بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

روشهاي جلوگيري از بارداري يا تنظيم خانواده

لزوم کنترل جمعيت وجلوگيري از بارداري بر هرشخص بالغ و عاقلي روشن است. تنظيم خانواده يک برنامه اي است براي کنترل رشد بي رويه جمعيت که هم به نفع خود خانواده است و هم به نفع جامعه. مشکلات ناشي از ازدياد جمعيت در همه ي موارد آشکار است . مشکلات مسکن، تحصيل، تغذيه، رفاه، تفريح، بهداشت و…  احتمالاً شما هم به فکر تنظيم خانواده خود افتاده ايد ولي در کم و کيف و چگونگي  آن سر گردان هستيد. روشهاي گوناگوني را شنيده ايد ولي مضرات و منافع آنها را نمي دانيد. در اينجا توضيح مختصري راجع به روشهاي رايج جلوگيري از بارداري در ايران ارائه مي گردد . حتماً مطالعه کنيد و پس از آن تصميم قطعي خود را بگيريد .

اين روشها عبارتند از :

– قرصهاي جلوگيري

– آمپولهاي تزريقي جلوگيري

– وسيله ي داخل رحمي  IUD

– کاندوم 

– روش ريتم

– روش طبيعي

– بستن لوله ها در زنان و مردان

– کپسولهاي کاشتني در بازو

در مقالات آتي به تفكيك هر كدام از عناوين بالا را شرح ميدهيم

قرصهاي جلوگيري از بارداري

نحوه عمل اين قرصها از طريق جلوگيري از تخمک گذاري مي باشد. بنابراين، وقتي تخمکي در رحم زن وجود نداشته باشد، هرچقدر اسپرم مرد وارد رحم شود، نمي تواند حاملگي صورت پذيرد.

فوايد قرصهاي جلوگيري

1-مهمترين فايده ي آن موثر بودن آن است ( بيش از99%موثراست)

روشي است بسيار موثر و بعد از آمپولهاي تزريقي و بستن لوله هاي (زن و مرد) موثرترين روش جلو گيري مي باشد.

2- قرصهاي جلو گيري قاعدگي منظم و عاري از درد و باخونريزي کم را ايجاد مي کنند. همين فايده ي آن باعث شده که بسياري از خانمها به آن روي آورند. 

3- ارزاني، راحتي و قابل دسترس بودن آن بسيار مهم است و فقط معاينات سالانه را مي طلبد.

4- مصرف قرصها تداخلي در عمل مقاربت ايجاد نمي کند (برخلاف استفاده از کاندوم، طبيعي و تقويم).

5- جلو گيري از بيماري التهابي لگني (PID). کساني که قرص جلوگيري مصرف مي کنند يک سوم کساني که مصرف نمي کنند و يک چهارم کساني کهIUD دارند ريسک بيماريهاي التهابي لگن دارند. بيماري التهابي لگن مي تواند باعث نازايي و حاملگي خارج رحمي (به علت انسداد لوله ها) شود.

6- محافظت در مقابل حاملگي خارج رحمي. کساني که قرص جلوگيري مصرف مي کنند يک دهم کساني که جلو گيري نمي کنند ريسک حاملگي خارج رحمي (که يک وضعيت خطرناک است) دارند.

7- محافظت در مقابل سرطان آندومتر (لايه داخل رحم). کساني که براي يکسال يا بيشتر قرص جلوگيري مصرف کرده اند يک سوم کساني که اصلاً مصرف نکرده اند ريسک ابتلابه سرطان آندومتر را دارند.

8- محافظت در مقابل سرطان تخمدان. کساني که قرص جلوگيري مصرف کرده اند دو سوم کساني که اصلاً مصرف نکرده اند ريسک ابتلا به سرطان تخمدان را دارند.

9- محافظت در مقابل بيماريهاي خوش خيم پستان :کساني که قرص جلوگيري مصرف مي کنند نصف کساني که مصرف نمي کنند دچار کيست يا توده هاي پستاني مي شوند.

10- شواهدي موجود است که نشان مي دهد بيماراني که سرطان پستاني دارند و قرصهاي جلوگيري مصرف کردهاند تومورهاي کوچک تر و با پيشرفت کمتري دارند و غدد لنفاوي زير بغل کمتر مبتلاشده و مرگ و مير کمتري دارند. .

11 – بيماري آرتريت روماتوئيد (يک بيماري نقص ايمني که مفاصل رامبتلامي کند) در مصرف کنندگان قرصهاي جلوگيري کمتر است.

مضرات قرصهاي جلوگيري

1-  درصورتي که يک يا دو قرص يا بيشتر فراموش شود ممکن است تخمک گذاري رخ دهد و در نتيجه حاملگي نيز ايجاد شود. مصرف اوّلين قرص در پنجمين روز قاعدگي و سپس هر شب ضروري است. پس از اتمام يک بسته قرص بايد هفت روز فاصله بين بسته بعدي وجود داشته باشد وحتماًدر روز هفتم اوّلين قرص بسته ي بعدي مصرف شود. در غير اين صورت تأثيرجلوگيري آن کم مي شود ( بنابراين دقت و حافظه شما در اين روش بسيار مهم است).

2-  مصرف برخي داروها توام با قرصها اثر آنها راکم مي کند. رايج ترين دارويي که ازاين دسته است آنتي بيوتيکها منجمله تتراسيکلين و آمپي سيلين مي باشد. بهتر است هنگامي که اين داروها را مصرف  مي کنيد  روش جلو گيري ديگري نيز به کمک بگيريد و هميشه از پزشکي  که دارو تجويز مي کند تأثير آن بر قرصها ي جلوگيري رابپرسيد .

3-  افزايش ريسک بيماري قلب وعروق در کساني که قرص جلوگيري مصرف مي کنند مخصوصاً اگر بيش از 35 سال سن داشته باشند و بخصوص اگر سيگاري هستند. اين بيماريها شامل بروز لخته هاي خوني در سياهرگها، سکته قلبي و مغزي، افزايش فشار خون مي باشد.

اين خطرات معمولاً با قطع مصرف قرص برطرف مي  شوند وهر چه سن بيمار بالاتر باشد خطر بيشتر مي شود. احتمال اين خطرات با مصرف قرصهاي ضعيف تر کمتر مي باشد.

4-  اختلال در سوخت و ساز کربوئيدراتها. کساني که سابقه فاميلي بيماري قند يا ديابت دارند و يا استعداد ابتلا به بيماري قند را دارند، احتمالاًبا مصرف قرصهاي جلوگيري دچار ديابت مي شوند. 

5-  مصرف قرصهاي جلوگيري ميزان کلسترول مضر خون را بالا مي برند ودرنتيجه بيماريهاي قلبي را ايجاد مي کند.

6-  ميزان مرگ و مير زنان بالاتر از 35 سال و سيگاري که از قرصهاي جلوگيري استفاده مي کنند بيشتر از زنان ديگر است.

7-  مصرف قرصهاي جلوگيري باعث تداخل در نتيجه برخي آزمايشات خوني و حتي در نتيجه آزمايش پاپ اسمير مي شود

8-     برخي عفونتهاي رحمي با مصرف قرصهاي جلوگيري تشديد مي يابند (که البته درمان پذ ير است).

9-     لکه بيني و خونريزي در بين دو قاعدگي از عوارض قرصهاي ضعيف مي باشد (که البته درمان پذيراست).

10-احتمال سرطان دهانه رحم در اشخاصي که قرص جلوگيري مصرف مي کنند بيشتراست.

11-تومورهاي خوش خيم کبدي درافراد مصرف کننده قرص جلوگيري بيشتر است.

12-عوارض متفرقه ديگري مانند احتباس مايعات، اختلالات گوارشي،تشديد واريس، تحريک پذيري يا افسردگي، تغييرات در ميل جنسي، لکه هاي روي صورت، سردرد و ميگرن. (بسياري از خانمهايي که اين روش را قطع کرده اند از بروز حالتهاي عصبي و افسردگي شکايت داشته اند که البته در بسياري از موارد اگر همراه با قرصها ويتامين  6 B مصرف شود حالتهاي عصبي آن کمتر مي شوند).

در صورتي که شما قرص جلوگيري مصرف مي کنيد و هر يک از علايم زير را در خود مشاهده کرديد حتما فوراً مصرف قرص راقطع نموده و به پزشک خود مراجعه کنيد :

–          از دست دادن بينايي و يا اختلالات ديد

–          کرخي و يا سوزن سوزن شدن يک طرفه بدن

–          درد شديد قفسه سينه، دست چپ و يا گردن

–          دفع خلط خوني

–          درد شديد پاها، گرمي، حساسيت و ورم پاها و يا رگهاي بسيار برجسته روي ساق و ران.

–          اختلال در سخن گفتن

–          حساسيت و ياتوده اي در کبد

–         

در صورتي که هر يک از علائم زير رامشاهده نموديد به پزشک مراجعه کنيد و تحت نظر او شايد بتوانيد به مصرف قرص ادامه دهيد :

–          تأخيرقاعدگي (احتمال حاملگي )

–          لکه بيني و يا خونريزي بين دو قاعدگي

–          وجود توده، دردويا تورم در پستان

–          درد قسمت فوقاني و راست شکم

–          افزايش اندازه رحم

–          ميگرن

–          سردردهاي شديد غير ميگرني

–          ترشح شير از پستان

–          زردي

–          افسردگي 

درصورت وجود شرايط زير، افراد به هيج وجه نبايد از قرصهاي جلوگيري استفاده کنند :

1-     سرطان پستان

2-     بيماريهاي ترمبوآمبوليک ( وجود لخته در وريدها)

3-    بد خيمي هاي وابسته به استروژن

4-    تومورکبدي

5-    حاملگي

6-    بيماريهاي قلبي – عروقي و مغزي

7-    خونريزي هاي رحمي با علت ناشناخته 

در صورتي که شرايط زير وجود داشته باشد، فقط تحت نظر پزشک و بااحتياط ودر صورت ضرورت قرص مصرف شود، درغيراين صورت مصرف آن ممنوع است :

1-     سن بيشتر از 40 سال ( برخي منابع بيش از35 سال راممنوع کرده اند).

2-     استعمال سيگار

3-     بيماريهاي کيسه صفرا

4-     بالابودن فشار خون

5-     بيماري قند

6-     سابقه بيماريهاي کليوي

7-     بالابودن چربي خون

8-     اختلالات کبدي

9-     اختلالات کيسه صفرا

     10  –  سابقه فاميلي بيماري قند و فشارخون و سرطان پستان وآندومتر

 11 –  سابقه اختلالات قاعدگي مخصوصاً قطع قاعدگي به مدت طولاني، واکنشهاي افسردگي و يا سردردهاي ميگرني

         12 –   وجود ميوم رحمي و پوليپ دهانه رحم.

درصورتي که شروع به مصرف قرصهاي جلوگيري نموديد حتماً 2 ماه بعد از شروع مصرف به ماما يا پزشکتان مراجع کنيد ، ايشان با کنترل فشار خون و ساير علايم مهم و تجويزآزمايش خون و ادرار تأثيرقرصها را بربدنتان بررسي مي کند. پس از آن بهتر است هر 6 ماه يکبار به او مراجعه نماييد.

قبل از شروع مصرف قرصهاي جلو گيري يک معاينه کامل فيزيکي، معاينات داخلي زنان، انجام آزمايش خون، ادرار و پاپ اسمير، سنجش فشار خون و گرفتن يک شرح حال کامل توسط ماما يا پزشک ضروري است. حداقل سالي يکبار بايد براي کنترل و معاينه به ماما يا پزشک مراجعه کنيد. (بهتر است هر 6 ماه يکبار)

 آمپولهاي تزريقي جلوگيري

مژده به خانمهاي پر مشغله که فرصت فکر کردن راجع به تنظيم خانواده را ندارند و يا مصرف قرصها رافراموش مي کنند. آمپولهايي که فقط هر 3 ماه يکبار بطور عضلاني تزريق شده و نقش بسيار مؤثري در جلوگيري از حاملگي دارند.  اين آمپولها فقط حاوي نوعي پروژسترون هستند و ((دپوپرورا)) نام دارند ولي به همان نام آمپولهاي سه ماهه معروف هستند . بجاي اين که هر شب به ياد مصرف قرص بيفتيد، فقط سر سه ماه به مرکز بهداشت و يا پزشکتان مراجعه نموده و آمپول راتزريق کنيد. اين آمپول نيز مانع رسيدن تخمک مي شود و از اين طريق از حامله شدن جلو گيري مي کند. البته پوشش داخل رحمتان را نيز تغيير مي دهد که باعث مي شود در صورتي که احياناً تخمکي هم آزاد شد و بارور گرديد، بستر مناسبي براي جايگزيني در رحم نداشته باشد. بنابراين از دو طريق مهم مانع حاملگي مي شود.

اين آمپول چقدر مؤثراست؟

آمپول دپوپرورا بيش از 99%  مؤثراست، به همين علت هم هست که يکي از قابل اعتماد ترين روشهاي جلوگيري مي باشد.

چه کساني نبايد از اين آمپولها استفاده کنند؟

در صورتي که هر يک از شرايط زير را داريد، نبايد از اين آمپولها استفاده کنيد :

–          اگر احتمال حاملگي مي رود .

–          اگر خونريزي رحمي با علت ناشناخته داريد .

–          اگر سرطان پستان داريد .

–          اگر قبلاًسکته کرده ايد.

–          اگر فلبيت يا وجود لخته در وريدهاي پاهايتان داريد يا داشته ايد .

–          اگر بيماري کبدي داريد .

–          اگر به پروژسترون حساسيت داريد .

در صورتي که هر يک از شرايط زير در شما وجود دارد حتماًبه پزشکتان اطلاع دهيد  و تحت کنترل او و فقط در صورتي که از روشهاي ديگر جلو گيري نمي توانيد استفاده کنيد ،مي توانيد اين آمپول را تزريق نماييد، در غير اين صورت بهتر است از يک روش ديگر استفاده نماييد:

–          سابقه فاميلي سرطان پستان

–    ماموگرام (عکس راديو لوژي از پستان) غير طبيعي،بيماريهاي خوش خيم پستان، توده هايي در پستان و خونريزي از نوک پستان

–          بيماري کليوي

–          قاعدگي کم يا نامرتب

–          فشار خون بالا

–          سردردهاي ميگرني

–          آسم

–          تشنج

–          بيماري قند يا سابقه فاميلي آن

–          سابقه افسردگي

–          

در صورتي که هر گونه داروي ديگري مصرف مي کنيد حتما ً به اطلاع پزشکتان برسانيد. اگر تصميم به قطع جلو گيري نموديد کافي است در موعد سه ماه بعد آمپول را تزريق نکنيد. البته چون اين دارو وسيع الطيف است (تأثير طولاني دارد). مدتي طول مي کشد تا دو باره قدرت باروري پيدا کنيد. حدود 50% از خانمها تا 10 ماه پس از آخرين تزريقشان حامله مي شوند دو سوم خانمها تا يکسال بعد، 83% خانمها تا 15 ماه بعد و 93% خانمها بالاخره تا 18 ماه پس از آخرين تزريقشان حامله مي شوند . طول مدتي که از اين آمپول استفاده مي کنيد،تأثيري در بازگشت قدرت باروري تان ندارد . به علت همين مسأله است که توصيه  مي شود خانمهايي که هنوز بچه دار نشده اند و يا خواستار حامله شدن در فاصله کوتاه هستند بهتر است از اين آمپولها استفاده نکنند.

مضرات آمپولهاي تزريقي سه ماهه

1- قاعدگي نامرتب .

  مخصوصاًدر سال اوّل تزريق ممکن است دچار لکه بيني، قاعدگي بي موقع، کاهش و يا افزايش خونريزي قاعدگي و يا قطع قاعدگي شويد.  البته خونريزي خيلي سنگين ويا دائم از عوارض طبيعي اين آمپول نمي باشد و در صورت بروز آن حتماً به پزشکتان مراجعه نماييد. البته با ادامه تزريق اين آمپول معمولاًمشکلات قاعدگي برطرف مي شوند و حتي قاعدگي بطور کامل قطع مي شود. علت قطع قاعدگي استراحت تخمدانهايتان مي باشد، وقتي تخمدان شما تخمکي آزاد نمي کند، رشد ماهانۀ لايه داخلي رحمتان نيز صورت نمي گيرد بنابراين خونريزي ماهانه نيز انجام نمي شود (البته در همۀافراد به اين شکل نيست و بسياري از خانمها مثل سابق قاعده مي شوند که آنهم طبيعي است). در صورتي که شما هم قطع قاعدگي داريد، منتظر قاعدگي نباشيد و سر سه ماه جهت تزريق آمپول مراجعه کنيد، هر چند احتمال حاملگي بسيار بسيار اندک است ولي مي توان هر سه ماه يکبار پس از انجام آزمايش حاملگي و اطمينان از عدم آن ،اقدام به تزريق نوبت بعدي آمپول نماييد.

2- تغييرات مواد معدني استخواني .

استفاده از اين آمپولها ممکن است باعث کاهش در ميزاني تجمع مواد معدني در استخوانهايتان شود. اين حالت مي تواند احتمال شکستگي استخواني را افزايش دهد. ميزان کاهش مواد معدني استخوان در سالهاي اوّليه تزريق آمپول بيشتر است و پس از چند سال، کاهش مواد معدني بطور وابسته به سن و عادي صورت مي پذيرد

3- سرطان .

مطالعات نشان داده است که تزريق اين آمپولها افزايش احتمال بروز سرطانهاي پستان، تخمدان، رحم، دهانه رحم و کبد به وجود نمي آورد با اين حال خانمهاي زير 35 سال که اوّلين تزريقشان در 4 سال اخير بوده کمي افزايش احتمال بروز سرطان پستان ،تخمدان ،رحم ، دهانه رحم و کبد به  وجود نمي آورد با اين حال خانمهاي زير 35 سال که اوّلين تزريقشان در 4 سال اخير بوده کمي افزايش احتمال بروز سرطان پستان رادارند (مشابه با کساني که قرص جلوگيري مصرف مي کنند) . هر گونه تغيير در پستانتان را به پزشکتان اطلاع دهيد و معاينات سالانه پستان را فراموش نکنيد .

4-    حاملگي اتفاقي .

با وجود اين که اين آمپولها بسيار مؤثر هستند ولي باز هم احتمال بسيار کمي وجود دارد که حاملگي رخ دهد (ممکن است حاملگي خارج رحمي رخ دهد) با اين که اين حاملگيها بسيار نادر هستند ولي در نوزادان چنين مواردي احتمال کاهش وزن هنگام تولد و مرگ و مير و ساير مشکلات نوزادي بيشتر است .

5-    واکنشهاي آلرژيک يا حساسيتي.

برخي خانمها به اين آمپول حساسيت دادند والبته واکنش حساسيتي آن بسيارخطرناک است وحتي مي تواندکشنده باشد. علايم آن عبارتند از:ظهورناگهاني کهيريا ورم وخارش برروي پوست، مشکلات تنفسي وافت فشارخون، درصورت بروزاين علايم فورا ًبه مرکزبهداشتي ويا اورژانس مراجعه نماييد.

6- عوارض قلبي- مغزي.

خانمهايي که از روشهاي جلوگيري هورموني (مثل قرصها و آمپول)استفاده مي کنند بيشتر از سايرين درمعرض سکته قلبي و مغزي هستند.

7 – افزايش وزن .

ممکن است باتزريق اين آمپول وزنتان زياد شود.تقريتاً دوسوم خانمهايي که از اين روش استفاده کرده اند افزايش وزني حدود 5/2 کيلودرطي سال اوّل مصرف گزارش کرده اند. ممکن است پس ازيکسال مصرف هم افزايش وزن پيداکنند. درصورتي که چاق هستيد بهتراست به فکريک روش ديگرباشيد.

8 – سايرعوارض.

دريک مطالعۀ وسيع تعداد زيادي ازخانمهايي که تا 7 سال آمپول دپوپرورا راتزريق کرده بودند بررسي شدند. برخي از خانمهااز مشکلات زيرشاکي بودندکه ممکن است اصلاً وابسته به اين آمپول هم نبوده باشد:سردرد، عصبي بودن، دردهاي شکمي،ورم و حساسيت پستان، ورم دست و پا، کمردرد، افسردگي ، بي اشتهايي، آکنه، دردهاي لگني، عدم رشد موها و ريزش مو، دانه هاي پوستي، گرگرفتگي ودرد مفاصل، مشکلات ديگر نيز گزارش شده ولي تعداد آنهابسيار اندک بود اما چون بسيارجدي و خطرناک بودندبايدازآنهانيزنام برد:تشنج، زردي، عفونتهاي مجاري ادراري، واکنشهاي حساسيتي، غش وضعف، فلج اندام، پوکي استخوان، نازايي، لخته در وريدهاي عمقي، آمبولي ريوي، سرطان پستان و دهانه رحم. درصورتي که هريک ازاين علايم وياعلايم ديگري درشما بروز کرد فوراً به پزشکتان مراجعه کنيد. بازهم بايد تدکر داد که بروز چنين عوارضي بسيار نادر است.

درصورتي که هريک ازموارد زير براي شمااتفاق افتاد فورا به پزشکتان مراجعه کنيد:

–    درد شديد قفسه سينه، سرفه باخلط خوني وياکوتاه شدن ناگهاني تنفس (نشان دهندۀاحتمال وجود لخته درريه ها)

–    سردرد شديد ناگهاني، استفراغ، گيجي وضعف،اختلال دربينايي ويا گويايي، ضعف وسوزن سوزن شدن دست وپا (نشان دهنده احتمال سکته)

–         درد و ورم شديد درساق پاها (نشان دهنده احتمال وجود لخته در وريد پاها)

–         خونريزي رحمي خيلي شديد

–         درد وحساسيت شديد درناحيه پايين شکم

–         تداوم خونريزي يا چرک ودرد از محل تزريق

نکات قابل توجه :

–    درصورتي که قرار است آزمايش خون و ادرار انجام دهيد حتماً پزشکتان را از تزريق آمپول دپوپرورا مطلع سازيد. برخي از آزمايشات با وجود چنين هورموني در خونتان تغيير مي کنند. 

–    درصورتي که براي هر بيماريي به پزشکي مراجعه مي کنيد، او را از مصرف اين آمپول آگاه سازيد چون برخي داروها با اين آمپول تداخل عمل دارند، يا اثرآنها کم مي شود ويا اثر اين آمپول را کم مي کنند.

–    خانمهاي شيرده همخ مي توانند از اين آمپول استفاده کنند . بااين که اين هنرمون وارد شير مي شود ولي عوارضي در نوزاد و کودک مشاهده نشده است و همچينن ترشح شير راکم نمي کند (دربرخي موارد زياد هم مي کند). با اين حال براي کاهش ميزان اين هورمون در بدن نوزاد بهتر است 6 هفته پس از زايمان شروع به تزريق اين آمپول نمايند.

–    براي اطمينان از عدم حاملگي بسيار مهم است که اوّلين تزريقتان در 5 روز اوّل قاعدگي تان صورت گيرد. اگرپس از زايمان اقدام به تزريق مي کنيد بهتر اينست که اگر شير نمي دهيد در 5 روز اوّل پس از زايمان تزريق کنيد و اگر شير مي دهيد، 6 هفته پس از زايمان تزريق صورت گيرد.

  فوايد آمپولهاي تزريقي سه ماهه

1-     مؤثربودن آن (بيش از 99 % مؤثراست)

2-     آساني مصرف آن

3-     قابل استفاده در زنان شيرده

4-     قابل استفاده در خانمهايي که ميوم رحمي (نوعي غده) دارند ويا کم خوني شديد دارند(به علت قطع خونريزي)

5-     عملاً تعداد افراد راضي از اين روش بيشترازافراد مصرف کننده قرص هستند.

6-     مصرف آن وقفه اي درعمل مقاربت ايجاد نمي کند(برخلاف کاندوم ويا روش طبيعي و ريتم)

7-  زنان چند زا از اين روش به خوبيسود مي برند(بسياري از آنها نمي توانند IUD استفاده کنند و چون معمولاً سن آنها بيش از 35 سال است ازقرص نيزنمي توانند بهره برند)

منبع: كتاب هديه مادر

اخذ از madaran.ir

Advertisements

دسته‌بندی شده در: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, بیماریهـای مقاربتـی, دانـسـتـنـیـهـا برای آقایان, زنـان و زایـمـان

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,602,134 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: