بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

يخ‌ زدگي ، كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ بدن

يخ‌ زدگي

 

در اين‌ وضعيت‌، بافت‌هاي‌ اندام‌ها (معمولاً انگشتان‌ دست‌ و پا) به‌ دليل‌ درجه‌ حرارت‌ پايين‌ دچار يخ‌زدگي‌ مي‌شوند. در موارد شديد، اين‌ يخ‌زدگي‌ مي‌تواند منجر به‌ از دست‌ دادن‌ پايدار حس‌ و نهايتاً پس‌ از تخريب‌ پايدار رگ‌هاي‌ خوني‌، سبب‌ گانگرن‌ (مرگ‌ بافت‌ و سياه‌ شدن‌) شود. يخ‌ زدگي‌ معمولاً در شرايط‌ يخبندان‌ يا هواي‌ سرد و وزش‌ شديد باد رخ‌ مي‌دهد. به‌خصوص‌ افرادي‌ كه‌ نمي‌توانند حركت‌ كنند، مستعد اين‌ وضعيت‌ هستند. در بسياري‌ از موارد، يخ‌زدگي‌ با كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ بدن،‌ همراهي‌ دارد و اين‌ حالت‌ را بايد مطابق‌ دستورالعمل‌ آن‌ درمان‌ كرد.

 

تشخيص‌

ممكن‌ است‌ موارد زير وجود داشته‌ باشند:

در ابتدا، احساس‌ «سوزن‌ سوزن‌ شدن‌»

رنگ‌پريدگي‌ و به‌ دنبال‌ آن‌، كرختي‌

سخت‌ و خشك‌ شدن‌ پوست‌

تغيير رنگ‌ پوست‌ در موضع‌ آسيب‌: ابتدا سفيد، سپس‌ منقوط‌ و آبي‌. در زمان‌ بهبود، پوست‌ مي‌تواند قرمز، داغ‌، دردناك‌ و تاولي‌ شود. هرجايي‌ كه‌ گانگرن‌ روي‌ دهد، بافت‌ به‌ دليل‌ فقدان‌ جريان‌ خون‌ ممكن‌ است‌ سياه‌ شود.

 

 

اهداف‌

گرم‌ كردن‌ آهسته‌ محل‌ مبتلا به‌ منظور پيشگيري‌ از آسيب‌ بافتي‌ بيشتر

فراهم‌ كردن‌ شرايط‌ انتقال‌ به‌ بيمارستان‌

 

۱) در صورت‌ امكان‌، قبل‌ از آب‌ كردن‌ يخ‌ قسمت‌ مبتلا، بيمار را به‌ يك‌ محل‌ گرم‌ منتقل‌ كنيد (مبحث‌ « جابه‌جا كردن‌ بيماران‌ » را ببينيد).

 

۲) دستكش‌، حلقه‌ يا هر شي‌ء فشارنده‌ ديگر (مثل‌ چكمه‌) را با ملايمت‌ خارج‌ كنيد. قسمت‌ مبتلا را به‌ كمك‌ دستان‌ يا گوشه‌ لباس‌ خود و يا در حفره‌ زير بغل‌ مصدوم‌ گرم‌ كنيد. از مالش‌ دادن‌ قسمت‌ مبتلا خودداري‌ كنيد چون‌ اين‌ كار منجر به‌ تخريب‌ پوست‌ و بافت‌هاي‌ ديگر مي‌شود.

 

 

۳) قسمت‌ مبتلا را در آب‌ گرم‌ حدوداً ۴۰ درجه‌ سانتيگراد قرار دهيد. پس‌ از خشك‌ كردن‌ قسمت‌ مبتلا، يك‌ پانسمان‌ سبك‌ از جنس‌ باند گازدار خشك‌ روي‌ آن‌ قرار دهيد.

 

 

۴) اندام‌ مبتلا را بالا ببريد و نگه‌ داريد تا تورم‌ كاهش‌ پيدا كند. در صورت‌ وجود درد شديد در يك‌ بزرگسال‌، مي‌توانيد دو عدد قرص‌ استامينوفن‌ به‌ بيمار بدهيد. بيمار را به‌ بيمارستان‌ منتقل‌ كنيد.

 

احتياط‌!

قسمت‌ مبتلا را در مجاورت‌ گرماي‌ مستقيم‌ قرار ندهيد.

اگر خطر يخ‌زدگي‌ مجدد وجود دارد، از آب‌ كردن‌ يخ‌ قسمت‌ مبتلا خودداري‌ كنيد.

بيمار را از سيگار كشيدن‌ منع‌ كنيد.

 

 

 

 

كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ بدن

 

اين‌ حالت‌ وقتي‌ رخ‌ مي‌دهد كه‌ درجه‌ حرارت‌ بدن‌ به‌ زير ۳۵ درجه‌ سانتيگراد سقوط‌ كند. آثار اين‌ وضعيت‌، بسته‌ به‌ سرعت‌ شروع‌ آن‌ و سطحي‌ كه‌ درجه‌ حرارت‌ بدن‌ تا آن‌ حد سقوط‌ مي‌كند، متغير است‌. كاهش‌ متوسط‌ درجه‌ حرارت‌ معمولاً به‌طور كامل‌ بهبود پيدا مي‌كند. كاهش‌ شديد درجه‌ حرارت‌ (وقتي‌ حرارت‌ مركزي‌ بدن‌ به‌ زير ۳۰ درجه‌ سانتيگراد سقوط‌ كند) اغلب‌ (البته‌ نه‌ هميشه‌) كشنده‌ است‌. با اين‌ حال‌، صرف‌نظر از مقدار كاهش‌ درجه‌ حرارت‌، شروع‌ و تداوم‌ اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حيات‌ تا زماني‌ كه‌ يك‌ پزشك‌ براي‌ ارزيابي‌ بيمار برسد، هميشه‌ ارزشمند است‌.

 

عوامل‌ ايجادكننده‌ كاهش‌ درجه‌ حرارت‌

كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ در منازلي‌ كه‌ خوب‌ گرم‌ نمي‌شوند، مي‌تواند طي‌ چند روز بروز كند. شيرخواران‌، افراد بي‌خانمان‌، سالمندان‌ و افراد لاغر و نحيف‌، مشخصاً آسيب‌پذير هستند. كمبود فعاليت‌ (بدني‌)، بيماري‌ مزمن‌ و خستگي‌، همگي‌ ميزان‌ خطر را افزايش‌ مي‌دهند؛ الكل‌ و مواد مخدر مي‌توانند وضعيت‌ را تشديد كنند. همچنين‌ ممكن‌ است‌ كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ در اثر مواجهه‌ طولاني‌مدت‌ با سرماي‌ خارج‌ از ساختمان‌ رخ‌ دهد . هواي‌ وزنده‌ اثر سرمايشي‌ بيشتري‌ نسبت‌ به‌ هواي‌ راكد دارد. بنابراين‌، «عامل‌ باد ـ سرما»ي‌ زياد مي‌تواند به‌ مقدار زيادي‌ خطر بروز كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ را در فرد افزايش‌ دهد. مرگ‌ ناشي‌ از فرو رفتن‌ در آب‌ سرد مي‌تواند به‌ دليل‌ كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ باشد نه‌ غرق‌ شدگي‌. وجود آب‌ سرد در اطراف‌ بدن‌ ۳۰ بار سريع‌تر از هواي‌ سرد، بدن‌ را سرد مي‌كند و دماي‌ بدن‌ با سرعت‌ بيشتري‌ سقوط‌ مي‌كند.

 

تشخيص‌

با پيشرفت‌ اين‌ وضعيت‌ ممكن‌ است‌ موارد زير ظاهر شوند:

– لرزيدن‌ و پوست‌ خشك‌، رنگ‌ پريده‌ و سرد

– بي‌تفاوتي‌، عدم‌ آگاهي‌ نسبت‌ به‌ زمان‌ و مكان‌ يا رفتار غيرمنطقي‌؛ گاهي‌، پرخاشگري‌

– بي‌حالي‌ يا اختلال‌ هوشياري‌

– تنفس‌ كند و كم‌عمق‌

– نبض‌ كند و ضعيف‌. در موارد شديد، ممكن‌ است‌ قلب‌ از ضربان‌ بايستد.

 

 

اهداف‌

پيشگيري‌ از اتلاف‌ گرماي‌ بيشتر از بدن‌

گرم‌ كردن‌ بيمار به‌ طور آهسته‌

در صورت‌ لزوم‌، فراخواني‌ كمك‌هاي‌ پزشكي‌

 

درمان در شرايط داخل ساختمان

۱) در مورد بيماري‌ كه‌ از خارج‌ ساختمان‌ به‌ داخل‌ آورده‌ شده‌ است‌، به‌ سرعت‌ لباس‌هاي‌ مرطوب‌ را با لباس‌هاي‌ گرم‌ و خشك‌ تعويض‌ كنيد.

 

۲) در صورتي‌ كه‌ بيمار جوان‌ و خوش‌ بنيه‌ است‌ و مي‌تواند بدون‌ كمك‌ وارد وان‌ حمام‌ شود، مي‌توان‌ براي‌ گرم‌ كردن‌ مجدد او از حمام‌ استفاده‌ كرد. آب‌ بايد گرم‌ باشد نه‌ خيلي‌ داغ‌ (تقريباً ۴۰ درجه‌ سانتيگراد).

 

۳) بيمار را در بستر قرار دهيد و مطمئن‌ شويد كه‌ او كاملاً پوشيده‌ شده‌ است‌. به‌ بيمار نوشيدني‌هاي‌ گرم‌، سوپ‌ يا غذاهاي‌ پرانرژي‌ مثل‌ شكلات‌ بدهيد تا به‌ گرم‌ شدن‌ مجدد او كمك‌ كنيد.

 

 

مورد خاص‌

كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ در سالمندان‌

سالمندان‌ ممكن‌ است‌ با سرعت‌ كمتر و طي‌ چندين‌ روز دچار كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ شوند. افراد سالمند اغلب‌ از تغذيه‌ و گرمايش‌ كافي‌ برخوردار نيستند و احتمالاً بيشتر دچار بيماري‌هاي‌ مزمني‌ مي‌شوند كه‌ تحرك‌ آنها را مختل‌ مي‌كند.

هنگام‌ درمان‌ يك‌ سالمند مبتلا به‌ كاهش‌ درجه‌ حرارت‌، مراقب‌ باشيد كه‌ وي‌ را به‌طور آهسته‌ گرم‌ كنيد. بيمار را در اتاقي‌ كه‌ درجه‌ حرارت‌ آن‌ تقريباً ۲۵ درجه‌ سانتيگراد است‌، با پتو بپوشانيد. اگر بيمار را خيلي‌ سريع‌ گرم‌ كنيد، ممكن‌ است‌ خون‌ به‌طور ناگهاني‌ از قلب‌ و مغز به‌ سطح‌ بدن‌ منتقل‌ شود.

هميشه‌ با يك‌ پزشك‌ تماس‌ بگيريد زيرا كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ مي‌تواند علايم‌ سكته‌ مغزي‌، حمله‌ قلبي‌ يا كم‌كاري‌ غده‌ تيروييد را بپوشاند يا آنكه‌ همراه‌ با آنها بروز كند.

 

 

احتياط‌!

به‌ بيمار سالمند اجازه‌ ندهيد كه‌ براي‌ گرم‌ كردن‌ بدن‌ خود از حمام‌ استفاده‌ كند (گرم‌ شدن‌ ناگهاني‌ مي‌تواند سبب‌ انحراف‌ ناگهاني‌ خون‌ از قلب‌ و مغز به‌ سطح‌ بدن‌ شود).

– هيچ‌ منبع‌ گرمايي‌ (مثل‌ بطري‌ آب‌ داغ‌ يا بخاري‌) را در مجاورت‌ بيمار قرار ندهيد چون‌ اين‌ كار مي‌تواند خون‌ را خيلي‌ سريع‌ جابه‌جا كند. به‌علاوه‌، اين‌ وسايل‌ ممكن‌ است‌ منجر به‌ سوختگي‌ در بيمار شود.

– الكل‌ منجر به‌ بدتر شدن‌ كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ مي‌شود.

— با ملايمت‌ به‌ بيمار رسيدگي‌ كنيد زيرا در موارد شديد، جابه‌جايي‌ يا درمان‌ شتاب‌زده‌ مي‌تواند قلب‌ را از ضربان‌ باز نگه‌ دارد.

 

۴) علايم‌ حياتي‌ بيمار (سطح‌ پاسخ‌دهي‌، تنفس‌، نبض‌ و درجه‌ حرارت‌) را به‌طور مرتب‌ كنترل‌ و ثبت‌ كنيد.

 

۵) اگر ذره‌اي‌ در مورد وضعيت‌ بيمار مشكوك‌ هستيد، تماس‌ با يك‌ پزشك‌ بسيار حايز اهميت‌ است‌. اگر كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ در يك‌ فرد سالمند يا شيرخوار روي‌ داده‌ است‌، هميشه‌ بايد كمك‌ پزشكي‌ درخواست‌ كنيد.

 

مورد خاص‌

كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ در شيرخواران‌

روش‌هاي‌ تنظيم‌ دماي‌ بدن‌ در شيرخواران‌ تكامل‌ نيافته‌ است‌، به‌ همين‌ جهت‌ يك‌ شيرخوار ممكن‌ است‌ در يك‌ اتاق‌ سرد دچار كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ شود. پوست‌ شيرخوار ممكن‌ است‌ سالم‌ به‌نظر برسد اما در لمس‌، سرد است‌؛ وي‌ ممكن‌ است‌ شل‌ و بي‌حال‌ بوده‌، به‌طور غيرمعمول‌ ساكت‌ باشد و از خوردن‌ شير امتناع‌ كند. با پوشاندن‌ شيرخوار در پتو و گرم‌ كردن‌ اتاق‌، وي‌ را به‌ تدريج‌ گرم‌ كنيد. در صورتي‌ كه‌ مشكوك‌ هستيد كه‌ شيرخواري‌ دچار كاهش‌ درجه‌ حرارت‌ هست‌ يا خير، هميشه‌ بايد با يك‌ پزشك‌ تماس‌ بگيريد.

 

 

Advertisements

دسته‌بندی شده در: کـمـکـهـای اولـیـه, آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,602,134 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: