کمکهای اولیه در بزرگسالان بيهوش
Posted by: . on: آوریل 24, 2008
(جهت بزرگنمایی تصاویر ، روی عکسها کلیک نمائید)
آموزشهايي در مورد تمام روشهاي موردنياز در احياي يك بزرگسال بيهوش در مبحث هاي بعدي ارايه ميشود.
براي ارايه درمان، هميشه از يك سمت بيمار به وي نزديك شده، در كنار سر يا قفسه سينه او زانو بزنيد. در اين صورت، موقعيت شما براي انجام تمام مراحل ممكن احياء (باز كردن راه تنفسي مصدوم، كنترل تنفس و گردش خون و انجام احياي تنفسي و ماساژ قفسه سينه كه با هم، احياي قلبي ـ ريوي ناميده ميشود) صحيح خواهد بود. در هر مرحله از عمليات احياء بايد تصميماتي اتخاذ كنيد (مثلاً آيا بيمار نفس ميكشد؟). گامهاي ارايه شده در اين قسمت، به شما ميآموزند كه در هر موقعيت، اقدام بعدي شما بايد چگونه باشد. نخستين اولويت، باز كردن راه تنفسي است تا بيمار بتواند نفس بكشد و يا شما بتوانيد نفسهاي اثربخشي به وي بدهيد. اگر تنفس و گردش خون در هر مرحلهاي برگشت، مصدوم را در وضعيت بهبود قرار دهيد. اگر مصدوم نفس نميكشد و هيچ نشانهاي هم از گردش خون وجود ندارد، استفاده صحيح از دفيبريلاتور شانس بقا را افزايش ميدهد.
نحوه بررسي پاسخ بيمار
در برخورد با بيمار از حال رفته، اولين اقدام شما بايد تعيين هوشيار بودن يا بيهوش بودن او باشد. اين كار را با تكان دادن شانههاي بيمار بهطور ملايم انجام دهيد. از بيمار بپرسيد «چه اتفاقي افتاده است؟» يا دستوري صادر كنيد: «چشمهايت را باز كن!». بلند و واضح صحبت كنيد.
احتياط!
هميشه فرض كنيد كه آسيب گردن وجود دارد و شانههاي بيمار را كاملاً با ملايمت تكان دهيد.
بيمار پاسخ ميدهد
۱) اگر خطر ديگري وجود ندارد، وضعيت بيمار را نسبت به حالتي كه او را يافتيد، تغيير ندهيد و در صورت نياز، نيروهاي امدادي را فرا بخوانيد.
۲) هر مسألهاي را كه يافتيد، درمان كنيد و علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل كنيد.
۳) كنترل بيمار را تا زمان ورود نيروهاي امداد تا بهبود حال او ادامه دهيد.
بيمار پاسخ نميدهد
۱) با فرياد كمك بخواهيد. در صورت امكان، بدون تغيير وضعيت بيمار، راه تنفسي را باز كنيد.
۲) اگر امكان اين كار وجود ندارد، بيمار را به پشت برگردانده، راه تنفسي را باز كنيد. به مبحث « نحوه باز كردن راه تنفسي » مراجعه كنيد.
نحوه باز كردن راه تنفسي
۱) در كنار سر بيمار زانو بزنيد و يك دست خود را روي پيشاني او بگذاريد. به آرامي سر بيمار را به عقب خم كنيد. با اين كار، دهان باز خواهد شد.
۲) هرگونه انسداد آشكار (مثل دندان مصنوعي درآمده يا دندانهاي شكسته) را از دهان بيمار خارج كنيد. داخل دهان را با انگشت جستجو نكنيد. به دندانهاي مصنوعي كه در جاي خود قرار دارند، دست نزنيد.
۳) نوك انگشتان دست ديگر خود را در زير نوك چانه بيمار قرار داده، چانه را بالا بكشيد.
۴) كنترل كنيد كه آيا بيمار اكنون در حال نفس كشيدن هست يا خير. به مبحث « نحوه كنترل تنفس » مراجعه كنيد.
نحوه كنترل تنفس
راه تنفسي را باز كرده، با نگاه، سمع و لمس، تنفس را كنترل كنيد: حركات قفسه سينه را مشاهده كنيد، صداهاي تنفسي را سمع كنيد و وجود يا عدم وجود بازدم بيمار را روي گونه خود حس كنيد. اين بررسيها را قبل از آنكه تصميم بگيريد بيمار نفس نميكشد، در مدت كمتر از ۱۰ ثانيه انجام دهيد.
بيمار نفس ميكشد
۱) بيمار را از نظر وجود هر نوع آسيب تهديدكننده حيات (مثل خونريزي شديد) بررسي كرده، در صورت لزوم درمان كنيد.
۲) بيمار را در وضعيت بهبود قرار دهيد. علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض يا تنفس) را كنترل كنيد. به مبحث « نحوه قرار دادن در وضعيت بهبود » مراجعه كنيد.
بيمار نفس نميكشد
۳) با مركز اورژانس تماس گرفته، آمبولانس درخواست كنيد. در صورت امكان يك امدادگر را (براي اين كار) روانه كنيد. اگر تنها هستيد، مبحث « چه زمان بايد آمبولانس درخواست كرد؟ » را ببينيد.
۴) دو تنفس اثربخش بدهيد و سپس، نشانههاي گردش خون را كنترل كنيد. به مبحث « نحوه احياي تنفسي » مراجعه كنيد.
نحوه احياي تنفسي
۱) با قرار دادن يك دست روي پيشاني بيمار و دو انگشت دست ديگرتان در زير نوك چانه او، مطمئن شويد كه راه تنفسي هنوز باز است.
۲) دستي را كه روي پيشاني بيمار قرار دارد، تا محل بيني پايين بياوريد. قسمت نرم بيني را با يك انگشت و شست خود فشار دهيد. دهان بيمار را باز كنيد.
۳) اگر يك محافظ صورت يا ماسك جيبي در اختيار داريد (پايين صفحه)، آن را روي دهان بيمار قرار دهيد. يك نفس عميق بكشيد تا ريههايتان از هوا پر شود. لبهاي خود را به دور دهان بيمار قرار دهيد و دقت كنيد كه منفذي وجود نداشته باشد.
مورد خاص
استفاده از محافظ صورت يا ماسك جيبي
ارايهكنندگان كمكهاي اوليه ممكن است در مورد استفاده از اين وسايل با اهداف بهداشتي، آموزشهايي ببينيد محافظهاي صورت در واقع حفاظهاي پلاستيكي هستند كه يك حفره (با جداره) ضخيم براي قرارگيري روي دهان مصدوم دارند. ماسك، ضخامت بيشتري دارد و مجهز به دريچه است. اگر براي استفاه از اين وسايل آموزش ديدهايد، هميشه آنها را همراه داشته باشيد و در صورتي كه مجبور بوديد بيماري را احياء كنيد، از آنها استفاده كنيد. اگر ماسك يا محافظي همراه خود نداريد، در شروع احياي تنفسي ترديد نكنيد.
۴) بيوقفه به داخل دهان بيمار بدميد تا قفسه سينه بالا بيايد. اين كار معمولاً ۲ دقيقه طول ميكشد.
۵) ضمن خم كردن سر و بالا كشيدن چانه بيمار، دهان خود را از روي دهان بيمار برداشته، مشاهده كنيد كه آيا قفسه سينه وي پايين ميرود يا خير. اگر قفسه سينه آشكارا با دم شما بالا ميرود و با برداشتن دهان، بهطور كامل پايين ميافتد، تنفس شما اثربخش بوده است. دو تنفس اثربخش بدهيد و بعد نشانههاي گردش خون را كنترل كنيد. به مبحث « نحوه كنترل گردش خون » مراجعه كنيد.
اگر نميتوانيد تنفس اثربخش بدهيد
دوباره كنترل كنيد كه سر بيمار خم شده و چانه وي بالا آمده باشد.
دهان را مجدداً كنترل كنيد. هرگونه انسداد آشكار را برطرف كنيد. ولي داخل دهان را با انگشت جستجو نكنيد.
بيش از ۵ بار براي دستيابي به تنفسهاي اثربخش تلاش نكنيد. اگر همچنان نميتوانيد دو تنفس اثربخش بدهيد، نشانههاي گردش خون را در بيمار كنترل كنيد. به مبحث « نحوه كنترل گردش خون » مراجعه كنيد.
هشدار!
اگر ميدانيد كه بيمار دچار خفگي شده است و نميتوانيد به تنفس اثربخش دست پيدا كنيد، بايد بلافاصله ماساژ قفسه سينه و احياي تنفسي را به منظور برطرف ساختن فوري انسداد آغاز كنيد (مبحث « نحوه احياي قلبي ـ ريوي » را ببينيد).
مورد خاص
احياي تنفسي به روش دهان به بيني
در مواردي مثل نجات يك غريق يا مواقعي كه آسيبهاي وارده به دهان، امكان دستيابي به مسير بدون منفذ را غيرممكن كرده است، ميتوانيد براي احياي تنفسي، روش دهان به بيني را انتخاب كنيد. ضمن باز نگه داشتن دهان مصدوم، با لبهاي خود يك محفظه كاملاً بيمنفذ به دور بيني بسازيد و بهطور مداوم به داخل بيني مصدوم بدهيد. سپس اجازه دهيد دهان باز شود تا خروج هوا ميسر شود.
مورد خاص
احياي تنفسي به روش دهان به دريچه
در بيماري كه محفظه صوتياش (حنجرهاش) با جراحي برداشته شده است، تنفس از طريق يك دريچه (منفذ) موجود در جلوي گردن صورت ميگيرد نه دهان يا بيني. هميشه قبل از شروع احياي تنفسي، به دنبال دريچه بگرديد. اگر دريچهاي پيدا كرديد، دهان و بيني مصدوم را با شست و انگشتان ببنديد و سپس احياي تنفسي را از راه دريچه انجام دهيد.
نحوه كنترل گردش خون
همچنان در كنار سر بيمار زانو زده، با نگاه، سمع و لمس به دنبال نشانههاي گردش خون (تنفس، سرفه يا حركت) بگرديد. اين ارزيابي نبايد بيش از ۱۰ ثانيه طول بكشد.
نشانههاي گردش خون وجود ندارند
فوراً ماساژ قفسه سينه و احياي تنفسي (احياي قلبي ـ ريوي) را آغاز كنيد. به مبحث « نحوه احياي قلبي ـ ريوي » مراجعه كنيد.
مطمئن هستيد نشانههايي از گردش خون يافتهايد
۱) احياي تنفسي را ادامه بدهيد. بعد از هر ۱۰ بار تنفس (تقريباً يك دقيقه)، نشانههاي گردش خون را مجدداً كنترل كنيد. اگر بيمار، نفس كشيدن را آغاز كرده ولي همچنان بيهوش است، وي را در وضعيت بهبود قرار دهيد.
۲) علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل كنيد. براي برگرداندن مجدد بيمار به پشت و آغاز احياي تنفسي، آماده باشيد.
نحوه احياي قلبي ـ ريوي
۱) در كنار بيمار زانو بزنيد. به كمك انگشت شست و نشانه خود، يكي از پايينترين دندههاي مصدوم را در سمتي كه به شما نزديكتر است پيدا كنيد. نوك انگشتان خود را روي دنده مذكور حركت بدهيد تا به محل تلاقي دندههاي پاييني با جناغ برسيد. انگشت مياني خود را روي محل تلاقي و انگشت اشاره را در كنار آن، روي قسمت پاييني استخوان جناغ بگذاريد.
۲) كف دست ديگر خود را بر روي استخوان جناغ قرار دهيد و آنقدر به پايين بلغزانيد تا به انگشت اشاره (دست اول) برسد. اين نقطه، همان محلي است كه بايد روي آن فشار بياوريد.
۳) كف دست اول خود را روي دست ديگر قرار داده، انگشتان را در هم قفل كنيد.
۴) كاملاً روي بيمار خم شده، دستان خود را مستقيم نگه داريد؛ بهطور عمودي روي استخوان جناغ فشار آورده، قفسه سينه را ۵-۴ سانتيمتر فرو ببريد. بدون برداشتن دستان خود، فشار را از روي قفسه سينه برداريد.
۵) قفسه سينه را ۱۵ بار با سرعت ۱۰۰ بار در دقيقه، فشار دهيد. زمان لازم براي فشرده قفسه سينه و رها كردن آن، تقريباً بايد يكسان باشد.
۶) سر را خم كرده، چانه را بالا بكشيد و دو بار تنفس بدهيد.
۷) اين چرخه (۱۵ بار ماساژ قفسه سينه و بعد ۲ بار تنفس) را ادامه دهيد. احياي قلبي ـ ريوي را تا زماني ادامه دهيد كه:
نيروهاي امداد اورژانس برسند و مسؤوليت را بر عهده گيرند؛ بيمار از خود حركتي بروز دهد يا يك تنفس خودبهخودي انجام شود؛ يا آنكه آنقدر خسته شويد كه ديگر نتوانيد ادامه دهيد.
نحوه استفاده از دستگاه دفيبريلاتور
وقتي ضربان قلب متوقف ميشود و هيچ نشانهاي از گردش خون وجود ندارد، ايست قلبي رخ داده است. شايعترين علت ايست قلبي، يك ريتم غيرطبيعي قلب است كه فيبريلاسيون بطني ناميده ميشود. اين ريتم غيرطبيعي زماني اتفاقي ميافتد كه اكسيژنرساني به قلب ناكافي باشد يا در نتيجه حمله قلبي، قلب آسيب ببيند. براي تصحيح ريتم قلبي ميتوان از دستگاهي به نام دفيبريلاتور خارجي خودكار (يا دفيبريلاتور) استفاده نمود. دستگاه دفيبريلاتور با تجزيه و تحليل ريتم قلبي، به شما ميگويد كه در هر مرحله چه اقدامي بايد انجام دهيد. البته شما بايد آموزشهاي كافي براي استفاده از آن را پشت سر گذاشته و قادر به انجام احياي قلبي ـ ريوي باشيد . در اكثر موارد، قبل از درخواست دفيبريلاتور، توالي نجات حيات را آغاز كردهايد. با رسيدن دفيبريلاتور، اقدامات ديگر را متوقف و از اين دستگاه استفاده كنيد.
احتياط!
دقت كنيد كه هيچ كس با بيمار تماس نداشته باشد چون اين كار در آنچه توسط دستگاه نمايش داده ميشود، اختلال ايجاد ميكند. در هيچ مرحلهاي (حتي اگر به نظر ميرسد كه بيمار رو به بهبودي است)، دستگاه دفيبريلاتور را خاموش نكنيد و يا بالشتكها را برنداريد.
۱) دستگاه دفيبريلاتور را روشن كرده، كنترل كنيد كه سيمهاي مربوط به الكترودها وصل باشند. لباس روي قفسه سينه را درآورده يا پاره كنيد و سريعاً قطرههاي عرق را خشك كنيد. در صورتي كه موهاي روي قفسه سينه خيلي زياد هستند، آنها را كوتاه كنيد زيرا موي زياد مانع از چسبيدن بالشتكها به پوست ميشود.
۲) كاغذ محافظ را از داخل بالشتكها خارج كرده، بالشتكها را طبق محلي كه روي آنها مشخص شده، به قفسه سينه بچسبانيد.
۳) دستگاه شروع به تحليل ريتم قلب ميكند؛ دقت كنيد كه كسي با بيمار در تماس نباشد. از پيامهاي كلامي و يا تصويري دستگاه پيروي كنيد. اين پيامها به شما خواهند گفت كه چه زماني دادن شوك كاربرد دارد، چه موقع بايد نشانههاي گردش خون را كنترل كرد و چه هنگام بايد ماساژ قفسه سينه و احياي تنفسي را آغاز كرد (مبحث « نحوه احياي قلبي ـ ريوي » را ببينيد).
۴) تا زمان رسيدن گروه خدمات اورژانس و فراهم شدن امكان مراقبت پيشرفته، همچنان پيامهاي صادر شده از دستگاه را اجرا كنيد. در هر مرحلهاي كه بيمار شروع به تنفس كرد، وي را در وضعيت بهبود قرار دهيد. بالشتكها را از بيمار جدا نكنيد.
توالي فرامين دستگاه دفيبريلاتور
دستگاه دفيبريلاتور به محض روشن شدن، يك سري پيامهاي تصويري و كلامي صادر ميكند. برخي از دستگاههاي قديميتر ممكن است از شما بخواهند كه نبض را كنترل كنيد. در اين موارد، در حقيقت بايد گردش خون را كنترل كنيد. وقت را براي پيدا كردن نبض هدر ندهيد. تا زمان فراهم شدن مراقبتهاي پيشرفته، به اجراي پيامهاي صادر شده توسط دفيبريلاتور ادامه دهيد.
نحوه قرار دادن در وضعيت بهبود
۱) در كنار بيمار زانو بزنيد. عينك و هر شيء حجيم ديگر (مثل تلفن همراه يا دسته كليد بزرگ) را از جيبها خارج كنيد. جيبها را براي يافتن اشياء كوچك جستجو كنيد.
۲ ) مطمئن شويد كه هر دو پاي بيمار به حالت مستقيم قرار گرفته باشند.
۳) اندام بالايي بيمار را كه نزديكتر به شما است، با زاويه عمود نسبت به تنه قرار دهيد به طوري كه از ناحيه آرنج خم شده باشد و كف دست رو به بالا قرار گيرد.
۴) اندام بالايي ديگر بيمار را كه دورتر نسبت به شما قرار گرفته، از روي قفسه سينه او عبور داده، پشت دست وي را در مقابل گونهاي كه به شما نزديكتر است نگه داريد. با دست ديگر خود، اندام پاييني دورتر بيمار را درمحلي بالاتر از زانو گرفته، طوري بالا بكشيد كه كف پا روي زمين به حالت مسطح قرار گيرد.
هشدار!
اگر به آسيب نخاع مشكوك هستيد و نميتوانيد بدون تغيير وضعيت بيمار يا با استفاده از روش « بالا راندن فك »، راه تنفسي را باز نگه داريد، به كمك راهكارهايي كه در زير ارائه شده است ، بيمار را بچرخانيد.
احتياط!
اگر بيمار را در حالتي پيدا كرديد كه روي شكم يا يك طرف خود افتاده بود، لازم نيست براي قرار دادن وي در وضعيت بهبود تمام اين مراحل را طي كنيد.
۵) ضمن فشردن دست بيمار به روي گونهاش، اندام پاييني دورتر را بكشيد و او را به سمت خود بچرخانيد تا بيمار روي يك پهلويش قرار بگيرد.
۶) قسمت بالايي اندام پايني را طوري تنظيم كنيد كه هر دو مفصل زانو و لگن خاصره با زاويه عمود خم شوند.
۷) سر بيمار را خم كنيد تا راه تنفسي باز بماند. در صورت لزوم، موقعيت دست را در زير چانه تنظيم كنيد تا مطمئن شويد كه سر به حالت خم شده و راه تنفسي به حالت باز باقي ميماند.
۸) اگر هنوز آمبولانس درخواست نكردهايد، با مركز اورژانس تماس بگيريد. علايم حياتي (سطح پاسخدهي، نبض و تنفس) را كنترل و ثبت كنيد.
۹) اگر لازم است كه بيمار بيش از ۳۰ دقيقه در وضعيت بهبود باقي بماند، وي را به پشت چرخانده، سپس به سمت ديگر بچرخانيد (مگر آنكه آسيبهاي وارده امكان چنين كاري را ندهند).
مورد خاص
آسيب ستون فقرات
اگر به آسيب ستون فقرات مشكوك هستيد و مجبوريد براي باز نگه داشتن راه تنفسي، مصدوم را در وضعيت بهبود قرار دهيد، سعي كنيد با پيروي از راهكارهاي زير، ستون فقرات را به حالت مستقيم نگه داريد:
اگر تنها هستيد، از روش ارايه شده در اين صفحه استفاده كنيد.
اگر يك امدادگر در كنار شما است، يكي از شما بايد در زماني كه ديگري مصدوم را ميچرخاند، سر را به حالت ثابت نگه دارد.
اگر ۳ نفر هستيد، يك نفر در زماني كه ديگري مصدوم را ميچرخاند، سر را ثابت نگه ميدارد. نفر سوم بايد پشت مصدوم را طي اين اقدام، به حالت مستقيم نگه دارد.
اگر جمعاً ۴ نفر يا بيشتر هستيد، از روش «چرخاندن مثل الوار» استفاده كنيد.
د کـــتـــر ســـرد ا ر Dr. Serdar
Türkmen Medikal
قــونــگــشــیــلار
لینکهای متنوع
وبلاگهای جامعه پزشکی
کـانـادا Canada
مطالب علمی پزشکی ترکمنی
- “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň Himiýa instituty
- Sinkiň yetmezçiliginde yüze çykyp biljek wakalar
- Dońyz dümewi
- Gyzzyrma garşy göreşmegiň bütindünýä güni
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4-6-nji aý)
- What causes erectile dysfunction?
- Tuberculosis (TB) in Turkmenistan
- Biz barada , ylym we bilim barad
- Türkmenistanyň baýramçylygy
- Üsgülewük we Sawuklama , Arassaçylyk , Ýodlandyrylan duz , Ene süýdi
دیدگاه ها