بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

سال اول زندگي اطفال و مسئله كاهش آب بدن ، اسهال و استفراغ

كاهش آب بدن چيست؟

اگر آب بدن كودك شما كاهش يافته است اين به آن معناست كه مايعات بدن او كمتر از مقداري است كه بايد باشد و كودك به آن نياز دارد. نوزادان و كودكان بيش از بالغين در معرض كم آبي هستند و هر گاه كه دريافت مايع كمتر از ميزاني باشد كه از طرقي مثل استفراغ، اسهال، تب يا تعريق از دست مي رود، رخ خواهد داد. كاهش آب بدن ممكن است خفيف بوده و براحتي قابل اصلاح باشد و يا متوسط و حتي شديد باشد و جان كودك را در معرض تهديد قرار دهد.

 

چگونه مي توانم بفهمم كه كودك من دچار كاهش آب بدن شده است؟

وجود هريك از علائم زير بيانگر آنست كه بدن كودك شما كم آّب است (دچار كاهش آب بدن شده است) يا بزودي كم آب خواهد شد.

 

بيش از 6 ساعت است كه پوشك را خيس نكرده است؛

ادرار به رنگ زرد تيره درآمده و داراي بوي تندي است؛

خواب آلودگي بيش از حد يا بي موقع؛

خشكي و سرخي دهان و لب ها؛

گريه بدون اشك.

علائمي كه نشان مي دهند كودك بشدت دچار كم آبي شده است:

 

گودي چشم؛

سردي دست و پا همراه با لكه هاي پوستي روي آنها؛

گيجي و هذيان؛

خواب آلودگي زياد يا بي قراري.

اگر علائم كاهش آب بدن ظاهر شود چه بايد كرد؟

كودكان مي توانند بسرعت دچار دزيدراتاسيون خطرناك شوند بنابراين اگر فكر مي كنيد كه كودك داراي علائم كاهش آب بدن جدي است فورا او را به بخش اورژانس ببريد. ممكن است لازم باشد كه فورا از طريق وريدي به او مايع تزريق شود.

 

اگر شما نگران كودك هستيد ولي فكر نمي كنيد كه دزيدراتاسيون او جدي باشد به پزشك وي تماس بگيريد. ممكن است او بخواهد كودك را معاينه كند. اگر پزشك تشخيص دهد كه كودك شما دچار كم آبي خفيف شده است به شما آموزش مي دهد كه چگونه مايع يا محلول خاصي را به او بخورانيد تا جايگزين آب و الكتروليت (املاح) از دست رفته شود. پودر يا مايع هاي حاوي الكتروليت در اكثر داروخانه ها وجود دارند و رايجترين آنها پودر ORS است كه بايد طبق دستور در مقدار مناسبي آب حل شود. ممكن است بعضي از انواع ديگر آنها را با اسامي تجاري از قبيل ReVital, Infalyte, Pedialyte در داروخانه ها بيابيد كه بهتر است حتما در مورد مصرف آنها با پزشك كودك يا دكتر داروساز مشورت نمائيد. از نوشيدني هاي مخصوص ورزشي استفاده نكنيد زيرا عليرغم آنكه حاوي الكتروليت هستند، ميزان قند آنها بيشتر از مايعاتي است كه اختصاصا براي درمان كاهش آب بدن تهيه شده اند.

 

به دادن شير نيز ادامه دهيد.

 

چگونه مي توان از كاهش آب بدن پيشگيري نمود؟

براي پيشگيري از دزيدراتاسيون بايد مطمئن شويد كه كودك ميزان كافي مايعات دريافت كند بخصوص درروزهاي گرم و زمانيكه بيمار است. به شير دادن ادامه دهيد و اگر كودك 4 ماه يا بيشتر دارد مي توانيد كمي آب نيز به او بدهيد (درحدود 90 سي سي درروز تا وقتي كه به سن خوردن جامدات برسد).

 

اگر كودك شما آب ميوه مي نوشد ميزان آن را در روز زياد نكنيد ولي مي توانيد آنرا رقيق كنيد بنابراين اگر نوزاد 90 تا 120 سي سي آب ميوه در روز مي نوشيده مي توانيد با رقيق كردن آن ميزان مايع دريافتي را به 180 تا 240 سي سي برسانيد. از خوراندن مايعات حاوي كربنات مثل نوشابه هاي گازدار بپرهيزيد. زيرا علاوه بر تاثير نامطلوب روي دندانها، بخاطر داشته باشيد كه همراه با كاهش آب بدن، الكتروليت ها نيز كاهش مي يابند و براي جايگزين كردن آنها بايد از مايعات مخصوص حاوي املاح ضروري استفاده كرد.

 

ذيلا بعضي مواردي كه كودك را درمعرض ابتلا به كاهش آب بدن قرار مي دهد ذكر مي شود:

 

تب. هرگاه كودك تب دارد به او مقدار زيادي آب بدهيد. اگر بلع او دردناك است از پزشك بپرسيد كه آيا مي توانيد براي كاهش درد از مسكن هايي مانند استامينوفن كودكان استفاده كنيد.

 

دماي بيش از حد. فعاليت بيش از حد در روزهاي گرم و يا قرارگرفتن در اتاقي با هواي گرم و دم كرده منجر به تعريق و از دست رفتن آب بدن مي شود.

 

اسهال. اگر كودك شما داراي بيماري گوارشي است و بخصوص اگر به گاستروانتريت حاد دچار شده است از طريق اسهال و استفراغ مقدار زيادي از آب بدن را از دست خواهد داد. به او آب ميوه ندهيد زيرا ممكن است بيماري او را تشديد كند و از مصرف داروهاي ضد اسهال كه بدون نسخه بفروش مي رسند نيز بپرهيزيد مگر آنكه پزشك آنها را تجويز كند. فقط كودك را تشويق كنيد كه بيش از حد معمول آب بنوشد. اگر فكر مي كنيد كودك ممكن است دچار كاهش آب بدن شود در مورد استفاده از مايعات حاوي الكتروليت از پزشك سوال كنيد.

 

استفراغ. ويروس ها و عفونت هاي گوارشي مي توانند به استفراغ بيانجامند. اگر كودك نمي تواند مايعات را در معده نگه دارد بسرعت دزيدراته خواهد شد. سعي كنيد ميزان زيادي آب را در نوبت هاي مكرر و هر نوبت مقدار بسيار كم به او بخورانيد. مثلا مي توانيد با هر 5 دقيقه 2 قاشق چايخوري شروع كنيد. اگر او توانست اين ميزان آب را به مدت يك ساعت در معده نگه دارد ميزان آب را دو برابر كنيد و فواصل را به 15 دقيقه برسانيد. مصرف مايعات حاوي الكتروليت نيز براي هيدارته كردن كودكان مبتلا به استفراغ و متعاقبا كنترل تهوع بسيار مناسب است.

 

امتناع از نوشيدن. گلو درد و بيماريهايي نظير بيماريهايي دست، پا و دهان ممكن است آنچنان دردي داشته باشد كه كودك از نوشيدن امتناع ورزد. در مورد مصرف استامينوفن يا ايبوپروفن كودكان به منظور كاهش درد از پزشك خود سوال نمائيد. مي توانيد پس از مصرف مسكن، به او آب، شير مادر يا شير خشك بدهيد.

 

 

 

 

 

اسهال

 

 

چطور مي توانم بفهمم كه كودك دچار اسهال شده است؟

اگر مدفوع كودك گاه و بيگاه شل باشد نگراني ندارد ولي اگر حركات روده كودك ناگهان تغيير كند – يعني بيشتر از حد طبيعي دفع مدفوع داشته باشد و مدفوع شل تر و آبكي تر باشد – او به اسهال مبتلا شده است.

 

ممكن است نوزاد حدود 10 بار در روز دفع مدفوع داشته باشد و كودكي كه بزرگتر است معمولا به مراتب كمتر و شايد چند بار در روز تا يك يا دو بار در هفته مدفوع كند. (به عبارت ديگر شما بايد حالت طبيعي فرزندتان را بشناسيد).

 

مدفوع طبيعي در نوزادي كه با شير مادر تغذيه مي شود و هنوز از مواد جامد استفاده نمي كند معمولا زرد رنگ است و قوامي نرم يا آبكي دارد كه در آن دَلَمه يا تكه هايي مثل شير بريده شده ديده مي شود. بسياري از والدين معتقدند كه اين نوع مدفوع اوليه بوئي شبيه به شير و كره دارد. از آنجا كه قوام و رنگ مدفوع بر حسب نوع تغذيه و يا آنچه در شير شما وجود دارد تغيير مي كند، معمولا اگر مشكلي وجود داشته باشد بيني شما هشدار خواهد داد! كودكي كه از شير خشك تغذيه مي كند معمولا يك بار يا بيشتر در روز دفع دارد و مدفوع او به رنگ زرد يا تيره است و قوامي شبيه به كره بادام زميني دارد. بوي آن ملايم اما كمي تندتر از موفوع نوزاد شيرمادرخواراست.

 

وقتي كودك مصرف جامدات را آغاز مي كند مدفوع او سفت تر مي شود و قوام آن بيشتر به نوع تغذيه وي بستگي خواهد داشت، همچنين بوي مدفوع از سابق بيشتر خواهد شد. اگر مدفوع كودكي كه از جامدات تغذيه مي كند مجددا آبكي شود ممكن است به اسهال دچار شده باشد، اسهال گاهي داراي بوي تعفن است.

 

موارد شديد اسهال حتي بي خيال ترين والدين را نيز نگران مي سازند. اغلب اوقات جاي نگراني نيست چراكه يك اسهال خفيف و بدون كاهش آب بدن، جان كودك را در مخاطره نمي افكند. اگر كودك بيماري ديگري ندارد و به اندازه كافي مايعات دريافت مي كند احتمالا اسهال در عرض چند روز بر طرف خواهد شد.

 

چه عواملي موجب اسهال مي شوند؟

ممكن است اسهال در اثر عوامل ويروسي يا باكتري ايجاد شده باشد. ممكن است اسهال به علت عامل انگلي، مصرف يك دوره آنتي بيوتيك يا آلرژي نسبت به شير يا يك نوع ماده غذايي و در بچه هاي بزرگتر به علت نوشيدن بيش از حد آب ميوه ايجاد شود.

 

گاستر و انتريت

 

گاستروانتريت كه اغلب به نام انفلوآنزاي روده اي نيز ناميده مي شود التهاب معده و روده است كه در كودكان خردسال و بزرگسالان اسهال ايجاد مي كند. اين بيماري شايع است؛ ويروسهاي متعددي مي توانند عامل آن باشند كه شايعترين آنها روتا ويروس ها هستند و تقريبا عامل اكثر اسهال هاي منجر به بستري شدن خردسالان مي باشند. اگر كودك شما دچار اسهال توام با كرامپ هاي شكمي، استفراغ و تب خفيف شده است احتمالا اسهال او نوعي گاستروانتريت است. بخاطر داشته باشيد كه اگر كودك به اندازه كافي غذا نمي خورد و مايعات نمي نوشد، احتمال دارد كه آب زيادي از دست بدهد.

 

عفونت باكتريائي

 

اسهال شديد – با يا بدون استفراغ – همراه با كرامپ هاي شكمي، خون در مدفوع و تب ممكن است به علت ويروس يا يك نوع باكتري به نام اشرشياكولي و يا به علت سالمونلا باشد. بعضي از اين عفونت ها خود به خود درمان مي شوند ولي برخي ديگر نظير اسهال به علت اشريشياكولي كه در گوشت هاي نيمه پخته يافت مي شوند، ممكن است بسيار جدي باشند. بنابراين اگر كودك شما داراي اين علائم است او را نزد پزشك ببريد. پزشك او را معاينه مي كند و احتمالا كشت مدفوع در خواست خواهد كرد.

 

انگل ها

 

عفونت هاي انگلي نيز مي توانند اسهال ايجاد كنند. نظير ژيارديازيس كه در اثر يك انگل ميكروسكوپي كه در روده زندگي مي كند بوجود مي آيد. انگل ها براحتي در جوامعي كه زندگي هاي دسته جمعي وجود دارد انتشار مي يابند و درمان آن شامل داروهاي خاصي است. رعايت بهداشت – نظير شستشوي مكرر دست ها پس از تعويض پوشك – بهترين راه پيشگيري از انتشار عفونت است.

 

آنتي بيوتيك ها

 

اگر كودك شما در جريان مصرف يك دوره آنتي بيوتيك يا پس از آن به اسهال مبتلا شده است ممكن است اسهال او مربوط به دارو باشد. موضوع را با پزشك در ميان بگذاريد؛ شايد داروي ديگري را جايگزين آن كرده و داروئي نيز براي اسهال تجويز كند.

 

عوامل تغذيه اي

 

مصرف زياد آب ميوه ( بخصوص آب ميوه هاي محتوي سوربيتول و مقادير زياد فروكتوز ) يا نوشيدن بيش از حد نوشيدني هاي شيرين وضعيت شكم كودك را به هم مي زند و موجب دفع بيش از حد مدفوع مي شود. قطع مصرف بايد مشكل را در عرض يك هفته بر طرف سازد. متخصصين توصيه مي كنند كه قبل از 6 ماهگي به كودك آب ميوه ندهيد و پس از آن هم بيش از 120 تا 160 سي سي در روز به او ندهيد. شير خشك هايي كه با ميزان ناصحيح آب مخلوط شده است نيز مي توانند موجب اسهال شوند بنابراين دقت كنيد كه هنگام آماده كردن شير ميزان آب مخلوط شده با شير خشك صحيح باشد.

 

آلرژي نسبت به شير

 

آلرژي نسبت به شير نادر است ولي مي تواند باعث اسهال و گاهي استفراغ شود. اگر كودك شما به شير آلرژي دارد ممكن است علائم آن از چند دقيقه تا چند ساعت پس از شير خشك تهيه شده از شير گاو و يا غذاهاي حاوي فرآورده هاي لبني (پس از شروع مصرف غذاهاي جامد) ظاهر شود. اگر شما مشكوك هستيد كه اسهال كودك به شير مربوط است در اين باره با پزشك او مشورت كنيد.

 

چگونه مي توان اسهال را درمان كرد؟

اسهال مي تواند باعث كاهش آب بدن كودك شده وي را روانه بيمارستان كند. بنابراين اولين اقدام بايد دادن مايعات كافي به كودك باشد. با وجود آنكه اسهال اگر به درستي درمان شود به ندرت يك بيماري جدي محسوب مي شود، همزماني آن با استفراغ ممكن است اوضاع را خرابتر كند. بهترين راه اين است كه تغذيه وي را با شير خشك يا شير مادر ادامه دهيد. اگر كودك نمي تواند شير را در دستگاه گوارش نگه دارد با پزشك او تماس بگيريد. پزشك ممكن است محلول الكتروليت مخصوص كودكان (مثل ORS) تجويز كند كه بصورت پودر يا محلول در داروخانه ها موجودند و ممكن است با طعم هاي مختلف با بازار عرضه شوند.اكثر كودكان براحتي آنها را مي نوشند و تحمل گوارشي اين قبيل محلول ها معمولا بهتر از شير مادر يا شير خشك است.

 

از مصرف مايعات شيرين مانند آب قند و آب ميوه رقيق نشده بپرهيزيد؛ نوشيدني هايي كه حاوي قند فراوانند موجب جذب مايع به داخل روده ها و تشديد اسهال مي شوند. از مصرف خود سرانه و بدون تجويز داروهاي ضد اسهال نيز اجتناب كنيد.

 

اگر مصرف مواد غذايي جامد را قبل از ابتلا به اسهال شروع كرده ايد مي توانيد آن را ادامه دهيد. مصرف هر نوع مواد غذايي متشكل از كربو هيدرات هاي مركب نظير برنج، گندم، سيب زميني، نان و غلات كودكان و هم چنين مصرف گوشت بدون چربي، ماست، ميوه جات و سبزيجات بي ضرر است. (اگر كودك موقتا ميل به خوردن ندارد، تا وقتي آب بدن او كم نشده است نگران نباشيد؛ اشتها ظرف يك يا دو روز باز خواهد گشت).

 

مطالعات نشان داده اند كه كشت هاي باكتريائي زنده كه در ماست وجود دارد يكي از راه هاي بي خطر و مؤثر كاهش شدت و مدت اسهال است. اين يكي از راه هاي ساده درمان اسهال است بخصوص اگر كودك شما از طعم ماست لذت مي برد.

 

اگر كودك در هر نوبت اسهال احساس ناراحتي مي كند او را در آغوش بگيرد و سعي كنيد او را آرام سازيد. پس از هر بار اسهال او را خشك كنيد و به آرامي از كرم هاي مخصوص يا اكسيد دو زينك استفاده كنيد زيرا اسهال شل و آبكي پوست را تحريك مي كنند.

 

چه موقع بايد به پزشك مراجعه كرد؟

اگر كودك كوچكتر از سه ماهه به اسهال مبتلا شود بايد به پزشك مراجعه كنيد. در كودكان بيش از سه ماه در صورت پيدايش يكي از علائم زير همراه با اسهال حتما به پزشك مراجعه كنيد:

 

استفراغ

علائم كاهش آب بدن نظير خشكي دهان و عدم خيس كردن پوشك به مدت 6 تا 8 ساعت يا بيشتر

وجود خون در مدفوع يا مدفوع سياه

تب شديد (بيش از 3/38 درجه سانتيگراد براي كودكان بين 3 تا 6 ماهه و 4/39 درجه سانتيگراد براي كودكان بيش از 6 ماه)

بي اشتهايي

چگونه مي توان از وخيم شدن حال كودك هنگام اسهال جلوگيري كرد؟

بر حسب علت اسهال پيشنهادات بالا را بكار گيريد. مثلا در اسهال هاي عفوني شستشوي مكرر دست ها بهترين راه دفاعي است. ميكروارگانيسم هايي كه موجب اسهال مي شوند براحتي از دست به دهان مي رسند ( كودك شما مي تواند از به دهان بردن انگشتان پس از لمس اسباب بازي يا ساير اشيا كه قبلا به مدفوع آلوده كودك ديگري آغشته شده بودند دچار اسهال شود). بنابراين دستها را بعد از تماس با پوشك يا بردن كودك به دستشوئي به طور كامل حداقل به مدت 15 ثانيه با صابون بشوئيد. (نيازي به صابون ضد باكتريايي نيست). ميوه جات و سبزيجات را نيز قبل از مصرف به طور كامل بشوئيد زيرا باكتري هاي مضر مي توانند از اين راه نيز انتقال يابند.

 

 

 

 

استفراغ

 

چرا كودك من استفراغ مي كند و  من چگونه مي توانم به او كمك كنم؟

استفراغ در كودكان بعلل مختلفي بوجود مي آيد. ذيلا هفت علت شايع و راههاي درمان آن مي آيد:

 

اشكال در نحوه تغذيه

در ماههاي اول احتمالا استفراغ به علت اشكال در تغذيه نظير غذا دادن بيش از حد، سوء هاضمه و يا آلرژي نسبت به پروتئين موجود درشير مادر يا شير خشك است. شما براحتي مي توانيد استفراغ كردن را از بيرون دادن غذا (كاري كه كودك زياد انجام مي دهد) افتراق دهيد زيرا ميزان مايع دفع شده در استفراغ خيلي بيشتر است. وقتي كودك غذا را بيرون مي دهد تنها حجمي معادل 2 تا سه قاشق چايخوري از دهانش بيرون آمده و روي چانه براه مي افتد. استفراغ براي كودك ترسناك نيز هست بنابراين به احتمال زياد گريه هم مي كند.

 

راه چاره: اگر كودك شما به فاصله كمي بعد شير خوردن مقداري از آنرا فقط بيرون مي دهد، سعي كنيد تعداد دفعات غذا را بيشتر كنيد و از مقدار آن در هر نوبت بكاهيد. بلع هوا و افزايش فشار معده مي تواند باعث پس زدن شير شود بنابراين به او كمك كنيد تا هواي معده را تخليه كند. در ضمن تا نيم ساعت پس از غذا دادن، بازي هاي شديد با او نكنيد و او را كاملا مستقيم نگه داريد تا غذا فرصت هضم شدن داشته باشد.

 

بازگشت غذا از معده يا ريفلاكس

اگر كودك شما بلافاصله پس از غذا خوردن بالا مي آورد به احتمال زياد در حركت غذا از معده به مري اختلال دارد. ريفلاكس زماني پيش مي آيد كه عضلات بين مري و معده به درستي كار نكنند و در نتيجه محتويات معده به حلق باز مي گردد. كودك احتمالا دچار دل درد و سوزش يا تحريك سينه و حلق است ولي قادر به ابراز ناراحتي نيست. اين اختلال در اكثر موارد تا اولين سالگرد تولد از بين مي رود زيرا تا آن زمان عضلات تقويت مي شوند.

 

راه چاره: نوزاد را مي توانيد به مدت 30 دقيقه پس از غذا در حالت نيمه نشسته قرار دهيد؛ مانند وضعيتي كه در صندلي اتومبيل يا كارير دارد. وي مي تواند در همين حال بخواب رود. اگر او را كاملا سر پا نگه داريد ممكن است به شكمش فشار وارد آيد و مجددا بالا بياورد. نوزاد را تكان تكان ندهيد و اجازه ندهيد پس از غذا فعاليت زيادي داشته باشد.

 

بعضي از نوزادان كه دچار ريفلاكس هستند وقتي روي شكم و يا بر روي پهلوي چپ درحاليكه تخت تا 30 درجه بالا آورده شده است خوابانده مي شوند، كمتر استفراغ مي كنند. قبل از اقدام به انجام اين عمل با پزشك مشورت كنيد زيرا خوابيدن بر روي شكم احتمال خطر سندرم مرگ ناگهاني كودك را افزايش مي دهد. بنابراين بهتر است در مورد مزايا و خطرات اين روش با پزشك صحبت كنيد.

 

اگر ريفلاكس در پايان سال اول از بين نرود بايد با پزشك كودك مشورت كرد. ادامه ريفلاكس باعث كاهش وزن، كاهش آب بدن و ساير بيماريها مي شود. ممكن است پزشك براي درمان، جراحي را پيشنهاد كند.

 

عفونت معده

ويروس ها در كودك چند ماهه شايعترين علت استفراغ محسوب مي شوند بخصوص اگر او به مهد كودك برود و يا خواهر و برادر بزرگتري داشته باشد كه ويروس را به خانه مي آورند. با مجبور ساختن تمام اعضاي خانواده به شستشوي دست ها پس از رفتن به دستشويي يا تعويض پوشك كودك مي توانيد از انتشار ويروس پيشگيري كنيد. تا آنجا كه ممكن است دستهاي كودك را تميز نگه داريد. كودكي كه مبتلا به بيماري ويروسي معده است ممكن است علاوه بر استفراغ، به اسهال، از دست دادن اشتها و تب نيز دچار شود.

 

راه چاره: كودك با هر نوبت استفراغ ميزان زيادي آب از دست مي دهد و جايگزين كردن آن حائز اهميت شاياني است. كاهش آب بدن مي تواند براي كودك مشكل جدي بحساب آيد. براي اين منظور مي توانيد از دستور العمل زير پيروي كنيد:

 

وقتي كه كودك به مدت 2 تا 3 ساعت استفراغ نداشت هر نيم تا يك ساعت يكبار 30 تا 60 سي سي از محلول الكتروليت (مثل ORS) به او بخورانيد. معمولا تحمل محلول الكتروليت از شير مادر يا شير خشك راحت تر است. اگر كودك فقط از شير مادر تغذيه مي كند مي توانيد محلول را با قطره چكان يا فنجان كوچك به او بدهيد تا دچار مشكل شناسايي سر پستانك نشود.

 

اگر تا 4 نوبت متوالي بتواند محلول الكتروليت را تحمل كند و بالا نياورد يك نوبت (30 تا 60 cc )ديگر نيز به او بدهيد. پس از 30 دقيقه cc 30 شير مادر يا شير خشك همراه با 30 سي سي محلول الكتروليت به او بدهيد.

 

بعد از آنكه دو نوبت مخلوط شير و محلول الكتروليت را تحمل كرد و استفراغ نكرد شير مادر يا شير خشك خالص به او بدهيد و ميزان آن را تا 90 تا 120 سي سي در هر 3 تا 4 ساعت افزايش دهيد.

 

زماني كه استفراغ به مدت 12 ساعت متوقف شود مي توانيد برنامه غذايي عادي او را از سر بگيريد.

 

خوابيدن نيز ممكن است به تنظيم بدن او كمك كند؛ معمولا در طول زمان خواب محتويات معده به روده تخليه شده و استفراغ كم مي شود. اگر كودك قادر است به پهلو بغلتد و يا بطور طبيعي بر روي شكم مي خوابد اين حالت براي او راحت تر از خوابيدن به پشت است. اگر هنوز قادر به غلتيدن نيست او را به پشت بخوابانيد تا احتمال خطر سندرم مرگ ناگهاني كودك كاهش يابد. اگر هنوز با هر نوبت غذا دادن پس از مدت طولاني استفراغ مي كند به پزشك اطلاع دهيد. ممكن است كودك شما نياز به تزريق سرم هاي داخل وريدي داشته باشد تا از خطر كاهش آب بدن در امان باشد.

 

سرما خوردگي يا ساير عفونت هاي تنفسي

التهاب يا عفونت تنفسي نيز مي تواند به استفراغ منجر گردد زيرا خلط زياد در كودكان باعث استفراغ مي شود.

 

راه چاره: سعي كنيد كه از تجمع خلط در بيني كودك بكاهيد. ترشحات را با كمك سرنگ هاي حباب دار از بيني او خارج سازيد بدون اينكه به مخاط بيني آسيب بزنيد. از پزشك متخصص كودكان در مورد مصرف داروهاي ضد احتقان به منظور كاهش ترشحات سوال كنيد.

 

گريه يا سرفه بيش از حد

گريه يا سرفه به مدت طولاني موجب تحريك واكنش استفراغ مي شود.

 

راه چاره: عليرغم آنكه استفراغ براي كودك و مادر ناراحت كننده است ولي خطر جدي ندارد. اگر بعد از گريه يا سرفه، كودك استفراغ كرد سريعا او را تميز كنيد، او را به تخت بازگردانيد و سعي كنيد موضوع را زياد بزرگ نكنيد. توجه بيش از حد به كودك پس از اين نوع استفراغ به او ياد مي دهد كه اين روش خوبي براي پيشبرد اهدافش است. اگر كودك از ساير جنبه ها سالم است دليلي براي نگراني وجود ندارد.

 

مواد سمي

ممكن است علت استفراغ خوردن موادي نظير دارو يا گياهان سمي يا مواد شيميايي باشد.

 

راه چاره: اگر مشكوك هستيد كه كودك ماده اي سمي خورده است و حتي اگر فكر مي كنيد كه از نوع ماده مصرف شده اطلاع داريد (مثلا اگر يك شيشه داروي خالي پيدا كرديد) فورا با اورژانس تماس بگيريد.

 

عفونت يا بيماريهاي خطرناك

گاهي استفراغ مي تواند نشانه اي از عفونت دستگاه تنفسي، دستگاه ادراري يا حتي گوش باشد. استفراغ حتي ممكن است در موارد نادر علامت پنوموني، مننژيت يا سندرم ري باشد. اگر كودك شديدا بيمار به نظر مي رسد و يا ساير علائم بيماريهاي فوق الذكر را دارد ممكن است استفراغ او به علت يك بيماري خطرناك باشد.

 

راه چاره: بلافاصله به پزشك اطلاع دهيد.

