بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

آبله-خروسك-اوريون-مخملك-سرخجه

آبله مرغان

روي سينه و شكم كودك نوپاي من، دانه ها و جوش هاي قرمز بوجود آمده است؛ آيا مي تواند آبله مرغان باشد؟

بله مي تواند آبله مرغان باشد. آبله مرغان كه بيماري واريسلا نيز ناميده مي شود، به طور معمول بصورت بثورات پوستي خارش دار بروز مي كند. دانه ها يا جوشهاي آبله مرغان به صورت برآمدگي كوچك شروع مي شوند كه به سرعت به تاول هاي كوچك مايع دار با زمينه صورتي تغيير شكل پيدا مي كنند و در نهايت به صورت پوسته هاي قهوه اي و خشك شده در مي آيند.

اين دانه ها و جوش ها اغلب از پوست سر، صورت يا تنه شروع مي شود، سپس مي تواند در سر تا سر بدن پخش شود. كودكان اغلب بين 500-250 دانه آبله مي زنند، اگرچه در مواردي ممكن است بيماري فقط به چند تاول كوچك محدود شود.

كودك نوپاي شما ممكن است خسته و بيحال بنظر برسد و شايد كمي تب داشته باشد. احتمالا اشتهايش را از دست داده و مختصري سردرد يا درد در ناحيه شكم دارد. در حدود دو روز قبل از بيرون ريختن دانه ها، ممكن است سرفه يا آبريزش از بيني داشته باشد.

بيماري آبله مرغان معمولا 5 تا 10 روز طول مي كشد.

چگونه كودك نوپاي من مي تواند به آبله مرغان مبتلا شده باشد؟

بيماري آبله مرغان توسط ويروس واريسلا زوستر (varicella zoster) ايجاد مي شود كه از فردي به فرد ديگر انتقال پيدا مي كند. اگر نوپاي شما تا كنون واكسن آبله مرغان نزده است يا به بيماري آبله مرغان مبتلا نشده است در صورت تماس با فرد مبتلا، امكان ابتلاي وي به اين بيماري بسيار زياد است.

نحوه انتقال بيماري از طريق تماس با دست افراد آلوده يا تماس با تاول هاي فرد آلوده است. همچنين تنفس در فضايي كه فرد آلوده بر اثر تنفس يا عطسه، سرفه آلوده به ويروس كرده اند سبب انتقال بيماري مي شود (ويروس در اثر تماس با مستقيم يا مايع تاولها قبل از اينكه شروع به پوسته ريزي بكند، نيز سبب انتقال بيماري ميشود). اگر كودك شما در معرض تماس با ويروس قرار گيرد اغلب 14 روز تا 16 روز طول مي كشد تا دانه ها و جوشهاي چركي ظاهر شود. اگر چه دوره تظاهر بيماري مي تواند بين 10 تا 21 روز نيز طول بكشد.

آيا آبله مرغان خطرناك است؟

براي بچه هاي سالم بيشتر يك بيماري آزار دهنده است تا يك تهديد واقعي. البته حتي
بچه هاي سالم هم بندرت مي توانند دچار عوارض آبله مرغان شوند؛ اين عوارش ممكن است يك عفونت باكتريايي پوستي، پنوموني يا ذات الريه، آنسفاليت يا ورم مغز باشد.

اگر كودك شما آبله مرغان دارد و بيمارتر از آنچه كه مورد انتظار است به نظر مي رسد، حتما به دكترش اطلاع دهيد. اگر تب بيمار بعد از چند روز كه از شروع بيماري مي گذرد همچنان افزايش مي يابد، اگر دانه يا جوشي در چشم كودك بزند يا پوست اطراف آبله ها متورم و دردناك و خيلي قرمز باشد، حتما به پزشك متخصص اطفال وي اطلاع دهيد.

اگر كودك شما يك بيماري مزمن تضعيف كننده سيستم ايمني مانند لوسمي دارد يا در حال مصرف مقادير بالاي كورتيكواستروئيد است (كه مثلا در بيماري آسم استفاده مي شود)، ابتلا به عفونت آبله مرغان مي تواند عوارش خطرناك براي وي ايجاد كند.

بعضي تدابير پيشگيري كننده مانند تزريق سرم ايمونوگلوبولينِ واريسلا يا واكسن آن تنها اگر مدت كوتاهي بعد از تماس با ويروس بيماريزا تزريق شود، مي تواند موثر باشد.

در چنين شرايطي با بروز اولين علائم آبله مرغان، حتي اگر كودك شما فقط با فرد مبتلا به آبله مرغان تماس داشته باشد، حتما به پزشك او اطلاع دهيد.

بالغيني كه به آبله مرغان مبتلا مي شوند بيماري سخت تري خواهند داشت و در خطر ابتلا به عوارضي مثل پنوموني باكتريايي خواهند بود.

اگر شما حامله هستيد و هرگز آبله مرغان نگرفته ايد در صورتي كه كوچكترين شكي از تماس با فرد مبتلا داشته ايد حتما به پزشك خود اطلاع دهيد و يا حتي از ايشان اطلاعاتي در مورد مواردي كه بايد رعايت كنيد و احتياط هاي لازم جهت پيشگيري از بيماري خود بخواهيد.

زونا چيست؟

همان ويروسي كه سبب بيماري زونا مي شود، مي تواند سبب ايجاد دانه ها و جوش هاي دردناك بنام زونا شود. وقتي كه يك بچه در دوران كودكي آبله مرغان مي گيرد، ويروس در بدن وي باقي مي ماند و مي تواند سالها بعد مجددا در شرايط خاصي فعال شده و باعث بروز علائم شود. زونا مي تواند چندين سال بعد از اولين ابتلا كودك به آبله مرغان ظاهر شود.

تقريبا از هر ده نفري كه در كودكي تجربه آبله مرغان را داشته اند، يك نفر ممكن است در بزرگسالي به زونا مبتلا شود.

آيا راه و روشي براي پيشگيري از بيماري آبله مرغان وجود دارد؟

بله. واكسن آن از سال 1373 در دسترس بوده و متخصصين اطفال پيشنهاد مي كنند كه بهتر است كودكان 12 تا 18 ماهه يك دوره اين واكسن را دريافت كنند و يك يادآور نيز در 4 تا 6 سالگي داشته باشند. واكسيناسيون آبله مرغان 95% كودكان را از ابتلاء به آبله مرغان جدي و شديد حفظ مي كنند.

البته واكسن آبله مرغان ممكن است در بچه هاي سالم هم عوارضي داشته باشد. اگر كودك شما به ژلاتين موجود در واكسن يا به آنتي بيوتيك نئومايسن حساسيت داشته باشد يا در تزريق دوزهاي قبلي واكنش آلرژيك نشان داده باشد، در اينصورت واكسيناسيون آبله مرغان توصيه نمي شود.

اگر كودك شما به سرطان يا هر بيماري ديگري كه بر سيستم ايمني بدن تاثير مي گذارد، مبتلا باشد يا اگر اخيرا تزريق خون داشته يا مقادير بالايي داروهاي استروئيدي مي گيرد لازم است در مورد تزريق واكسن آبله مرغان با پزشك معالج وي مشورت كنيد تا موضوع را به دقت بررسي كنند.

براي درمان آبله مرغان در فرزندم چه كارهايي لازم است انجام دهم؟

از كودكتان در خانه نگهداري و مراقبت كنيد تا دانه هاي آبله خشك شده و به پوسته تبديل شود. اين امر سبب بهبود سريعتر شده و از انتشار بيماري به سايرين هم جلوگيري مي كند.

متاسفانه يك يا دو روز قبل از شروع تظاهرات بيماري و بروز جوشها و دانه هاي آبله، فرد بيمار بيشترين احتمال سرايت را به ديگران دارد. يعني قبل از اينكه خود فرد يا حتي والدين كودك متوجه شروع بيماري شوند، احتمال انتقال بيماري به سايرين بيشتر از هر زمان ديگري است.

وقتي كه كودك شما در حال بهبودي است، مهمترين كاري كه مي توانيد انجام دهيد كاهش يا از بين بردن خارش است. حمام يا دوش روزانه يا هر چند ساعت يكبار مي تواند مفيد باشد. افزودن بيكربنات سديم مخصوص استحمام به آب وان يا ريختن آن در ظرف بزرگي كه براي دوش گرفتن كودك از آن استفاده شود براي كاهش درد و خارش مفيد است.

بعد از حمام نيز مي توانيد لوسيون كالامين را روي آبله هاي خشك شده و مناطق خارش دار بگذاريد.

اگر چه سخت است اما بايد از خاراندن و كندن زخمها جلوگيري شود. زيرا زمان و دوره درمان را به تعويق مي اندازد. اگر زخمها كنده شوند مي تواند موجب ايجاد اسكار (زخم جوش) شده و موجب عفونت پوست شبيه زرد زخم شود. كوتاه نگه داشتن ناخنهاي كودك به جلوگيري از كنده شدن و زخم شدن محل آبله ها كمك مي كند.

تب را مي توان با استامينوفن يا ايبوبروفن پايين آورد و هرگز از آسپرين استفاده نكنيد، زيرا سبب بروز سندرم Reye’s كه معمولا نادر اما خطرناك است در كودكان مي شود.

در صورتيكه خارش موجب ناراحتي و بيقراري كودكتان شده باشد مي توانيد از آنتي هيستامين به مقدار مناسب استفاده كنيد.

از داروي ضد ويروس آسيكلووير براي درمان آبله مرغان مي توان استفاده كرد (در بچه هايي كه از نظر ايمني مشكلي ندارند). براي بچه هايي يا سيستم ايمني ضعيف شده آسيكلووير مي تواند موجب وخامت حال بيمار شود. بنابراين در مورد استفاده از دارو حتما با پزشك اطفال كودكتان مشورت كنيد.

********************************************

كروپ یا خروسک

بيماري كروپ در واقع تورم حنجره (لارنكس) و راه هوايي اصلي (تراكئه) است كه به علل مختلف مانند آلرژي، باكتريها يا محرك هاي داخلي رخ مي دهد و اكثرا عامل آن ويروسها هستند.

اكثر اوقات عامل كروپ ويروس پارا آنفلونزا است اما بقيه ويروسهاي دستگاه تنفس مانند آدنوويروسها، ويروس آنفلونزا ، ويروس سرخجه و سرخك نيز مي تواند سبب كروپ شوند. كروپ در بين بچه هاي 6 ماهه تا سه ساله شايع است، اگر چه كودكان در تمام سنين مي توانند كروپ بگيرند. اغلب در ماههاي اول بهار و پائيز رخ مي دهد. اكثر موارد بيماري كروپ جدي نيستند، اما در صورت جدي بودن بيماري نياز به بستري وجود دارد.

نشانه هاي كروپ چيست ؟

از آنجانيكه كروپ موجب تورم حنجره شده و محفظه توليد صدا را درگير مي كند، سبب تغيير صداي كودك مي شود. اگر صداي كودك شما خشن شده و سرفه هايش عميق و شبيه عوعو كردن شده است، احتمالا كودك شما كروپ گرفته است در حقيقت علامت آن قدر قابل تشخيص و افتراق است كه دكتر شما تلفني هم مي تواند به شما بگويد كه آيا كودكتان كروپ دارد يا خير؟

كروپ اكثرا چند روز بعد از سرماخوردگي رخ مي دهد و شبها بدتر مي شود و اگر ادامه پيدا كند كودك شما ممكن است دچار سختي تنفس يا تنفسي كه با كشيده شدن عضلات گردن و قفسه سينه به داخل همراه است، شود و صدايي شبيه به بانگ خروس از او خارج شود. تب خفيف در كروپ ممكن است وجود داشته باشد.

كروپ اكثرا طي دو يا سه شب تشديد مي شود و اغلب در طول يك هفته خوب مي شود.

آيا كروپ خطرناك است؟

واقعيت اين است كه اين بيماري امروزه به خطرناكي كه قبلا بوده است، نيست. با واكسيناسيون سرخجه، سرخك، هموفيلوس آنفلونزا و ديفتري، كروپ شديد و خطرناك كمتر ديده مي شود.

احتمالا كروپ كودك شما طي يك هفته بدون هيچ عارضه ايي خوب مي شود. هر چند كه اگر كروپ خيلي شديد باشد، مي تواند مشكلات تنفسي براي كودك ايجاد كند.

چه زماني بايد به پزشك اطلاع دهم ؟

اگر شك داريد كه فرزندتان كروپ دارد، به دكترش اطلاع دهيد. او احتمالا سوالاتي در مورد سرفه و نحوه تنفس فرزندتان از شما خواهد پرسيد. بنابراين هنگام مصاحبه تلفني با پزشك بهتر است فرزندتان را نزديك خود نگه داريد. اگر فرزندتان تنفس سخت دارد يا در هنگام استراحت هم به سختي نفس مي كشد، بايد او را به بيمارستان منتقل كنيد. در غير اين صورت مي تواند خطرناك و حتي تهديدي براي حيات او باشد.

اگر تنفس فرزندتان با زحمت و سختي باشد، يا آبريزش از دهان داشته باشد، يا اينكه كبود شده باشد (علامتي كه در صورت كاهش اكسيژن رساني به بدن رخ مي دهد) سريعا بايد اورژانس را خبر كنيد.

چطور مي توانيم كروپ را درمان كنيم؟

اگر اولين بار است كه كودكتان كروپ مي گيرد و پزشك كروپ او را خفيف تشخيص داده است مي توانيد او را در منزل درمان كنيد. معمولا رطوبت سرد يا هواي سرد و مرطوب در كاهش تورم راههاي هوايي موثر است. بنابراين بهتر است كه كودكتان را براي 15 تا 20 دقيقه در حمام مرطوب نگه داريد و آب گرم را باز كنيد (دقت كنيد: ممكن است هواي گرم عليرغم رطوبت زياد حال او را بدتر كند) يا در هواي سرد شب او را بيرون ببريد (كافيست لباس گرم و كلاه به او بپوشانيد. آنچه كودك شما نياز دارد تنفس هواي سرد و مرطوب است). بهتر است او را بصورت قائم يا ايستاده نگه داريد، چون اين حالت به آسان شدن تنفس او كمك مي كند.

حمام مرطوب ممكن است به درمان كمك كند اما سرفه ها را قطع نمي كند و ممكن است در طول شب هر بار كه كودكتان به علت سرفه از خواب بيدار مي شود، لازم باشد حمام مرطوب را تكرار كنيد.

شما مي توانيد از يك دستگاه بخور در اتاق كودكتان استفاده كنيد. انواعي از دستگاههاي بخار ساز كه مي تواند بخار سرد توليد كند ارجحيت دارد اما قيمت آنها بيشتر از دستگاههايي است كه با ايجاد حرارت آب را بخار مي كند. بعلاوه بايد از تميزي و پاكي دستگاه اطمينان داشته باشيد و براي اين منظور مي توانيد از ضد عفوني كننده ها كه مانع رشد باكتريها و قارچها مي شوند استفاده كنيد. كودكتان بايد مقدار كافي مايعات دريافت كند.

براي پايين آوردن تب فرزندتان از مقدار مناسب استامينوفن و ايبوبروفن استفاده كنيد. (هرگز از آسپرين جهت پايين آوردن تب استفاده نكنيد زيرا سبب بروز وضعيت خطرناكي بنام سندرم Reye’s مي شود.

از آنجائيكه عامل بيماري ويروس است آنتي بيوتيك بر آن اثري نخواهد داشت. داروي ضد سرفه نيز استفاده نكنيد زيرا روي تورم حلق موثر نبوده و ممكن است به علت عدم تخليه موكوس توليد شده، سرفه كودكتان را بدتر كند.

اگر رطوبت و حمام مرطوب و هواي سرد هيچ تاثيري بر كاهش سرفه و تنفس راحت تر كودكتان نداشته باشد پزشك او ممكن است براي كاهش التهاب و تورم كودكتان داروهاي استروئيدي توصيه كند كه تنفس او را راحت تر مي كند. استروئيد خوراكي را قبلا براي بچه هاي با كروپ شديد يا متوسط توصيه مي كردند اما تحقيقات نشان داده است كه بر كروپ خفيف نيز موثر است.

اگر كودكتان كروپ شديد دارد ممكن است نياز به بستري شدن پيدا كند، اكسيژن بگيرد و استروئيد استنشاقي دريافت كند، كه اين تدابير سبب كاهش تورم و التهاب راه هاي هوايي مي شود و تزريق مايعات وريدي نيز كم آبي بيمار را جبران مي كند.

آيا ممكن است فرزندم دوباره كروپ بگيرد ؟

بله. در حقيقت بنظر مي رسد بچه ها بيشتر از ساير سنين مستعد ابتلا به كروپ هستند. اگر فرزندتان براي بار دوم به كروپ دچار شد، سعي كنيد در خانه درمانش كنيد، آرامش خود را حفظ كنيد و به پزشك اطلاع دهيد. هر دوره كروپ ممكن است متفاوت باشد، بعضي اوقات ممكن است شديدتر باشد و نياز به درمان و توجه بيشتري داشته باشد.

آيا كروپ بيماري مسري است ؟

بله، مگر اينكه كروپ به علت آلرژي يا محركها باشد. اگر عامل كروپ ويروس باشد، مسري است و بهتر است بيمار را تا زمانيكه علائمش بهتر نشده است در منزل نگه داريد.

****************************************

 اوريون

صورت كودك نوپاي من در قسمت بناگوش متورم بنظر ميرسد، آيا ممكن است به اوريون مبتلا شده باشد؟

بعد از اضافه شدن واكسن MMR به برنامه واكسيناسيون كشوري ايران اوريون با شيوع كمتري در كودكان انتشار مي يابد، اما ممكن است ديده شود، بخصوص اگر فرزند شما واكسن
سرخك، سرخجه و اوريون را نگرفته باشد. حتي اگر واكسن MMR را نيز گرفته باشد احتمال اينكه به اين ويروس مبتلا شود وجود دارد زيرا واكسن 100% از ابتلا به اوريون جلوگيري نمي كند. بخصوص اگر شيوع بيماري با ويروسي كه توان بيماريزايي بالاي داشته باشد اتفاق بيافتد.

از آنجائيكه اوريون غدد بزاقي گونه را گرفتار مي كند، موجب تورم و درد در ناحيه زير گوش و خط فك مي شود. تورم ممكن است در يك طرف يا در دو طرف صورت وجود داشته باشد. بعضي اوقات تورم يكطرف صورت چندين روز قبل از تورم طرف ديگر رخ مي دهد. عفونتهاي ديگر (مثل پارا آنفلونزا ويروس يا عفونتهاي باكتريايي) يا انسداد غدد بزاقي نيز مي توانند حالتي مثل اوريون را موجب شود.

اگر نوپاي شما اوريون دارد ممكن است تب و درد هنگام بلع و صحبت كردن داشته باشد. سر درد، گوش درد و كاهش اشتها از علائم شايع در اوريون است.

اوريون چقدر شايع است ؟

اوريون يكي از شايعترين بيماريهاي دوران كودكي است اما با وجود تزريق واكسن MMR، اوريون كمتر ديده مي شود. اكثر مبتلايان را كودكاني تشكيل مي دهند كه يا واكسينه نشده اند و يا واكسناسيون آنها كامل نبوده است.

عوارض احتمالي اوريون چيست ؟

عوارض اوريون نادر است، اما ويروس اوريون مي تواند نواحي ديگر بدن را علاوه بر غدد بزاقي درگير كند. در اينصورت عوارضي مثل التهاب مغز (انسفاليت) يا پرده هاي محافظ مغز و نخاع (مننژيت)، التهاب پانكراس يا كاهش شنوايي، هر چند نادر است، اما گزارش شده است.

يكي از عوارضي كه در بيشتر افراد ترس و نگراني بوجود مي آورد التهاب دردناك بيضه ها يا اوركيت است؛ كه اگر چه نادر است اما مي تواند سبب نازايي در بزرگسالي شود. درگيري و التهاب بيضه ها ناشي از عفونت با ويروس اوريون اگر چه در هر سني ممكن است رخ دهد، اما در پسرهاي كوچكتر از 10 سال معمولا بيشتر ديده مي شود. ابتلا به اوريون در دختران بعد از سنين بلوغ هم مي تواند باعث التهاب مشابهي در تخمدانها شود، اما معمولا موجب نازايي نخواهد شد.

بيماري اوريون چطور منتشر مي شود؟

اگر فرزند شما واكسن اوريون نگرفته باشد و با فرد مبتلا يا اشيايي كه آلوده به ويروس باشند تماس داشته باشد، مبتلا مي شود. بطور مثال بچه اي كه مبتلا به اوريون است با سرفه كردن به سمت صورت و لمس نوپاي شما يا از طريق آلوده كردن اسباب بازيهايي كه هر دو با آن بازي مي كنند، مي تواند كودك شما را آلوده كند.

علائم 2 يا 3 هفته بعد از اينكه قرار گرفتن كودك در معرض ويروس پديدار مي شوند. كودك مبتلاي شما مي تواند چند روز قبل از اينكه علائم بيماري در وي ظاهر شوند و 9 روز بعد از پديدار شدن علائم ويروس را به بقيه انتقال دهد.

اگر كودك شما يك بار اوريون گرفته باشد احتمال ابتلا مجدد به اين بيماري بسيار بعيد است.

در صورتيكه شك داشته باشم كودكم مبتلا به اوريون شده است چه كارهايي را لازم است انجام دهم؟

اولين كاري كه بايد انجام دهيد اين است كه به پزشك او اطلاع دهيد. پزشك موظف است موارد اوريون حتي خفيف را به مراجع بهداشت و درمان اطلاع دهد تا از انتشار بيماري جلوگيري شود. بعلاوه از آنجا كه باكتريها نيز مي توانند سبب تورم غدد بزاقي شوند، معاينه پزشك جهت تشخيص بيماري اوريون با منشا ويروسي لازم است.

اوريون ظرف مدت 10 تا 12 روز بهبود مي يابد. معمولا درمان خاصي ندارد جز اينكه مي توانيد راحتي كودكتان را فراهم كنيد و در صورت لزوم براي برخي از علائم وي با تجويز پزشك دارو مصرف نمائيد.

در صورت بروز درد يا تب با مشورت با پزشك معالج اش به او استامينوفن دهيد. (هرگز از آسپرين استفاده استفاده نكنيد زيرا سبب بروز سندرم Reye مي شود كه نادر اما كشنده است.)

از مايعات فراوان براي كودك مبتلا استفاده كنيد اما از نوشيدنيهاي كه ممكن است طعم ترش داشته باشند يا حاوي تارت باشند، مانند آب پرتقال و شربت آب ليمو، استفاده نكنيد. نوشيدن اين مواد از طريق تحريك غدد بزاقي، مي تواند سبب ايجاد درد و ناراحتي در كودك شود.

قرار دادن حوله گرم در محل تورم ناحيه فك و گردن مي تواند سبب تخفيف درد و ناراحتي شود.

آيا علامتي خطرناك وجود دارد كه بايد متوجه آن باشم؟

در صورتيكه كودك شما سفتي گردن، كاهش شنوايي، تهوع و استفراغ يا ساير علائم عير معمول ديگر را داشت، سريعا به پزشك او اطلاع دهيد تا نظر وي را در هر يك از اين زمينه ها جويا شويد؛ . اين علائم مي توانند نشانه و اعلام خطري از بروز برخي از عوارض اوريون باشند. در صورتيكه تب او در حال بالا رفتن است يا تشنج ناشي از تب در وي بروز كرد كه بيشتر از چند دقيقه طول كشيده است يا اگر مشكل تنفسي داشت يا رنگ او كبود شد و احساس سوزش زير جناغ سينه داشت سريعا به اورژانس خبر دهيد.

چطور ميتوان از ابتلاء به اوريون پيشگيري كرد؟

با مراجعه به كارت پايش رشد و واكسيناسيون كودكتان، از تزريق واكسن MMR در زمانهاي مناسب مطمئن شويد. يك بار تزريق اين واكسن مي تواند تا حد زيادي از ابتلاي كودك شما به سرخك، سرخجه و اوريون پيشگيري كند. اگر چه ممكن است تضميني براي عدم ابتلاي وي به اين بيماريها نباشد.

بنابراين توصيه مي شود كه يك نوبت ديگر از اين واكسن در سنين 4 تا 6 سالگي تزريق شود.

براي پيشگيري از همه گيري ، جهت ثبت نام و ورود كودكان به دبستان و مهد كودكها لازم است مدرك واكسيناسيون كامل كودك به مسئولين نشان داده شود.

***********************************

مخملک

فرزند نوپاي من نقاط بسيار ريز و قرمز رنگي روي سينه و اطراف گردن دارد كه در حال پخش شدن در سرتا سر بدنش است. آيا ممكن است كه او به مخملك مبتلا شده باشد؟

مخملك در بچه هاي زير دو سال نادر است اما غير ممكن نيست. در هر صورت شما نبايد ترس و هراسي داشته باشيد.

مخملك سالهاي پيش از اين يك بيماري جدي و كشنده دوران بچگي بود، اما امروزه با استفاده از آنتي بيوتيكها اين بيماري قابل درمان بوده و به خطرناكي سابق نيست.

عامل مخملك چيست؟

عامل بيماري مخملك يك نوع باكتري استرپتوكوكي است مي تواند سبب گلو درد چركي و عفونت پوست نيز بشود. اين باكتري در گلوي فرد سبب عفونت مي شود و با آزاد كردن نوعي سم يا توكسين، موجب پيدايش واكنش پوستي و بروز بثوراتي روي پوست مي شود.

اگر كودك شما دچار مخملك شده باشد، احتمالا آن را از كودك بيماري گرفته است. عامل بيماري مي تواند از طريق تنفس هواي آلوده، استفاده مشترك از اسباب بازي، ظروف غذا و يا ساير وسايل مانند حوله كه توسط فرد بيمار آلوده شده است، انتشار يابد.

علائم مخملك چيست؟

مخملك معمولا با سوزش و درد گلو، سردرد و تب 38 درجه سانتيگراد يا بالاتر شروع مي شود.

در مراحل اوليه بيماري، روي زبان كودك بيمار پوشش سفيد يا زرد كم رنگ پيدا مي شود كه مدتي بعد ممكن است به رنگ قرمز درآيد. برجستگي ها و پرزهاي زبان ممكن است بزرگتر از حالت طبيعي شوند كه در اين حالت زبان به شكل توت فرنگي در مي آيد و اين علامت مهم در مخملك به «زبان توت فرنگي» موسوم است.

لوزه ها و پشت حلق كودك نيز ممكن است باردار شده و قرمز و متورم به نظر برسد. صورت بيمار قرمز و برافروخته مي شود در حاليكه اطراف دهان او بيرنگ و سفيد است. ساير علائم عمومي در اين بيماري مي تواند شامل لرز، درد، كاهش اشتها، متورم شدن غدد لنفاوي، بيقراري و ناخوشي، تهوع و استفراغ باشد.

بثورات پوستي معمولا روز دوم بيماري ظاهر مي شود و حدود 5-2 روز طول مي كشد تا از بين برود. معمولا به شكل لكه هاي كوچكي كه كمي برجسته است در ناحيه زير بغل، گردن، سينه يا كشاله ران شروع مي شود و سپس سر تا سر بدن را فرا مي گيرد. بثورات پوستي معمولا خارش دار است. در برخي مواقع اين بثورات يا راش ها به شكل خط در مي آيند كه به آن خطوط Pastia مي گويند. اين خطوط بخصوص در ساعد، قسمت داخلي آرنج و كشاله ران ها بيشتر واضح است. همراه با ناپديد شدن بثورات، پوست كودك بخصوص در ناحيه دست ها و پاها و كشاله ران شروع به پوسته ريزي مي كند.

درمان مخملك چگونه است؟

در صورت شك به مخملك يا هر نوع عفونت استرپتوكوكي ديگر، بهتر است براي قطعي شدن تشخيص از حلق بيمار نمونه گيري شده و براي كشت فرستاده شود. براي نمونه گيري از يك چوب مخصوص و نازك كه سر آن مقداري پنبه قرار داده شده به نام سواپ استفاده مي شود. بوسيله سواپ مقداري از ترشحات حلق كودك برداشته مي شود و در محل خاصي كشت داده مي شود. براي راحت بودن كودك بهتر است از انواع سواپ هاي بي درد استفاده شود.

در صورت درمان، بهبودي سريع خواهد بود، اگر چه راش ها ممكن است براي چندين روز باقي بماند. از طرفي چندين هفته نيز ممكن است طول بكشد تا تورم لوزه ها و غدد لنفاوي به شكل عادي برگردد.

اگر هر نوع عفونت استرپتوككي بدون درمان بماند، ممكن است عوارض جدي مانند آبسه لوزه ها را در پي داشته باشد.همچنين ممكن است منجر به بروز تب روماتيسمي و عوارض متعاقب آن، مانند برخي مشكلات قلبي شود كه از عوارض ديررس مخملك بدون درمان است.

بنابراين اگر كودك شما به مخملك مبتلا شده است، بايد مطمئن شويد كه او آنتي بيوتيك مناسب را به مقدار كافي و تا زماني كه پزشك تجويز كرده است دريافت مي كند، تنها در اين صورت است كه مي توانيد مطمئن شويد كه بيماري عود نمي كند.

ممكن است فردي چندين بار به انوع عفونت با استرپتوكوك دچار شود، اما ابتلا به مخملك بيشتر از يكبار غير معمول است.

چطور مي توانم شرايط را براي فرزند بيمارم راحت تر سازم؟

براي از بين رفتن تب و درد گلو در كودك، مي توانيد از استامينوفن يا ايبوپروفن استفاده كنيد (هرگز از آسپيرين استفاده نكنيد زيرا سبب بروز سندرم Reye مي شود كه يك بيماري نادر اما كشنده است.)

ممكن است بلع براي او دردناك باشد و در اينصورت خوردن غذاهاي نرم و رقيق مانند انواع سوپ، بستني و غذاهايي كه با شير تهيه مي شوند، براي كودك مبتلا به گلو درد راحت تر است.

در صورتيكه سوزش گلو داشته باشد، به تمايل او به خوردن غذاهاي گرم يا سرد دقت كنيد؛ هر يك ممكن است براي او مناسب تر باشد.

اگر چه فعاليت براي او خطرناك نيست و استراحت در بستر معمولا ضرورت ندارد، اما كودك بيمار شما بايد به اندازه كافي استراحت كند. بعلاوه بايد مطمئن شويد كه مايعات به مقدار لازم به بدن او مي رسد.

مي توانيد از يك دستگاه بخور در اتاق وي يا در كل خانه استفاده كنيد تا با مرطوب كردن هوا، از خشك شدن گلوي كودك بكاهد.

چه زماني لازم است به پزشك معالج فرزندم اطلاع دهم؟

به محض اينكه فرزندتان گلو درد، سوزش گلو، بثورات پوستي يا هرگونه نشانه ديگر از مخملك يا استرپتوكوك را نشان دهد، بهتر است به پزشك اطلاع دهيد. چنانچه تشخيص مخملك براي فرزندتان قطعي باشد و يا حتي عليرغم دريافت آنتي بيوتيك مناسب، بعد از گذشت 48 ساعت هنوز تب دارد، لازم است پزشك را مطلع كنيد.

آيا مخملك مسري است؟

بثورات پوستي مخملك به خودي خود مسري و واگيردار نيستند. اما استرپتوكوك موجود در حلق مي تواند انتشار يابد و به فرد ديگري منتقل شود.

24 ساعت بعد از دريافت آنتي بيوتيك بيماري ديگر مسري نيست.

طي 24 ساعت اول ظروف او را مثل ليوان، قاشق، بشقاب، حوله و ساير لوازم شخصي اش را از وسايل بقيه اعضا خانواده جدا كنيد. آنها را با آب گرم و شوينده مناسب تميز بشوئيد. فردي كه از بيمار پرستاري مي كند، بايد مرتب و با دقت دستهايش را شستشو دهد.

اگر اعضاي خانواده يا كسانيكه با فرزند شما در تماس هستند، دچار سوزش گلو شدند بايد از نظر مخملك معاينه شده و نمونه و كشت از حلقشان به عمل آيد، حتي اگر بثورات پوستي در آنها ديده نشود.

**************************************

سرخجه

سرخجه يك بيماري تنفسي است كه نسبتا خفيف، اما مسري است. از بعد از همگاني شدن تزريق واكسن MMR طبق برنامه واكسيناسيون كشوري در ايران، بيماري سرخجه كاهش چشمگيري يافته است. اما قبل از اينكه واكسن سرخجه در سال 1969 ساخته شود، سرخجه در بين بچه هاي دبستاني و پيش دبستاني بسيار شايع بوده و اغلب در اواخر زمستان و اوايل بهار ديده مي شد.

كودكي كه به سرخجه مبتلا مي شود دانه هاي پوستي يا بثورات شبيه به سرخك مي زند و ممكن است تب خفيفي هم داشته باشد، اگر چه گاهي يك كودك مي تواند بدون بروز هيچ علامتي هم به سرخجه مبتلا شده باشد.

سرخجه را به نام سرخك آلماني يا سرخك سه روزه نيز مي شناسند، در حاليكه واقعا سرخك نيست و عامل آن ويروسي متفاوت از ويروس ايجاد كننده سرخك است.

اگر سرخجه بيماري خفيفي است پس چرا خطرناك است؟

سرخجه بيماري خطرناكي براي كودكان و نوجوانان نيست؛ اما براي جنين قبل از تولد، بخصوص در سه ماه اول بارداري، بسيار خطرناك و آسيب زننده است. در حقيقت واكسن سرخجه اولين بار براي پيشگيري از ابتلا به سرخجه در دوران حاملگي براي زناني كه در سنين باروري قرار داشتند ساخته شد.

ابتلا به سرخجه در يك خانم حامله، بخصوص در سه ماهه اول بارداري، تا 85% منجر به بروز سندرم سرخجه مادرزادي يا congenital rubella syndrome (CRS) مي شود. همچنين مي تواند سبب سقط جنين، تولد زودرس و نقايص شديد مادرزادي در جنين مانند كري، كوري و نقايص ديگر در قلب و مغز شود.

زنان حامله اي كه در بچگي واكسن سرخجه را دريافت كرده اند، نسبت به اين بيماري ايمن هستند در حاليكه آنها كه به اين بيماري در دوران بچگي مبتلا شده اند ممكن است نسبت به آن ايمن نشده باشند.

بنابراين به خانمهايي كه قصد حاملگي دارند توصيه مي شود كه يك تست از نظر ميزان آنتي بادي و مقاومت بدنشان نسبت به بيماري سرخجه انجام دهند و اگر مشخص شد كه نسبت به بيماري ايمن نيستند حداقل 3 ماه قبل از حاملگي اقدام به واكسيانسيون نمايند.

پيش از ساخته شدن واكسن بر عليه سرخجه و عمومي شدن استفاده از آن، اختلالات مادرزادي به علت سرخجه بسيار بيشتر از امروز ديده مي شد.

علائم سرخجه چيست؟

اولين علامت بثورات خارش دار مخصوص سرخجه است كه ابتدا در صورت، گردن و بعد در تمام بدن پديدار مي شود. دانه هاي سرخجه ممكن است به شكل نقاطي به رنگ صورتي يا قرمز كم رنگ به نظر آيند كه بعدا مي توانند با هم تركيب شده و شبيه به يك لكه بزرگتر شوند. بطور معمول دو تا سه روز نيز اين علائم به طول مي انجامند.

ساير علائم ممكن است بصورت تب خفيف (بين 37.7 تا 38.3 سانتيگراد) كه مي تواند 24 ساعت طول بكشد؛ گرفتگي يا آبريزش از بيني؛ قرمزي و التهاب چشم ها؛ و تورم و بزرگ شدن غدد لنفاوي در قاعده جمجمه، پشت گوش ها و پشت گردن باشند.

بيشتر بچه هاي مبتلا به سرخجه به طور كامل و بدون عارضه از بيماري بهبود مي يابند. بالغيني كه سرخجه مي گيرند ممكن است دچار عوارضي مثل آرتريت (التهاب مفاصل) و آنسفاليت (التهاب مغز) شوند.

بيماري سرخجه چطور منتشر مي شود؟

قدرت سرايت و انتشار سرخجه به اندازه سرخك و آبله مرغان نيست، اما كودكي كه واكسن سرخجه نگرفته باشد در صورتي كه از هوايي استنشاق نمايد كه به بزاق و ترشحات فرد مبتلا به سرخجه آلوده شده است (مثلا بواسطه عطسه و سرفه فرد بيمار)، مي تواند به بيماري مبتلا شود.

فرد بيمار يك هفته قبل از پيدايش دانه هاي سرخجه و يك هفته بعد از پيدايش آنها مي تواند بيماري را به ديگران انتقال دهد. بيشترين واگيري بيماري زماني است كه دانه ها بيررون ريخته باشند. اگر خانم حامله اي در مقابل سرخجه ايمن نشده است، بايد از كودك مبتلا به سرخجه، حتي يك هفته بعد از ناپديد شدن دانه ها نيز دوري كند.

اگر كودك من مشكوك به سرخجه باشد، لازم است به پزشك اطلاع دهم؟

بله، از آنجا كه بيماري سرخجه مسري است و بايد به اطلاع مقامات بهداشت و سلامت رسيده شود، بنابراين بهتر است به پزشك كودكتان اطلاع دهيد. به علاوه سرخجه ممكن است با سرخك و مخملك اشتباه گرفته شود، معاينه پزشك براي افتراق اين بيماري ها از يكديگر لازم است. در صورت نياز و صلاحديد پزشك آزمايش خون جهت تاييد بيماري انجام مي شود.

اگر تب فرزندتان از 39.5 درجه سانتيگراد بالاتر رفت يا علائمي غير از تب و دانه هاي پوستي داشت به پزشك او اطلاع دهيد.

براي درمان سرخجه چه بايد بكنم؟

اگر كودك شما مبتلا به سرخجه شده است، كاري لازم نيست انجام دهيد زيرا اين يك بيماري خفيف است. به اين دليل كه عامل بيماري ويروس است نه باكتري، آنتي بيوتيك نيز موثر نخواهد بود.

ممكن است براي پائين آوردن تب او لازم باشد كه از استامينوفن يا ايبوپروفن استفاده كنيد. اما هرگز از آسپيرين استفاده نكنيد، زيرا ممكن است سبب بروز سندرم Reye شود كه بيماري نادر اما بسيار خطرناك و كشنده است.

چطور مي توانم از بيماري سرخجه كودكم پيشگيري كنم؟

با انجام واكسيناسيون MMR كه طبق برنامه واكسيناسيون كشوري، معمولا دوز اول آن در سن 12 تا 15 ماهگي تزريق شده و يادآور آن در سنين 4 تا 6 سالگي انجام مي شود. اگر هر گونه شكي در مورد واكسيناسيون كامل فرزندتان داريد حتما برنامه واكسيناسيون فرزندتان را با كارشناس مركز بهداشتي و درماني يا پزشك وي كنترل كنيد.

REf.ninisite.com

Filed under: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, اطـفـال, عـفـونـت و مـیکـروب شـنـاسـی

2 Responses

  1. سینا می‌گوید:

    نمتامعان

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,636,846 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: