بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

عملکرد طبیعی قلب و علائم و نشانه های قلبی

عملکرد طبیعی قلب

در طی سالیان زندگی یك فرد، قلب بدون وقفه و استراحت (۱۰۰.۰۰۰ انقباض در شبانه روز) ‏وظیفه خونرسانی به اعضا بدن را انجام می دهد. این پمپ خستگی ناپذیر در صورت نیاز بیشتر ‏بدن به مواد غذایی و اكسیژن ، سرعت و قدرت انقباضی خود را افزایش داده و در هنگام ‏استراحت با سرعت و قدرت كمتر فعالیت می كند. برای درك اهمیت عملكرد صحیح قلب ‏كافی است بدانید كه فقط 10 ثانیه توقف در عملكرد قلب باعث از بین رفتن هوشیاری فرد ‏شده و ایست قلبی به مدت بیشتر از 5 دقیقه با مرگ همراه است؛ بنابراین مكانیسم پیچیده و ‏كارآمدی برای حفظ ثبات عملكرد قلب لازم است كه در خلقت به شكل شگفت آوری تعبیه ‏شده است. سه جزء اصلی قلب و عروق این هدف را تامین  می كنند:‏

۱- سیستم گردش خون: سرخرگ ها خون تازه و مغذی را از قلب به بافتهای بدن رسانده كه ‏از طریق مویرگ ها تبادل مواد با سلولهای بافت انجام شده و خون مصرف شده وارد ‏سیاهرگها شده و مجدداً وارد قلب می شود. قلب خون سیاهرگی را جهت اكسیژن گیری به ‏ششها فرستاده و خون تازه جهت ورود مجدد به سرخرگها وارد قلب می شود. این سیكل با هر ‏ضربان قلب انجام شده و روزانه ۱۰۰.۰۰۰ بار تكرار می شود. ‏

 

 

‏۲- ساختمان قلب: چهار حفره عضلانی (دهلیزها و بطن ها) برای پمپ خون و دریچه های ‏دهلیزی- بطنی و بطنی- شریانی برای عبور سریع و جلوگیری از برگشت خون تشكیل شده ‏است. آسیب عضلات قلبی و یا اختلال در عملكرد دریچه های قلبی منجر به علائم نارسایی ‏قلبی در فرد مبتلا می شود. ‏

‏۳- سیستم هدایتی: در واقع سیم پیچی الكتریكی قلب است كه منجر به حفظ ریتم و سرعت ‏مناسب قلب همراه با انقباض هماهنگ و برنامه ریزی حفرات قلبی می شود.

 

علائم و نشانه های قلبی

علائم بیماری از مهمترین ابزارهای تشخیص در تعیین نوع بیماری فرد می باشد وپزشك با ‏تكیه به شرح حال دقیق از روش های تشخیصی مكمل استفاده می كند. مهمترین علائمی ‏كه در ارتباط با بیماریهای قلب وعروق می باشند شامل موارد زیر است كه به صورت ‏خلاصه مورد بحث قرار می گیرند.‏

 

۱-احساس ناراحتی در قفسه سینه: ‏

اگرچه یكی از مهمترین علائم تنگی سرخرگی عروق قلب احساس ناراحتی در قفسه ‏سینه می باشد اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه الزاماً ناشی از مسائل قلبی نیست. ‏ناراحتی قفسه سینه در صورتی كه ناشی از تنگی سرخرگهای قلب باشد اصطلاحاً ‏آنژین قفسه صدری نام داشته و با این مشخصات می باشد: در اغلب موارد به صورت ‏فشارنده و در ناحیه پشت جناغ می باشد. با فعالیت افزایش و با استراحت تخفیف می ‏یابد، ممكن است به بازو دست چپ و گاهاً به گردن و فك انتشار یابد، با مصرف ‏قرصهای زیر زبانی نیتروگلیسیرین در طی 5-3 دقیقه قطع می شود و معمولاً ارتباطی ‏با وضعیت بدن (خوابیدن یا نشستن) ندارد. در صورتی كه درد شدید قفسه سینه همراه ‏با علائمی نظیر تعریق سرد، تهوع و استفراغ باشد و یا به مدت طولانی (بیشتر از 30 ‏دقیقه) طول بكشد با توجه به احتمال حمله قلبی مراجعه سریع به اورژانس الزامی است. ‏در صورتی كه درد آنژینی به صورت متناوب و در حالت استراحت ایجاد می شود ‏احتمال بروز حمله های قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه می شود. ‏

دردهای غیر آنژینی قفسه سینه: در صورتی كه درد قفسه سینه ارتباطی با فعالیت نداشته ‏باشد، با قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین تغییری نكند و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت ‏تشدید شود در این صورت احتمال قلبی بودن درد بیمار كم می باشد و عامل غیر قلبی ‏نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی مطرح می باشد. درد سوزشی پشت جناغ كه بعد ‏از مصرف غذا ایجاد شده و با خوابیدن و خم شدن تشدید شده و با تغییر مزه دهان به ‏صورت ترش و با مصرف شربت های ضد اسیدی و یا قرصهایی نظیر رانیتیدین كاهش می ‏یابد مطرح كننده برگشت محتویات معده به مری( رفلاكس) می باشد. ‏

درد قفسه سینه كه با تنفس تشدید شده و همراه تنگی نفس سرگیجه و … می باشد ‏مخصوصا در صورتی كه با خوابیدن تشدید می یابد ممكن است ناشی از علل مهمی از ‏قبیل آمبولی ریه و یا التهاب پرده های قلب بوده و در این موارد مراجعه به پزشك ‏متخصص حتماً توصیه می شود. ‏

‏ ‏

۲- ضعف و خستگی پذیری زودرس: ‏

یكی از علائم شایع در بسیاری از بیماریهای قلبی و غیر قلبی نظیر بیماریهای غددی و ‏متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی می باشد. نارسایی قلب، برادیكاردی(ضربان پایین قلب) ‏و مشكلات دریچه ای قلب با ضعف و خستگی پذیری زودرس همراه می باشند. وجود ‏علائم همراه از قبیل تنگی نفس، سرفه، كندی نبض (ضربان كمتر از 60 بار در دقیقه)، ‏حملات غش(سنكوپ) تعریق سرد و سرگیجه در تشخیص مسائل قلبی كمك كننده ‏است. معاینه دقیق توسط پزشك و در صورت لزوم الكتروگرام قلبی، اكوكاردیوگرافی، ‏عكس قفسه سینه و آزمایش خون معمولاً منجر به تشخیص سریع مسائل قلبی می شود.‏

‏ ‏

۳-تنگی نفس: احساس دشواری در تنفس می تواند ناشی از علل قلبی ویا غیر قلبی ‏باشد. در صورتی كه تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به ‏حالت نشسته افزایش یابد و مخصوصاً در صورتی كه همراه تورم پاها و همراه با ‏حملات تنگی نفس شبانه باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشكلات دریچه ای ‏مطرح بوده و با اكوكاردیوگرافی به راحتی قابل تشخیص است.‏

‏ آسم و بیماریهای انسدادی ریوی از علل شایع تنگی نفس می باشند. در این موارد ‏سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه به صورت شایع دیده می شود. شرح ‏حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است. ‏تنگی نفس ناگهانی ممكن است ناشی از علل خطرناك از قبیل آمبولی ریه باشد؛ در ‏صورتی كه فرد به مدت طولانی بی حركت بوده و یا در بیمارستان بستری بوده باشد ‏آمبولی ریه مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرند. آریتمی های قلبی به صورت ‏برادیكاردی و یا تاكی كاردی های حمله ای نیز منجر به تنگی نفس می شود. كه با ‏گرفتن نبض توسط همراهان بیمار قابل تشخیص می باشد. ‏

نارسایی كلیوی مسائل روانی و بیماریهای متابولیك نیز می توانند با تنگی نفس شدید ‏همراه باشند. گاهاً در سالمندان و افراد دیابتی حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و ‏تنگی نفس ناگهانی تنها علامت می باشد. بنابراین ارجاع فوری این بیماران به اورژانس ‏الزامی است. ‏

 

۴-سرگیجه:‏

‏ سرگیجه یكی از علائم شایع در افراد جامعه است كه می تواند ناشی از علل قلبی ‏،عصبی، متابولیك و یا مسائل روانی باشد. احساس سبكی سر، تاری دید و عدم تعادل ‏مخصوصاً اگر همراه با تعریق سرد باشد می تواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین ‏قلب و یا افت فشار خون باشد. در صورتی كه فرد هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته ‏به ایستاده دچار سرگیجه شود افت فشار خون اتواستاتیك ناشی از داروهای فشارخون، ‏كم آبی و یا اختلال اتونوم در سالمندان مطرح بوده و با اندازه گیری فشارخون در ‏حالت خوابیده و ایستاده بررسی می شود. حملات سرگیجه به صورت كوتاه مدت ‏مخصوصاً در صورت همراهی با تعریق ویا طپش قلب مطرح كننده آریتمی های قلبی ‏می باشد. در صورتی كه سرگیجه به صورت احساس چرخش در محیط و یا حركت ‏اطراف می باشد مخصوصاً در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز ‏گوش مطرح كننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه می شود. ‏در صورتی كه بیمار مبتلا به دیابت كه تحت درمان با انسولین ویا قرصهای پایین ‏آورنده قند خون می باشد، دچار سرگیجه ،كاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود ‏احتمال كاهش قند خون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه می شود. در این ‏موارد توصیه می شود تا قبل از رسیدن به اورژانس مواد قندی از قبیل عسل و یا قند ‏مصرف شود.‏

‏ ‏

۵-طپش قلب:‏

‏ احساس طپش قلب ممكن است به علت آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و ‏فعالیت باشد. در صورتی كه فرد با فعالیت كم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشك و ‏معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسی های قلبی توصیه می شود. در صورتی كه فرد در ‏حالت استراحت به صورت ناگهانی دچار طپش قلب شده و پس از چند دقیقه طپش قلب ‏به صورت خود به خود و دفعتاً قطع شود احتمالاً آریتمی قلبی وجود داشته است. در این ‏موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب بسیار كمك كننده ‏است. در صورتی كه امكان مراجعه فوری به  مركز پزشكی و ثبت الكتروگرام قلب در ‏هنگام طپش وجود داشته باشد تشخیص آریتمی قلبی بسیار آسان می شود. ممكن است ‏فرد گاها دچار احساس ریزی داخل قفسه سینه و یا احساس یك ضربان قوی نماید. در این ‏موارد ممكن است یك ضربان نابه جای قلبی (‏PVC‏,‏‎PAC‏) وجود داشته باشد.‏

این ضربانهای نابجا به راحتی توسط الكتروگرام قلبی(در صورت وجود در هنگام ثبت ‏نوار) قابل تشخیص می باشند. حملات طپش قلب در مبتلایان به اختلالات قلبی نظیر ‏نارسایی قلب و یا مشكلات دریچه ای مطرح كننده آریتمی هایی از قبیل ‏AF‏  ،فلوتر ‏دهلیزی و یا تاكی كاردی بطنی بوده و با توجه به عوارض مهم این آریتمی ها بررسی ‏دقیق و درمان مناسب الزامی است. گاهاً فرد در هنگام احساس طپش قلب هیچگونه ‏آریتمی ندارد( تایید شده توسط معاینه و یا الكتروگرام) در این موارد اطمینان بخشی به ‏بیمار كافی است. در صورتی كه در هنگام حملات طپش قلب امكان معاینه و یا ثبت ‏الكتروگرام قلبی نباشد یكی از روشهای تشخیص هولتر مونیتورینگ قلب می باشد؛ توسط ‏این روش امكان ثبت نوار قلب برای 48-24 ساعت وجود داشته و در صورتی كه حملات ‏طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزی 1 بار) امكان ثبت الكتروگرام در هنگام طپش قلب ‏وجود دارد. ‏

گاهاً شك بالینی پزشك به آریتمی زیاد بوده و در صورت تمایل بیمار به برطرف شدن ‏آریتمی مطالعه الكتروفیزیولوژی و در صورت القاء آریتمی ‏ablation‏ توصیه می شود.‏‏ ‏

‏ ‏

۶- تعریق: ‏

تعریق سرد یكی از علائم شایع حملات قلبی، آریتمی ها، برادیكاردی و نارسایی قلب  می ‏باشد كه البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده می شود. در صورتی كه تعریق سرد ‏همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد احتمال حمله های قلبی مطرح است. در صورتی كه ‏تعریق سرد همراه طپش قلب سرگیجه ضعف و بیحالی باشد، احتمال آریتمی های قلبی ‏مطرح است. در نارسایی شدید قلبی تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی ‏ایجاد می شود. ممكن است تعریق سرد ناشی از كاهش قند خون در افراد دیابتی تحت ‏درمان باشد كه  در این موارد معمولاً كاهش سطح هوشیاری و گیجی از علائم همراه ‏باشد. در موارد نادر ممكن است حملات تعریق سرد به تنهایی ناشی از حمله قلبی باشد كه ‏این مسئله مخصوصا در سالمندان و مبتلایان به دیابت دیده می شود و لزوم توجه ویژه به ‏این نشانه در این افراد را خاطر نشان می سازد. ‏

iranmed.info

 

 

Filed under: قـلـب و عـروق, آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,636,843 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: