دکتر بی بی رقیه کاغذی

عفونت اكسيوريازيس دراثر نماتودي بنام انتروبيوس ورميكولاريس بوجود مي‌آيد.اين كرم انگل انسان است ،انگل موش ورت وشمپانزه نيز ذكر شده است .اين انگل شيوع زيادي در مناطق معتدل داشته و درمناطق گرمسير كمتر مي‌باشد.كرمي‌است نخي شكل، كوچك وظاهرا به رنگ سفيد وشفاف مي‌باشد درجلوي دهان كرم سه لب كوچك وجود دارد كه قابل انقباض بوده، ودرموقع انقباض داخل حفره دهاني كه بسيار كوچك است مي‌شود درناحيه سر يك جفت بال راءسي به شكل دواستطاله كوچك كمي پايين تراز حلقه عصبي وجود دارد كه دركرم ماده تاقسمت انتهاي بدن ادامه مي‌يابد. اكسيورنر حدود 2-5 ميلي‌متر طول دارد انتهاي بدن كرم پس از مردن در عقب كلوآك برروي خود پيچيده مي‌شود، ودرنتيجه اگر از پهلو به كرم نگاه كنيم، شكل كرم بصورت يك علامت سوال معكوس ديده مي‌شود. اكسيور ماده: طول كرم 8-13 ميلي‌متر مي‌باشد دمي ‌باريك و طويل دارد كه يك سوم بدن كرم را تشكيل مي‌دهد.و از خصوصيات آن نوك تيز بودن انتهاي بدن است سوراخ تناسلي دريك سوم قسمت فوقاني بدن قراردارد. محل استقرار كرمهاي بالغ، ناحيه سكوم مي‌باشد.ولي عموما دردستگاه گوارشي انسان در فاصله معده تا آنوس ديده مي‌شود.در هنگام شب كه درجه حرارت بدن ميزبان پايين مي‌آيد، كرم ماده از آنوس به سمت پوست پري آنال مي‌رود.و در اين محل تحت تاثير فشار پايين و شرايط هوازي دراثر انقباض رحم و واژن تخم‌ها خارج مي‌شوند. كرمهاي ماده بعداز تخمگذاري، ولي كرمهاي نر بعد از جفت گيري مي‌ميرند. تخمها با سرعت زيادي خارج مي‌شوند و حاوي لارو بوده كه درمدت 6 ساعت درحرارت بدن كامل و آلوده كننده مي‌شوند. لاروها بيشتراز ذخيره گليكوژن بعنوان منبع انرژي استفاده مي‌كنند. سيرتكاملي انگل اززمان بلع تخم تا بلوغ جنسي كرم 15-45 روز طول مي‌كشد.

علائمي كه بيشتر دربين مبتلايان به اين آلودگي شايع است عبارتند از بي‌اشتهايي، كاهش وزن، دندان قروچه درموقع خواب ، بي‌خوابي، عوارض عصبي مثل خستگي، بي‌قراري وعصبانيت .

اين آلودگي ازطرق مختلف به افرادسرايت مي‌كندكه عبارت است از:راه مستقيم دهاني، راه غيرمستقيم دهاني، استنشاق گردوغبار آلوده و بازگشت عفونت .

تشخيص صحيح اين بيماري وبسياري از آلودگي‌هاي انگلي، مشاهده انگل بيماري‌زا با آزمايش مستقيم نمونه‌هاست براي تشخيص كرمك از روش چسب اسكاچ روش گراهام استفاده مي‌شود. و تا زماني كه حداقل سه روز متوالي نمونه‌گيري نشود نبايد فردرا سالم تلقي كرد.

داروهاي مفيد و موثر جهت درمان اين بيماري عبارتند از : مبندازول ، پيپرازين سيترات ، پيروينيوم پاموات ، آلبندازول مهمترين واساسي‌ترين عامل در درمان و پيشگيري اين آلودگي‌ها، رعايت بهداشت فردي ودقت درحفظ بهداشت ونظافت كودكان، همراه با درمان شيميايي مي‌باشد.

كار انجام شده شامل تهيه 385 نمونه چسب اسكاچ از دختران دبستاني شهر بندرتركمن مي‌باشد . باانجام آزمون X2مشخص گرديد كه بين درجه دبستان و ميزان آلودگي ارتباط معني‌داري وجود ندارد و امكانات بهداشتي و رفاهي دبستانها بتنهايي درجلوگيري ازشيوع آلودگي موثر نبوده ، مشخص گرديد كه ارتباط معني‌داري بين آلودگي و گروه، سني وجود ندارد لذا افزايش سن در جلوگيري از آلودگي موثر نبوده است . نيز براساس آزمون X2 بين ميزان تحصيلات و شغل مادر با آلودگي ارتباط معني‌داري وجود داشت لذا مي‌توان گفت كه ميزان سواد مادر و شغل او در ميزان ابتلاء فرزندان به اكسيور موثر بوده است و با افزايش سطح تحصيلات و آگاهي مادر، باعث كاهش آلودگي شده است براساس همين آزمون مشخص گرديد كه بين ميزان تحصيلات پدر و شغل او با وضعيت آلودگي، ارتباط معني‌داري وجود ندارد . و شايد علت اين مسئله اين باشد كه بيشترين نقش تربيتي و بهداشتي درمنزل به عهده مادر بوده و پدر كمتر نقش مهمي را در اين زمينه دارد. همچنين بر اساس آزمونX2 بين وضعيت آلودگي و تعداد افراد خانواده ارتباط معني‌داري وجود داشته ولي بين وضعيت آلودگي و ميزان مصرف مواد قندي ارتباط معني‌داري وجود ندارد.
منبع : ترکمن مدیکال