بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

نقشک

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

تزريق هورمون رشد براي قد

استفاده از هورمون رشد براي افزايش قد، به صورت تزريقي با فواصل خاص است، مثلاً هر شب با مقدار مشخصي كه پزشك تجويز مي‌كند، به بيمار تزريق مي‌شود. آمپول‌ها به صورت زير جلدي تزريق مي‌شود. مدت درمان خيلي طولاني است و در حد يك يا چند سال است. با اين كار، پزشك از كودك انتظار رشد قدي دارد اما اگر صفحات رشد بسته شده باشد، ما ديگر انتظار پاسخ به درمان با هورمون رشد را نداريم.

در چه سني و چگونه مي‌فهمند صفحات رشد بسته شده است؟
در دختران حدود 14 سالگي و در پسران حدود 15 تا 16 سالگي اين صفحات رشد بسته مي‌شود، معمولاً با يك عكس ساده ي راديو گرافي از مچ دست، سن استخواني را تشخيص مي‌دهيم و مي‌بينيم قد فرد مي تواند افزايش پيدا كند يا خير .

      درمان با اين هورمون رشد عوارضي هم دارد؟
نكته مهمي را اشاره كرديد. در همين جا از والدين تقاضا مي‌كنم كه با مراجعه‌هاي مكرر و اصرار زياد، خواستار اين نباشند كه كودكشان را با آمپول‌هاي هورمون شد، قد بلند كنند. اين داروها را نبايد بدون تشخيص درست پزشك و انجام آزمايش‌ها استفاده كرد، چون عوارض درازمدت آن را نمي‌دانيم. داروها نسبتاً جديد هستند و ما نمي‌دانيم كودكي كه اين داروها را مي‌گيرد، در 50 سالگي با چه مشكلاتي مواجه خواهد شد.پس اصل را بر اين مي‌گذاريم كه اگر واقعاً كمبود ترشح هورمون ندارد، با هزينه‌هاي فوق‌العاده بالا و عوارضي كه مطمئن نيستيم، خودمان و كودك را آزار ندهيم.

 آيا ممكن است در شرايط خاصي ترشح هورمون رشد بيشتر شود؟
هورمون رشد در زمان خواب و در زماني كه ورزش مي‌كنيم ترشح بيشتري دارد و يكي از دلايلي كه ما به كودكان توصيه مي‌كنيم ورزش كنند، همين است. با ورزش، حالت استرس پيش مي‌آيد و باعث مي‌شود ترشح هورمون افزايش يابد و رشد بچه‌ها را به دنبال داشته باشد. در زمان بلوغ، هم تحت اثر هورمون‌هاي جنسي ما بيشترين ترشح هورمون رشد را داريم. 

 ترشح زياد از حد هورمون رشد، آيا بيماري خاصي را پديد مي‌آورد؟
بله، هر گونه اختلالي در ترشح منظم آن، مشكل زاست. اگر هورمون رشد در دوره قبل از بلوغ، بيش از حد ترشح شود، سبب بلند قدي بيش از حد مي‌شود، چون صفحات رشد در استخوان‌ها در اين دوران باز هستند. اين بيماري «ژيگانتيسم» نام دارد و خيلي شايع نيست. اگر ترشح هورمون بعد از بلوغ زياد شود، چون صفحات رشد بسته شدد فقط بافت نرم بدنمان بزرگ مي‌شود. اين بيماري «آكرومگالي» نام دارد كه زياد شيوع ندارد.

 علايم بيماري آكرومگالي‌ چيست؟
تنگ شدن انگشتر در انگشتان، تغيير بي‌رويه سايز كفش‌ها، تغييرات چهره ي بيمار كه با بزرگ شدن لب‌ها، بيني و در كل خشن شدن صورت شخص همراه است، از جمله علامت‌هاي بيروني اين بيماري هستند. همان طور كه گفتم همه اين علامت‌ها به علت بزرگ شدن بافت نرم هستند. 
علايم داخلي هم دارد؟
بله، ممكن است بيمار علاوه بر علايم بيروني، به فشار خون بالا يا ديابت مبتلا شود و يا از تعريق زياد شكايت كند. اما معمولاً اين بيماران شكايت خاصي ندارند و به صورت اتفاقي به وسيله خانواده يا پزشك تشخيص داده مي‌شوند. 

 هيپوفيز به تنهايي در رشد موثر است يا عوامل ديگري هم دخيل هستند؟
براي اينكه هورمون رشد بهترين تأثير را بگذارد، بايد محيط بدن آماده باشد. مثلاً اگر شخصي ديابت كنترل نشده يا كم‌ كاري تيروئيد دارد و درمانش نكرده و يا در دوره بلوغ هورمون‌هاي جنسي‌اش به هر دليلي افزايش ترشح نداشته باشند، اين عوامل، محيط را براي ترشح و اثر خوب هورمون رشد مهيا نمي‌كنند. پس اندام‌هاي ديگر هم بايد سالم باشند كه بتوانند بعد از صدور دستور ترشح هورمون خاص توسط هيپوفيز، آن هورمون را بسازند و در خون آزاد كنند تا در اين چرخه نقصي به وجود نيايد؛ مثلا اگر تيروئيد دستور را درست از هيپوفيز بگيرد و هورمون‌هاي خودش را به موقع بسازد و ترشح كند، متابوليسم بدن كنترل مي‌شود.


دكتر منوچهر نخجواني- استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران  

Filed under: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, غـدد درون ریـز

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,640,089 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: