علايم ، نشانهها و معاينه مصدوم در کمکهای اولیه
Posted by: . on: آوریل 8, 2008
علايم و نشانهها
آسيبها و بيماريها معمولاً بهصورت مجموعهاي از نمودهاي متمايز ظاهر ميشوند. نمودها بر دو دستهاند: علايم كه مصدوم ممكن است به آنها اشاره كند و نشانهها كه شما ممكن است (در معاينه) آنها را كشف كنيد. بعضي از نمودها كاملاً آشكار هستند در حالي كه عدهاي ديگر، تا زماني كه مصدوم را بهطور كامل و دقيق معاينه نكنيد، از نظر دور ميمانند.
در صورت امكان، مصدوم هوشيار را در همان وضعيتي كه يافتهايد، معاينه كنيد و به آسيبهاي آشكار رسيدگي كنيد. اگر مصدوم بيهوش است، اولين كار پاك كردن راه تنفسي و باز نگه داشتن آن است. لباسهاي مصدوم را بيدليل خارج نكنيد و بيش از حد نياز، وي را در معرض هواي سرد ترك نكنيد. از حواس خود (بينايي، شنوايي، لامسه و بويايي) استفاده كنيد.
سريع و هوشيارانه اما دقيق و جامع عمل كنيد و بدون توجيه، فرضيهسازي نكنيد. شما بايد با ملايمت با مصدوم برخورد كنيد اما در لمس بايد به قدر كافي قاطع عمل كنيد تا بتوانيد هرگونه تورم، نامنظمي يا نقاط حساس در لمس را كشف كنيد.
اگر مصدوم هوشيار است، از وي بخواهيد كه احساس خود از لمس شما را بيان كند.
جستجوي نشانهها معاينه «سر تا پا» به شما كمك ميكند كه نشانههاي آسيب يا بيماري را كشف كرده، وضعيت مصدوم را تشخيص دهيد.
ارزيابي علايم
علايم در واقع احساساتي هستند كه مصدوم آنها را حس ميكند و ممكن است قادر به توصيف آنها باشد. از او سؤال كنيد كه آيا احساس غيرطبيعي دارد. اگر مصدوم درد دارد، از او سؤال كنيد كه درد را در كجا احساس ميكند، درد از چه نوعي است، چه چيزي دردش را كمتر ميكند و چه چيزي آن را تشديد ميكند و درد با حركت يا تنفس چگونه تغيير ميكند. اگر درد به دنبال آسيب ايجاد نشده است، در مورد نحوه و محل شروع آن سؤال كنيد. در مورد نشانههاي ديگر مثل تهوع، گيجي، احساس گرما يا سرما، ضعف يا تشنگي، سؤال كنيد. در صورت تناسب، با انجام معاينهاي براي جستجوي نشانههاي آسيب يا بيماري، علايم را تأييد كنيد.
پرسش درباره علايم مصدوم ممكن است قادر باشد در مورد علايمي كه حس ميكند، به شما توضيح دهد. اين جزييات ممكن است در تشخيص نوع آسيب يا بيماري به شما كمك كنند.
جستجوي نشانهها
نشانهها در واقع جزيياتي از وضعيت مصدوم هستند كه شما ميتوانيد آنها را مشاهده، لمس و بو كنيد و يا بشنويد. بسياري از نشانهها آشكار هستند اما تعدادي را تنها با معاينه دقيق و جامع ميتوانيد كشف كنيد. سطح پاسخدهي مصدوم را ارزيابي كنيد. اگر بيهوش است يا آنكه قادر نيست بهطور واضح صحبت كند، ممكن است مجبور باشيد تنها بر اساس شرح حال حادثه، اطلاعات كسب شده از ناظران و نشانههايي كه در معاينه پيدا ميكنيد، به تشخيص برسيد.
لمس كردن براي جستجوي نشانههاي آسيب در هنگام معاينه قسمت آسيبديده بدن، محل را از نظر وجود حساسيت در لمس بررسي كنيد و به دنبال تغيير شكل يا تغيير رنگ در اطراف محل آسيب بگرديد. در زمان معاينه يك قسمت، به دقت آن را نگه داريد.
از حواس خود استفاده كنيد
به دنبال نمودهايي مثل تورم، خونريزي، تغيير رنگ يا تغييرشكل بگرديد. ريتم و قدرت نبض را لمس كنيد. به تنفس بيمار گوش كنيد و به دنبال صداهاي غيرطبيعي (مثل صداي «قرچ قروچ» ناشي از گير افتادن هوا در زير پوست) بگرديد. نواحي دردناك را با ملايمت لمس كنيد؛ هرگونه تندرنس (حساسيت و درد) روي استخوانها و تغيير در زاويه مفاصل را مورد توجه قرار دهيد. ناتواني مصدوم در انجام كارهاي طبيعي (مثل حركت دادن اندامها) را بررسي كنيد. براي جستجوي سرنخهاي بيشتر، از حس بويايي خود استفاده كنيد.
معاينه مصدوم
پس از گرفتن شرح حال و پرسش درباره علايم مصدوم، بايد شخص را بهطور مفصل مورد معاينه قرار دهيد. طي اين اقدام، ممكن است مجبور به حركت دادن مصدوم يا خارج كردن لباسهاي وي باشيد، اما اطمينان حاصل كنيد كه او را بيش از حدي كه واقعاً ضروري است، حركت نميدهيد. هميشه، معاينه را از سر شروع كنيد و به سمت پايين ادامه دهيد؛ اين روش «سر تا پا» هم به خوبي به خاطر سپرده ميشود و هم كامل و جامع است.
ارزيابي سر تا پا
1) دستهاي خود را به دقت روي پوست سر حركت دهيد تا هر گونه خونريزي، تورم يا فشردگي را كه ممكن است نشانه شكستگي احتمالي باشد، لمس كنيد. در صورتي كه مشكوك به آسيب گردني هستيد، مراقب باشيد كه مصدوم را حركت ندهيد.
2) از راه هر دو گوش و بهطور واضح با مصدوم صحبت كنيد تا بفهميد كه آيا به شما پاسخ ميدهد و يا ميتواند بشنود. هريك از گوشها را از لحاظ خروج خون يا مايع زلال (يا هر دو) بررسي كنيد. اين ترشحات ميتوانند نشانههاي آسيب در داخل جمجمه باشند.
3) هر دو چشم را معاينه كنيد. توجه كنيد كه آيا هر دو چشم باز هستند يا خير. به اندازه مردمكها توجه كنيد، آيا اندازه آنها برابر است (همانطور كه بايد باشد) و آيا به نور واكنش نشان ميدهند (وقتي نور روي مردمكها ميافتد، بايد تنگ شوند). در سفيدي چشمها به دنبال اجسام خارجي، خون يا كبودي بگرديد.
4) بيني را هم مثل دو گوش از نظر وجود ترشحات بررسي كنيد. هريك از سوراخهاي بيني را از نظر خروج خون يا مايع زلال (يا تركيب اين دو) معاينه كنيد. هريك از اين ترشحات ميتواند به معناي آسيبي در داخل جمجمه باشد.
5) به سرعت، عمق و نوع تنفس (راحت يا سخت، صدادار يا آرام) توجه كنيد. به بوي تنفس توجه كنيد. داخل دهان را به آرامي نگاه و لمس كنيد و دنبال هر چيزي كه ممكن است راه تنفسي را مسدود كند، بگرديد. اگر مصدوم دندان مصنوعي دارد و اين دندانها سالم هستند و در محل خود قرار دارند، به آنها دست نزنيد. به دنبال زخم در دهان يا نامنظمي در دندانها بگرديد. لبها را از نظر سوختگي بررسي كنيد.
6) به رنگ، درجه حرارت و وضعيت پوست توجه كنيد: آيا پوست مصدوم، رنگپريده، برافروخته يا خاكستري ـ آبي (كبود) است؟ آيا گرم يا سرد، خشك يا مرطوب است؟ به عنوان مثال، پوست رنگپريده، سرد و عرق كرده به معناي شوك است؛ صورت گرم و برافروخته، حاكي از تب يا ضعف ناشي از گرما است. تهرنگ آبي نشانه كمبود اكسيژن است؛ اين نشانه را خصوصاً در لبها، گوشها و صورت جستجو كنيد.
8 – از مصدوم بخواهيد كه نفس عميقي بكشد و دقت كنيد كه آيا قفسه سينه بهطور يكنواخت، راحت و يكسان در دو طرف، باز ميشود يا خير. قفسه سينه را براي بررسي وجود تغيير شكل، نامنظمي يا حساسيت و درد، لمس كنيد. از مصدوم بپرسيد كه آيا ضمن تنفس، احساس غژغژ دارد و صداهاي غيرطبيعي را سمع كنيد. دقت كنيد كه آيا مصدوم ضمن تنفس درد دارد يا خير. به دنبال خونريزي بگرديد.
9) با ملايمت هر دو استخوان ترقوه و شانهها را لمس كرده، هرگونه تغيير شكل، نامنظمي يا حساسيت در لمس را مدنظر قرار دهيد.
10) از مصدوم بخواهيد كه اندام بالايي خود را در هريك از مفاصل آرنج، مچ و مفاصل انگشتان، تا و سفت كند و از اين طريق حركات اين مفاصل را بررسي كنيد. حس انگشتان مصدوم را از نظر طبيعي بودن كنترل كنيد و دقت كنيد كه آيا وي احساس غيرطبيعي در اندامهايش دارد يا خير. به رنگ انگشتان توجه كنيد: اگر نوك انگشتان رنگپريده يا خاكستري ـ آبي باشند، احتمالاً مشكلي در گردش خون وجود دارد. محلهاي تزريق با سوزن را در روي ساعد جستجو كنيد و به دنبال دستبند حاوي هشدار طبي بگرديد. نبض مصدوم را در ناحيه مچ يا گردن بگيريد.
11) اگر حركات اندامها مختل شده يا حس آنها از بين رفته است، براي معاينه ستون فقرات مصدوم را جابهجا نكنيد زيرا اين نشانهها به معناي آسيب نخاع هستند. در غير اين صورت، دست خود را به ملايمت به پشت مصدوم برده، با لمس ستون فقرات در طول آن، به دنبال تورم يا حساسيت در لمس بگرديد.
12) براي يافتن شواهدي از خونريزي و تشخيص سفتي ديواره عضلاني شكم يا وجود حساسيت در لمس آن، به آرامي شكم مصدوم را لمس كنيد.
13) دو طرف استخوان لگن را لمس كرده، با حركت دادن لگن بهطور ملايم، به دنبال نشانههاي شكستگي بگرديد. لباسهاي مصدوم را از نظر وجود شواهدي از بياختياري ادرار يا مدفوع يا خونريزي از سوراخهاي بدن، كنترل كنيد.
14) از مصدوم بخواهيد كه هريك از اندامهاي پاييني خود را به نوبت بلند كند و مچ پا و زانوي خود را حركت دهد. با مشاهده اندام و لمس آن، به دنبال خونريزي، تورم، تغيير يا حساسيت در لمس بگرديد.
15) حركات و حس انگشتان پا را بررسي كنيد. به رنگ پوست انگشتان نگاه كنيد: پوست خاكستري ـ آبي ميتواند نشانهاي از مختل شدن گردش خون يا آسيب ناشي از سرما باشد.
د کـــتـــر ســـرد ا ر Dr. Serdar
Türkmen Medikal
قــونــگــشــیــلار
لینکهای متنوع
وبلاگهای جامعه پزشکی
کـانـادا Canada
مطالب علمی پزشکی ترکمنی
- ABŞ we Doňuz dümew
- “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň Himiýa instituty
- Sinkiň yetmezçiliginde yüze çykyp biljek wakalar
- Dońyz dümewi
- Gyzzyrma garşy göreşmegiň bütindünýä güni
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4-6-nji aý)
- What causes erectile dysfunction?
- Tuberculosis (TB) in Turkmenistan
- Biz barada , ylym we bilim barad
- Türkmenistanyň baýramçylygy
دیدگاه ها