دکتر محمود عموئي
تفاوتدر مهارت:
به هيچ طريق نميتوان نسبت کورتاژگران پزشک و غير پزشک را در مقايسه با يکديگر به درستي تخمين زد. در تحقيق کينزي زناني که طبق گزارش، به طور غير قانوني جنين خود را سقط کرده بودند اظهار داشتند که حدود 85% آنها اين عمل را توسط پزشکان انجام دادهاند. بسياري از موارد سقط جنين غير قانوني که در اين تحقيق گزارش شده است، بدون هيچگونه هزينهيي انجام گرفته است.در نتيجه اين يافتهها ممکن است مشارکت واقعي پزشکان داراي پروانه را در امر سقط جنين به خوبي نشان دهد. اطلاعات به دست آمده از اين تحقيق نشان ميدهد که برخي از کورتاژگران پزشکان آموزش ديده و ماهر هستند.
براساس مصاحبههايي که با تعداد معدودي از متخصصان حرفهيي سقط جنين انجام گرفت، تيم کينزي سخت تحت تأثير توانايي تکنيکي آنها، رقم پايين مرگ و مير و عوارض ديگر ناشي از عمل سقط جنين به دست آنها قرار گرفتند. اين محققان اظهار داشتند با وجود آنکه انگيزهي مالي و سوددهي ممکن است پزشک را به انجام عمل سقط جنين ترغيب کند، ليکن اين نتايج ممکن است به صورت حقيقي در مورد کورتاژگران حرفهيي مصداق پيدا نکند. بنابر تحقيقات محققان کينزي، جمعآوري اطلاعات از تعداد کثيري ازچنين افرادي بسيار مفيد و سودبخش خواهد بود» اما مشکلاتي نيز بر سر راه اين اقدام وجود دارد که نسبتاً واضح و مشخص است.
خطرات سقط جنين غير قانوني:
شايد طرح مسأله در مورد مرگ و ميرهاي ناشي از سقط جنين غير قانوني در اين مقطع، مفيد و سودمند باشد. براساس آمارهايي که در گذشته تهيه شده است، تعداد چنين مرگ و ميرهايي در اين کشور سالانه به 8000 مورد يا بيشتر ميرسد. درسال 1951، يکي از کارشناسان اظهار داشت که هنوز هم تعداد چنين مرگ و ميرهايي 5000 تا 6000 مورد درسال است. مصرف آنتيبيوتيکها و افزايش مراقبتها به وضوح از احتمال مرگهاي ناشي از سقط جنين کاسته است.آماري که از موارد شناخته شدهي مرگ ناشي از سقط جنين در نيويورک به دست آمده است، نشانگر روند روبه کاهش آنها از 144 مورد مرگ و مير در سال 1921 به 15 مورد در سال 1951 ميباشد. با توجه به اين ارقام، رئيس بخش خدمات پزشکي اين شهر اظهار داشت:
به اعتقاد من هنوز هم رقم سقط جنين بالا است. اما اين عمل در شرايط بهتري صورت ميگيرد. او همچنين جزئيات بيشتري را از اين آمار فاش نمود و اظهار داشت: تعدادي از زناني که بر اثر سقط جنينجان خود را از دست ميدادند سياهپوست بودند و با وجود آنکه اکثر زناني که خود دست به سقط جنين ميزدند، متأهل بودند، اما مرگ و مير ناشي از سقط جنين جنايي که با آسيبهاي شديد همراه بود، در ميان زنان مجرد بيشتر ديده ميشد. اين اطلاعات بيانگر وضعيت نسبتاً نااميد کننده زنان مجرد است. يک زن مجرد بيشتر ازيک زن متأهل احتمال دارد تا خود را به دست افراد جهت انجام کورتاژ بسپارد.
در بعضي موارد روشهاي نابجا و نامناسب يک سقط کنندهي ناوارد مستقيماً سبب مرگ زن باردار ميشود. اما حتي سقط کنندهي نسبتاً با وجدان نيز تحت شرايط نامناسب کار ميکند و ناچار است تا به خاطر امنيت خود، زن رامجبور نمايد تا محل کار وي را بلافاصله پس از انجام عمل ترک کند.
از اين رو ، عدم تکافوي مراقبتهاي پس از عمل، فقدان داروهاي لازم و تجهيزات اورژانسي و خطراتي که در خود عمل سقط جنين نهفته است (دست کم هنگامي که آموزشهاي لازم را نديده است) دست به دست يکديگر داده و سقط جنين جنايي را امروزه خطرناکتر از پيش ساخته است. خطرات قريبالوقوع آن و دلايل اوليهي مرگ و مير عبارتند از: شوک، خونروي،آمبولي ، عفونت و مسموميت. عوارض مصرف بعضي از داروها ممکن است سبب مرگ گردد. روشهايي که در سقط جنين غير قانوني استعمال ميشوند، خطرات خاصي را نيز در بر دارند. براي مثال، تزريق ترکيبات صابون پتاسيم به داخل رحم با استفاده از سرنگ فشار فوقالعاده خطرناک است. اين مواد در بازار ظاهراً به عنوان ضد عفوني کننده به فروش ميرسند، نه به عنوان مادهي محرک سقط جنين.
يکي ديگر از روشهاي شايع سقط جنين، فروبردن سوند در داخل رحم است. اين وسيله با وارد شدن به داخل رحم به عنوان يک محرک عمل ميکند و اين روش گاهي اوقات حتي در ماههاي آخر بارداري نيز استعمال ميشود. از اين روش به طور گستردهيي در نيويورک استفاده ميگردد. خود بيمار يا فرد ديگري ميله را وارد رحم ميکند و با علم به اينکه تا مدتي خونروي شروع نخواهد شد. معمولاً زن ماجراي خود را از ديگران پنهان ميکند و همين موضوع بعضي مواقع سبب مرگ مادر ميشود.
دستمزدها:
در نمونهي کينزي اکثر سقطجنينهاي غير قانوني از طريق عمل جراحي انجام ميگيرند؛ براي مثال اکثر سقط جنينها همانطور که قبلاً نيزگفته شد، توسط غير پزشک انجام ميشوند.اين عوامل خطر مرگ يا عوارض وخيم را به حداقل ميرساند؛ اما محدوديتهاي اين عمل مانع از آن ميشود که به اين نتيجه برسيم که اکثر سقط جنينهاي جنايي تحت شرايط نسبتاً مطلوب صورت ميگيرد.
همانطور که قبلاً نيز اشاره کرديم، موقعيت اجتماعي – اقتصادي زن درتعيين قانوني بودن يا غير قانوني بودن درماني که روي وي انجام ميشود، تأثير دارد. کينزي گزارش نموده است که تفاوت ميان سقط جنين (درماني) و (غير قانوني) صرفا يک عامل مالي است: در بسياري از شرايط ، تفاوت ميان هزينهي يک عمل با عمل ديگر 300 هزار دلار است و شناخت فرد حقيقت را مشخص ميکند؛ عملي که هزينهي آن پنج دلار است (يعني توسط فردي آموزش نديده انجام ميشود) و به احتمال زياد به طور ناشيانه انجام ميگيرد و ممکن است به عوارض وخيم و يا حتي مرگ منجرشود. بيماري که قادر است مبلغ زيادي را بپردازد (مثلاً هزار دلار)، ميتواند از خدمات يک فرد مجرب برخوردار گردد.
نه تنها معيار توانايي در پرداخت هزينهي درماني سبب ميشود تا زنان طبقهي کارگر از درماني نامطلوب استفاده نمايند، بلکه اين فکر را نيز ايجاد ميکند که زني متمول که در پارهيي ازموارد احتمال وجود ارتباطاتي نيز وجود دارد به احتمال زياد با پزشکي دلسوز که تنها دستمزدي معقول از وي طلب ميکند، مواجه خواهد شد. لازم به ذکر است که در نمونهي کينزي تنها چند مورد سقط جنين وجود داشت که بدون دريافت دستمزد و رايگان انجام شده و احتمالاً پزشک اين کار را به عنوان لطفي در حق بستگان خود انجام داده بود. ظاهراً دستمزدهايي که ازجانب اين زنان پرداخت شده بود زياد نبودند به غير از موارد سقط جنين که بدون دريافت هزينه انجام شده است، به طور متوسط ميزان دستمزد پرداختي براي موارد سقط جنين غير قانوني عبارتند از: 84 دلار براي زنان مجرد، 77 دلار براي زنان متأهل و 98 دلار براي زناني که قبلاً ازدواج کردهاند. همچنان که دستمزدها با ارتقاي وضعيت اجتماعي اقتصادي مراجعه کنندگان افزايش مييابد محروميت نسبي عملاً در طبقات پايينتر بيشتر ميگردد.
زني که خواستار سقط جنين است،معمولاً در موقعيتي نيست که بتواند بر سر دستمزد اين عمل با فرد عمل کننده بحث نمايد.
کورتاژ کنندگان جنايي مبالغي بالغ بر 2000 دلار دريافت ميکنند. امروزه متوسط دستمزد در شيکاگو 400يا 500 دلار است. اين رقم در نيويورک بيشتر است. در لوسآنجلس دستمزد يک ماما 25 دلار، پرستار مرد 100 دلار و پزشک دست کم 500 دلار است. بالاترين دستمزد در سالهاي اخير 1800 دلار بوده و در مواردي 1000 دلار نيز ديده شده است.
سازمان غير قانوني:
تعجبي ندارد اگر بگوييم که انجام عملي غير قانوني با چنين سود سرشاري لااقل بايد از يک ساماندهي خوب برخوردار باشد. عبارت (تاحدي) نشانگر اين است که خدمات سقط جنين از جانب يک سازمان جنايي به صورت يکپارچه کنترل نميشود و بايد به اين نکته توجه داشت که افراد مختلف اين خدمات را تحت شرايط گوناگوني انجام ميدهند. به غير از فرد ساقط کنندهي جنين که گاهي اوقات عمل سقط جنين را براي يک بيمار يا يک دوست انجام ميدهد، واضح است که ماهيت عمل سقط جنين مستلزم وجود سازماني خاص است. کورتاژ کننده براي آنکه در کار خود موفق باشد، به تجهيزات کافي، محلي براي کارکردن و کمکهاي فني نيازمند است. مراجعه کنندگان بايد از وجود او و مکان کار او مطلع شوند و در عين حال، لازم است تا نام و نشان وي تاحدودي مخفي بماند.
با توجه به اين موارد، نظامهاي رفتاري بسيار پيچيدهيي جهت عمل سقط جنين تعيين شده است.
براساس يک گزارش در شهر نيويورک، دوساختار نسبتاً پيچيدهي اجتماعي در اين مورد وجود دارد که:
الف- عبارت است از يک يا چند کورتاژ کننده که همواره در جاي خود مستقر هستند و روزانه حدود دوازده نفر زن را تحت عمل سقط جنين قرار ميدهند.
ب - حلقه عبارت است از تعدادي کورتاژگران که در مکانهاي مختلف و به طور متناوب به عمل سقط جنين اشتغال دارند و حتي از گروه اول نيز زنان بيشتري را تحت عمل قرار ميدهند.
افرادي که عمل سقط جنين را در وسعت بسياري انجام ميدهند و عملهايشان آنقدر سازمان يافته است که ميتوان آنان را جزو دسته اول قرار داد، به احتمال زياد کارکناني را علاوه بر دستياران پزشکي استخدام ميکند.
کورتاژ کننده اقدامات احتياطي بسياري را انجام ميدهد؛ لوازم و تجهيزات خود را در زير پوششي پنهان ميکند و يک تخت جراحي تاشو و قابل حمل دارد. اين مطب همانطور که قبلاً نيز اشاره شد، ممکن است از مکاني به مکان ديگر منتقل شود. اغلب کورتاژ کننده براي انجام عملهاي سقط جنيني که از قبل، زمان آن تعيين شده است به محل ميآيد. مسألهي بسيار مهم و نگران کننده عدم افشاي نام و هويت کورتاژ کننده است. گاه به همين منظور چشمهاي بيمار را ميبندند و از وسايل مختلفي چون ماسکهاي جراحي جهت پوشاندن چهرهکورتاژ کننده استفاده ميشود و از مکالمهي مستقيم بين اين دو پرهيز مي شود. براساس گزارشي که اخيراً توسط يکي از ناظران اهل نيويورک گزارش شده است، زني که خواستار سقط جنين بود به نزد فردي ميرود و اين فرد ترتيب ملاقات او را با عامل سقط فراهم ميکند. زن، عامل سقط را نميشناسد و شايد پرستاري نيز همراه اين فرد باشد. آنها به خانهي زن ميآيند وعمل سقط جنين را انجام ميدهند و با وجود آنکه دريافت خدمات غير قانوني، رويهيي نسبتاً پرهزينه است، عمل کنندهيي بينام و نشان قطعاً خطر و مداخلات قانوني را به حداقل ميرساند. رويههاي خاصي که از جانب کورتاژ کنندهي جنايي اتخاذ ميگردد، هرچه باشد، رفتار او همواره نشانگر عناصري است که آنها را (انطباق اجتماعي تدافعي) مينامند.
فساد پليس:
يکي از اقداماتي که کورتاژ کنندگان انجام ميدهند، عبارت است از پرداخت رشوه جهت خريد (حمايت) ماموران اجراي قانون. براي پرداخت چنين پولي از جانب کورتاژ کنندهيي که به صورت (ناشناس) براي مدت نامشخص و در مکانهاي مختلف فعاليت ميکند، معقول و منطقي است. از طرف ديگر، کورتاژ کنندهيي که پيوسته در حال تغيير مکان است و از واسطههاي متعددي جهت فعاليت خود استفاده ميکند، احتمالاً حمايت پليس را نخريده است؛ در غير اين صورت، نيازي به چنين اقداماتي نبود. يکي از مفسران اظهار داشت که به طور کلي سقط جنين در مقايسه با قمار و فحشا از حمايت کمتري برخوردار است. به هيچ طريقي نمي توان پي برد که چه تعدادي از کورتاژ کنندگان جزو اين دسته ميباشند. به نظر ميرسد که نظامجابه جايي گسترش يافته است؛ چرا که به اعتقاد کورتاژ کنندگان اين کار از اعتماد نمودن به حمايت پليس بهتر است. کورتاژ کنندگان براساس تجربيات خود اظهار ميدارند:
يکي از دلايل بالا بودن دستمزدها اين است که بيمار بايد مسألهي پرداخت رشوه به پليس و مقامات عالي رتبه توسط کورتاژ کننده را رد نمايد. کورتاژ کنندگان از وکلا، زندان بانها و پليس و … ميگويند که براي جلب حمايت به آنان پول پرداخت ميکنند و برخي از آنها همسران، دختران و معشوقههاي خود را نزد اين کورتاژ کنندگان ميآورند.
بسياري از ماموران اجراي قانون در اين مورد اتفاق نظر دارند که در حقيقت کورتاژ کننده خدمت مفيدي را انجام ميدهد و از بي تفاوتي جامعه نسبت به اجراي شديد اين قانون به خوبي با خبر است. تحت چنين شرايطي براي مأموران راحتتر است خود را متقاعد سازند که پذيرش رشوه از جانب کورتاژ کنندگان از نظر اخلاقي زشت و مردود نيست. برخي از مأموران اجراي قانون مصر هستند که در ارتباط با سقط جنين از فساد پليس خبري نيست.
دستهها:اخـبـار روز پـزشـکـی, جـراحـی, زنـان و زایـمـان
د کـــتـــر ســـرد ا ر Dr. Serdar
رنگین کمان