ملانوم يك نوع سرطان پوست كه به ساير نواحي بدن و عمدتاً گره هاي لنفاوي ، كبد، ريه ها و دستگاه عصبي مركزي گسترش مي يابد. اكثر موارد ملانوم از يك خال پوستي يا ساير ضايعات پوستي قبلي منشأ مي گيرد.
علايم شايع
يك ضايعه پوستي مسطح يا مختصري برجسته كه مي تواند سياه رنگ ، قهوه اي ، آبي ، قرمز، سفيد يا داراي مخلوطي از رنگ ها باشد. لبه هاي ضايعه اغلب نامنظم بوده و ممكن است خونريزي داشته باشد.
علل
رشد مهارنشده سلول هايي كه ايجادكننده رنگ قهوه اي پوست هستند (ملانوسيت ها). هنگامي كه سلول ها به سمت لايه هاي زيرين پوست رشد مي كنند به عروق خوني و لنفاوي دست اندازي كرده و از اين طرق به ساير نواحي بدن انتشار مي يابند.
عوامل افزايش دهنده خطر
خال هاي پوستي
مشاغل يا فعاليت هايي كه با تماس زياد با آفتاب در ارتباطند نظير كشاورزي ، كارهاي ساختماني ، ورزش هاي قهرماني يا حمام آفتاب گرفتن
بارداري
عوامل ژنتيك . اين سرطان در افراد سفيدپوست بور بيشترين شيوع را دارد و برعكس در سياهپوستان نادر است .
اشعه درماني يا مواجهه بيش از حد با نور ماوراءبنفش مثلاً با لامپ هاي آفتابي
سابقه خانوادگي ملانوم
زندگي در مناطق آفتاب گير
پيشگيري
از تماس بيش از حد با آفتاب اجتناب كنيد. از كلاه هاي لبه پهن و لباس هاي محافظ استفاده كنيد. از تركيبات ضدآفتاب با حداكثر قدرت محافظتي بر روي پوست نواحي در معرض آفتاب استفاده كنيد. اين نكته به ويژه در سال هاي نوجواني مهم است . به منظور شناسايي تغيير در نواحي پيگمانته پوست ، به طور منظم پوست بدن و از جمله كف پا را مورد معاينه قرار دهيد. براي بررسي پوست ناحيه پشت از يكي از اعضاي خانواده كمك بگيريد. در مورد هرگونه تغيير پوستي به ويژه در نواحي قهوه اي يا سياه به صورت چند رنگه شدن ، نامنظم شدن لبه ها يا سطح ضايعه ، خونريزي از ضايعه يا هرگونه تغيير ديگر با پزشك مشورت كنيد.
عواقب موردانتظار
بسيار متغير است . ملانوم در مراحل اوليه كه هنوز به ساير نواحي گسترش نيافته است با برداشت از طريق جراحي قابل علاج است . در حال حاضر در صورت گسترش تومور به اعضاي دور، بيماري غيرقابل علاج بوده و در مدت زمان اندكي منجر به مرگ مي گردد. با اين حال ، علايم آن قابل تسكين يا كنترل است .
تحقيقات علمي در مورد علل و درمان اين بيماري ادامه دارد و اين اميد وجود دارد كه درمان هاي مؤثرتر و در نهايت علاج بخشي عرضه گردند.
عوارض احتمالي
گسترش كشنده تومور به ريه ها، كبد، مغز، يا ساير اعضاي داخلي
درمان

اصول كلي
نمونه برداري (برداشت مقدار كمي از بافت يا مايع جهت بررسي آزمايشگاهي به منظور كمك به تشخيص ) از ضايعات مشكوك به ملانوم جهت تعيين درمان مناسب بايد مشخص گردد.
جراحي به منظور برداشت ضايعات مشكوك يا غدد لنفاوي مجاور (در صورت گسترش تومور به آنها). پيوند پوست براي جلوگيري از تشكيل جوشگاه بدمنظره در محل برداشت ضايعه ممكن است لازم گردد.
پس از تشخيص بيماري ، معاينه مكرر بدن به منظور ارزيابي ساير ضايعات ضروري است .
اشعه درماني در صورت گسترش تومور
داروها
داروهاي ضدسرطان (شيمي درماني ) ممكن است تجويز شود.
فعاليت
محدوديتي وجود ندارد به جز در مورد فعاليت هايي كه با تماس با افتاب سروكار دارند (به قسمت پيشگيري رجوع شود).
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست .
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم ملانوم بدخيم باشيد.
بروز تغييرات در ناحيه ديگري از پوست در طي درمان
اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.