 

چگونه مي توانم بفهمم كه علت استفراغ كودك، يك بيماري جدي است؟

استفراغ مي تواند نشانه اي از يك بيماري جدي باشد. در صورتيكه كودك علاوه بر استفراغ داراي يكي از علائم زير است بلافاصله به پزشك اطلاع دهيد:

 

شكم متورم و حساس. اين ممكن است علامت تجمع مايع و گاز در اثر انسداد روده يا مشكلات ديگري در دستگاه گوارشي باشد.

تشنج. تشنج در اثر افزايش تكانه هاي الكتريكي مغز به وجود مي آيد و ممكن است در اثر تب شديد، عفونت خطرناك و يا صرع ايجاد شود.

استفراغ شديد و تكرار شونده و يا استفراغي كه هنوز پس از 24 ساعت متوقف نشده است. اگر كودك دچار استفراغ هاي منظم و شديد است ولي در فواصل استفراغ ها علائمي از هيچ نوع بيماري ندارد ممكن است علت آن صرع باشد. اگر كودك تنها در مكانهاي خاصي نظير مطب پزشك يا مهدكودك استفراغ مي كند علت آن احتمالا استرس است.

نشانه هاي كاهش آب بدن از جمله كاهش ادرار (كمتر از 5 يا 6 پوشك در روز خيس مي كند)، خشكي دهان و لب ها، گريه بدون اشك (توجه: بعد از تولد 2 تا 3 هفته طول مي كشد كه نوزاد هنگام گريه اشك بريزد )، گودي چشم ها، خواب آلودگي بيش از حد و فرورفتگي فونتانل (ملاج) قدامي و وجود خون يا صفرا (ماده اي سبز رنگ) در محتويات استفراغ. ميزان كم خون در استفراغ معمولاً مسئله نگران كننده اي نيست و به علت فشار بازگشت مواد و يا پارگي كوچك در جدار عروق ديواره مري ايجاد مي شود. در اثر بلع خون به علت بريدگي در دهان و يا خون دماغ در 6 ساعت گذشته نيز ممكن است محتويات استفراغ قرمز رنگ باشد. اگر استفراغ خوني ادامه يابد و يا ميزان آن اضافه شود بايد به پزشك اطلاع دهيد. خون ممكن است از قرمز روشن تا قهوه اي تيره باشد. احتمالا پزشك يك نمونه از استفراغ حاوي خون يا صفرا را خواهد ديد بنابراين نمونه استفراغ را – هر چند ناخوشايند – بايد نگه داريد. صفراي سبز رنگ نشان دهنده انسداد روده است و به درمان اورژانس نياز دارد.

استفراغ شديد و مداوم در يك ساعت پس از غذا. اين امر ممكن است بعلت انسداد پيلور باشد؛ بيماري نادري كه اغلب زماني آغاز مي شود كه كودك چند هفته دارد. ولي ممكن است هر زمان قبل از 4 تا 5 ماهگي نيز ديده شود. كودكان مبتلا به انسداد پيلور، زماني استفراغ مي كنند كه عضلاتي كه دريچه بين معده و روده را كنترل مي كنند بقدري ضخيم شده باشند كه دريچه نتواند به اندازه كافي براي ورود غذا باز شود. درمان آن به راحتي با جراحي ساده امكان پذير است ولي بايد رسيدگي فوري انجام شود. هر چه سريعتر به پزشك اطلاع دهيد.

خستگي بيش از حد يا تحريك پذيري شديد. با وجوديكه اين علائم در شيرخواران نادرند ولي در صورتيكه همراه با استفراغ ديده شوند ممكن است دال بر مسموميت با سرب باشند. ممكن است پزشك اطفال آزمايش خون درخواست مي كند تا تشخيص مسجل شود.

آيا مي توانم سرخود به او داروهايي بدهم كه حالش بهتر شود؟

هيچگونه داروي ضد استفراغ به كودك ندهيد مگر زير نظر پزشك. هرگز داروهاي محتوي آسپرين به كودك ندهيد. آسپرين مي تواند كودك را نسبت به سندرم ري كه بيماري نادر ولي كشنده اي است، مستعد سازد.

نی نی سایت

 

 

 

Advertisements

دسته‌بندی شده در: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, اطـفـال

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,607,603 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: