بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

مراقبتهاي پس از زايمان

ساعات اول پس از زايمان (6 ساعت اول) مهمترين وخطرناكترين زمان براي مادر مي باشد. در اين مراقبت ها كنترل ميزان خونريزي و علايم حياتي مادر(فشارخون،دماي بدن، نبض و تنفس) اهميت زيادي دارد.ارايه اين مراقبتها به عهده پزشك يا ماما مي باشد.ساير مراقبتهاي ضروري براي مادر عبارتند از:

تغذيه: رژيم غذايي مادران شيرده بعد از زايمان در مقايسه با غذاي زنان باردار نياز به كالري و پروتئين بيشتري دارد. زيرا بايد پروتئين و كلسيم و ساير موادي كه مادر در اثر شيردهي از دست مي دهد تامين شود. ضمناً براي جلوگيري ازكم خوني و كمبود ويتامين ها مصرف روزانه يك قرص آهن و يك قرص مولتي ويتامين تا سه ماه پس از زايمان براي مادر تجويز مي شود.

خانم عزيز؛ بهتر است در زمان شيردهي از مصرف غذاهاي نفاخ و حساسيت زا مثل گوجه فرنگي، پياز، كلم، شكلات و ادويه جات خودداري نمائيد.

مراقبت از نوك پستان: بعد از زايمان تغذيه نوزاد با شير مادر بسيار اهميت دارد. زيرا شير مادر علاوه بر مزاياي زيادي كه دارد، احتياجات تغذيه اي نوزاد را در 4 تا 6 ماه اول زندگي برطرف مي كند. براي تغذيه نوزاد با شير مادر، لازم است مراقبت مناسب از پستان مادر بعمل آيد. بدين منظور خانم شيرده بايد نوك پستان را كاملاً تميز نگه دارد.

البته شستن نوك پستان در هر بار تغذيه نوزاد و همچنين استفاده از صابون توصيه نمي شود، فقط كافي است خانمهاي شيرده پستان هاي خود را يك بار در روز شسته و اجازه دهند تا در معرض هوا خشك شود.

در بعضي از مادران شيرده به دليل وضعيت نادرست شيردهي و درحالتي كه شيرخوار به قدر كافي از هاله پستان را در دهان قرار نداده و فقط نوك پستان را مي مكد، نوك پستان زخم مي شود. مادر مي تواند براي كمك به بهبود زخم يا شقاق نوك پستان، بعد از تغذيه نوزاد يك قطره از شيرخود را روي نوك و هاله پستان قرار دهد.

در روزهاي اول بعد از زايمان كه شير در پستان ها ترشح مي شود، پستان پرشير، بزرگ، سفت و احتمالاً دردناك مي شود. در اين حالت نوزاد نمي تواند نوك پستان و هاله آن را در دهان خود قرارداده و به اندازه كافي شيربخورد، در چنين مواردي تخليه شير از پستان باعث نرم شدن آن مي شود. بهترين اقدام مكيدن قوي شيرخوار است. بدين منظور مادر بايد با يك حوله تميز و گرم پستان خود را كمپرس كند يا دوش آبگرم بگيرد و پس از از ماساژ ملايم پستان، نوزاد خود را تغذيه نمايد. اگر نوزاد قادر به مكيدن نباشد، مادر مي تواند شيرخود را دوشيده و با فنجان و قاشق به شيرخوار بخوراند.(وضعيت صحيح شيردهي و روش دوشيدن شير در قسمت مراقبت از نوزاد توضيح داده مي شود)

گاهي با ورود ميكروب به مجاري شير، پستان دچار عفونت مي شود. در اينگونه موارد قسمتي از پستان فوق العاده دردناك،متورم و قرمز شده كه آنرا ماستيت گويند. اين حالت در مراحل پيشرفته منجر به آبسه پستان مي شود. در ماستيت نيز مهمترين مسأله تخليه شير از پستان است. براي اينكه مادر كمتر احساس درد كند، بهتر است شيردهي را از پستان سالم شروع نمايد. اگر مادر مايل به شيردهي از پستان مبتلا نيست توصيه مي شود شير را دوشيده و با فنجان به نوزاد بدهد.

در صورت بروز عفونت پستان حتماً به پزشك مراجعه شود.

نزديكي بعد از زايمان: دراين دوران بسياري از مادران به علت درد ناشي از بخيه، تمايل به نزديكي ندارند. تازماني كه خونريزي ادامه دارد و بخيه ها كاملاً درمان نشده ، داشتن نزديكي صلاح نيست. معمولاً بهبود محل بخيه هاي ناحيه تناسلي حدود 20 روز طول مي كشد. توصيه مي شود تا زماني كه مادر احساس راحتي نكرده و تمايل به نزديكي ندارد، از آن بپرهيزد.

يبوست: اغلب خانمها در روزهاي اول بعد از زايمان معمولاً دچار يبوست مي شوند. به محض شروع فعاليت روزانه اين حالت از بين مي رود. رژيم غذايي مناسب و مصرف مواد غذايي داراي فيبر مثل سبزيجات و ميوه به رفع يبوست كمك مي كند.

دردهاي پس از زايمان: بعلت انقباض رحم براي خروج لخته هاي خون باقي مانده، گاهي در روزهاي اول پس از زايمان، دردهايي شبيه درد قاعدگي وجود دارد كه به پس درد موسوم است. اين درد با شيردهي بيشتر مي شود كه علت آن، وجود هورموني است كه در شيردهي ترشح شده و باعث انقباض رحم مي گردد. اگر درد شديد و مداوم شده همراه با تب يا خونريزي باشد سريعاً‌ بايد به پزشك مراجعه شود.

ورزش: براي برگشت سريعتر ماهيچه هاي شكم و ساير قسمتها به حالت اوليه، انجام حركات زير با نظر پزشك در زناني كه زايمان طبيعي كرده اند، توصيه مي شود.

–       روي زمين صاف بخوابيد. زانوهاي خود را خم كرده و يك نفس عميق كشيده در همان حال سعي كنيدقفسه سينه خود را ثابت نگه داريد طوري كه شكم شما بالا برود(تنفس شكمي) حال به آرامي با تو كشيدن شكم هوا را خارج كنيد. 3 تا 5 ثانيه در اين وضع مانده و به حالت اول برگرديد.

–       در حاليكه به پشت دراز كشيده ايد، زانوها را خم كنيد و كف پاها و شانه ها را به زمين تكيه دهيد. دست ها را در دوطرف بدن قرار دهيد. سپس هر دو زانو را بطرف راست و بعد به طرف چپ بچرخانيد طوري كه كم كم روي زمين قرار گيرد.

–       حركت قبل را اين بار در حالي كه يكي از زانوها خم شده انجام دهيد. بدين ترتيب كه ابتدا زانوي راست را خم كرده و آن را بطرف چپ بچرخانيد، سپس زانوي چپ را خم كرده و به طرف راست خود بچرخانيد.

–       به پشت خوابيده و زانوهاي خود را خم كنيد. در حاليكه پشت خودرابه زمين چسبانده ايد، نفس عميق بكشيد(تنفس شكمي) و لگن خود را به سمت عقب حركت دهيد. سپس به آرامي ولي با تو كشيدن عضلات شكمي و سفت كردن عضلات باسن هوا را خارج كنيد. در اين حالت 3 تا 5 ثانيه باقي مانده و بعد خود را شل كرده و استراحت كنيد.

–       به پشت بخوابيد، سر، شانه ها، بازوها و كف پاها را روي زمين تكيه دهيد، حال سعي كنيد باسن خود را تا حد ممكن بالا ببريد، طوريكه بازوها در سطح زمين تكان نخورند. سپس آهسته به وضع اول برگرديد.

–       به پشت بخوابيد. بازوهاي خود را با زاويه 90 درجه در دو طرف بدن قرار دهيد. بعد دست ها را بدون خم كردن آرنج از طرفين به بالاي سرخود بياوريد تا به هم برسند. سپس به آهستگي آنها را به حالت اول برگردانيد.

–       به پشت خوابيده و زانوها را خم كنيد. نفس عميق كشيده به آهستگي در حالت بازدم و درحاليكه عضلات شكم را سفت مي كنيد، سر وشانه ها را از زمين بلند كرده، دستهاي خود را به طرف زانوها ببريد. پاهاي شما بايد ثابت و بي حركت باشد. سپس به آرامي به وضعيت اول برگرديد.اين حركت را چند بار تكرار نمائيد.

تنظيم خانواده: فاصله كمتر از سه سال بين زايمانها، حاملگي چهارم و بيشتر، حاملگي  زير 18 سال و بالاي 35 سال هم سلامت مادر را به خطر مي اندازد و هم براي سلامت جنين و نوزاد آينده خطرساز است. يكي از موثرترين راههاي كاهش خطرات ناشي از اينگونه حاملگي ها استفاده از خدمات تنظيم خانواده است و در اين مورد زن و شوهر،  هر دو مسئول هستند. بنابراين لازم است آنها يك روش مناسب پيشگيري از بارداري را انتخاب و بموقع استفاده كنند.

زمان شروع استفاده از روش انتخاب شده براي مادران شيرده و غير شيرده متفاوت است.بدين ترتيب كه بايد مادراني كه فقط با شير خود نوزادشان را تغذيه كنند40 روز پس از زايمان (چون تا 40 روز احتمال حاملگي كمتر است) و مادراني كه اصلاً شير خود را به نوزاد نمي دهند يا از شير كمكي استفاده مي كنند،20 روز پس از زايمان استفاده از روش پيشگيري را آغاز نمايند.

توصيه مي شود هر چه زودتر براي رعايت فاصله گذاري بين فرزندان و حفظ سلامت خانواده خود روش پيشگيري از بارداري مناسبي را با همفكري هم و مشورت با كاركنان بهداشتي انتخاب كنيد.

برگرفته از كتابچه در انتظار تولد

Filed under: زنـان و زایـمـان

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,636,848 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: