کودک و والدینش را توجیه کند که این وسیله جنبه ی تنبیهی ندارد و صرفاً به عنوان یادآور می‌ باشد.

5- مدت استفاده از وسایل ترک عادت چه مدت می ‌باشد و در موقع استفاده از این وسایل رعایت چه نکاتی لازم است؟
از وسایل ترک عادت می‌توان به PALATAL CRIB, QUAD HELIX اشاره کرد. مارپیچ‌های این وسایل به کودک یادآوری می ‌کند انگشتش را در دهانش نگذارد. این وسایل معمولاً به مدت 6 ماه باید در داخل دهان کودک قرار گیرد. در اوایل کار، تحمل وسیله در داخل دهان برای کودک مشکل است، ولی حداکثر بعد از 2هفته، کودک به آن عادت می ‌کند.

نکته ی حایز اهمیت این است که به علت ‌گیر کردن غذا و مواد قندی چسبناک به سیم‌های به کار رفته در این وسایل، بهداشت دهان و دندان در طول مدت استفاده از این وسیله، باید به طور جدی توسط کودک و والدین او رعایت شود.

منبع : طبیان

دسته:اطـفـال