بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

اختلال شايع خواب در زنان

اختلال شايع خواب در زنان تا سال‌هاي اخير مورد توجه قرار نگرفته بود و چند سالي است كه شركت‌هاي داروسازي به فكر رفع اختلالات خواب در زنان افتاده‌اند. اختلالات خواب در زنان عوامل متعددي در خواب زنان تأثيرگذارند. تغيير ميزان ترشح هورمون‌هاي زنانه، استرس، بيماري، روش زندگي و محيط خواب ازجملة اين عوامل هستند. حاملگي و نوسانات هورموني مرتبط با قاعدگي معمولا ً بر الگوهاي خواب، حالات و نحوة واكنش نسبت به استرس اثر مي‌گذارند. بسياري از زنان پيش از قاعدگي دچار اختلالات خواب مي‌شوند. سخت به خواب رفتن و از خواب برخاستن، راه رفتن در خواب، و خواب‌آلودگي در طي روز، همگي با تغييرات هورموني پيش از قاعدگي ارتباط دارند. بي‌خوابي يكي از شايع‌ترين علائم سندروم پيش از قاعدگي (PMS) زنان است. حاملگي نيز ممكن است خواب را مختل كند. در سه‌ماه اول بارداري زنان به خواب بيشتري نياز دارند و معمولا ً در طول روز احساس خواب‌آلودگي مي‌كنند. در سه‌ماهة دوم، وضعيت خواب بهتر مي‌شود. اما در سه‌ماهة سوم زنان كمتر مي‌خوابند و بيشتر بيدارند. شايع‌ترين دلايل بروز اختلال خواب در اين دوران عبارت‌اند از: دفع مكرر ادرار، سوزش سر دل، احساس ناخوشي عمومي، حركات جنين، كمردرد، گرفتگي عضلات پا، و كابوس‌هاي شبانه. تورم حفره‌هاي بيني نيز ممكن است باعث خروپف و وقفة تنفسي شبانه در دوران حاملگي شود. شايد بتوان گفت كه استرس‌هاي رواني‌ـ‌اجتماعي بيشتر از تغييرات هورموني مانع خواب مي‌شوند. بسياري از زنان جوان، براي سازگار شدن با شرايط كاري و نقش‌هاي مادري و همسري، كمتر مي‌خوابند و به ناچار خستگي و ساير عوارض خواب ناكافي را ناديده مي‌گيرند. در حدود 30 درصد از زنان شاغل دچار اختلالات خواب هستند. مشكلات مربوط به خواب در زنان بالاي 40 سال بيشتر است. با افزايش سن، بروز تغييرات فيزيكي و هورموني در بدن زنان، خواب آنان را سبك‌تر مي‌كند. اختلالات خواب در دوران يائسگي به‌مراتب شايع‌تر است. زنان اغلب در طول شب بيدار و در طول روز خسته‌ترند. گُرگرفتگي و تعريق شبانة ناشي از پايين بودن سطح استروژن نيز ممكن است اين مشكلات را تشديد كنند. خرناس كشيدن در زنان يائسه شايع‌تر است و مي‌تواند خوابشان را مختل كند. زنان در دورة بعد از يائسگي خواب سبك‌تري دارند و دفعات بيشتري در طول شب از خواب بيدار مي‌شوند. درد، غم و غصه، نگراني، مصرف بعضي داروها و مشكلات تنفسي نيز مي‌توانند در زنان يائسه اختلالات خواب ايجاد كنند. شايع‌ترين اختلال خواب در زنان بي‌خوابي مفرط است، يعني سخت به خواب رفتن و تداوم نيافتن خواب، يا زود بيدار شدن و ناتواني در از سرگرفتن خواب. ساير اختلالات متداول خواب شامل اختلال تنفسي در حين خواب، سندروم پاهاي بي‌قرار، اختلال حركتي دوره‌اي اندام‌ها و حملة خواب است. اختلال تنفسي در حين خواب (وقفة تنفسي) با خرناس‌هاي بلند، تنفس منقطع، خواب منقطع و خواب‌آلودگي در طي روز همراه است. سندروم پاهاي بي‌قرار و اختلال حركتي دوره‌اي اندام‌ها نيز مي‌توانند خواب را عميقاً مختل كنند. عوامل ايجادكنندة اين اختلالات ناشناخته‌اند. سندروم پاهاي بي‌قرار با احساس ناراحتي و خستگي در پاها پيش از شروع خواب همراه است كه با حركت دادن آنها تسكين مي‌يابد. اختلال حركتي دوره‌اي اندام‌ها باعث حركات دوره‌اي پا مي‌شود و فرد را از خواب بازمي‌دارد. هر دو اين اختلالات ممكن است باعث بي‌خوابي مفرط شوند و در افراد مسن شايع‌ترند. حملة خواب ميل شديد و مقاومت‌ناپذير نسبت به خواب است و باعث خواب‌آلودگي بيش از اندازه در طول روز مي‌شود. بيماران دچار حملة خواب اغلب خواب منقطعي دارند.

 

علل اختلالات خواب در زنان

 

× تغيير ميزان ترشح هورمون‌ها در دوران قاعدگي ممكن است خواب شبانه را مختل كند و باعث خستگي و خواب‌آلودگي در طول روز شود. اثر مستقيم تغيير ميزان هورمون‌ها بر الگوي خواب و اثر غيرمستقيم آن بر احساسات و هيجانات است. در حدود 80 درصد زنان، علائم سندروم پيش از قاعدگي گزارش شده است.

 

× كاهش ميزان هورمون استروژن در دوران يائسگي ممكن است باعث گُرگرفتگي شود كه خواب را مختل مي‌كند. حدود دوسوم زنان يائسه دچار اختلالات خواب مي‌شوند. با پايين رفتن ميزان ترشح استروژن در دوران يائسگي، احتمال خرناس كشيدن و اختلالات تنفسي حين خواب نيز بيشتر مي‌شود. خرناس كشيدن در دوران حاملگي نيز، بخصوص در سه ‌ماه آخر، افزايش مي‌يابد و خطر ابتلا به فشار خون بالا و تولد نوزاد با وزن كم را افزايش مي‌دهد.

 

× در جوامع امروز، بسياري از زنان نقش‌هاي متفاوتي بر عهده دارند. آنان همسر، مادر، پرستار والدين و شاغل‌اند. در نتيجه، زمان بسيار كمي را به خود اختصاص مي‌دهند و اغلب از خواب خود مي‌كاهند. اختلال خواب و استرس ازجملة عوارض بي‌خوابي‌هاي طولاني‌مدت هستند.

 

× نوع شغل و شيوة زندگي نيز مي‌تواند در بروز اختلالات اولية خواب دخيل باشد. زنان شاغل در شيفت‌هاي چرخشي و شبانه احتمالا ً مشكلات خواب را تجربه مي‌كنند. بي‌تحركي و ورزش نكردن نيز از عوامل بروز مشكل در به خواب رفتن است. زناني كه برنامة خواب نامنظمي در آخر هفته‌ها دارند، در تنظيم مجدد ساعت بيولوژيكي بدن خود با مشكل روبه‌رو مي‌شوند.

 

× مصرف كافئين، نيكوتين يا ساير داروهاي محرك در حوالي ساعات خواب ممكن است مانع از به خواب رفتن شود. الكل هم مي‌تواند باعث ازهم‌گسيختگي خواب و كابوس‌هاي شبانه شود.

 

× افسردگي و اضطراب در زنان شايع‌تر از مردان است و مي‌تواند باعث اختلالات خواب شود. بروز اين تغييرات رواني در برخي از زنان با چرخة قاعدگي مرتبط است. اضطراب مانع از شروع خواب و افسردگي موجب بسيار زود بيدار شدن از خواب مي‌شود.

 

× اختلالات خواب در زنان مسن‌تر شايع‌تر است.

 

× اضافه‌وزن و چاقي احتمال ابتلاي زنان به اختلالات خواب را افزايش مي‌دهد.

 

علائم اختلالات خواب در زنان اختلالات خواب در زنان داراي سه علامت شايع است كه معمولا ً همزمان با يكديگر بروز مي‌كنند:

 

× مشكل در شروع خواب: اين مشكل در زنان جوان شايع‌تر است و غالباً با اختلالات اضطرابي و داشتن زندگي پراسترس مرتبط است.

 

× مشكل در ادامة خواب: بيدار شدن‌هاي مكرر بيشتر در زنان مسن شايع است. اين علامت ممكن است نشانة اختلال حركتي دوره‌اي اندام‌ها باشد. ورم مفاصل، درد و بي‌قراري در سه‌ ماه آخر بارداري نيز ممكن است باعث بيدار شدن‌هاي متعدد شود.

 

× خواب‌آلودگي بيش از اندازه در طول روز: در زنان مسن‌تر و يائسه، اختلال حركتي دوره‌اي اندام‌ها و وقفة تنفسي حين خواب ممكن است به خواب‌آلودگي بيش از اندازه در طول روز منجر شود. در زنان جوان‌تر، محروميت از خواب و حملة خواب بيشتر باعث خواب‌آلودگي شديد روزانه مي‌شود.

 

توصيه‌هايي براي خواب بهتر زنان درمان دارويي ممكن است به رفع اختلالات خواب در برخي زنان كمك كند، اما غالباً تغيير رفتار و شيوة زندگي بهترين درمان اختلالات خواب است. در كنار درمان‌هاي دارويي، رعايت بهداشت خواب نيز به رفع اختلالات كمك مي‌كند. بهداشت خواب به عادات و شيوة زندگي هر فرد مربوط مي‌شود و داشتن خواب سالم را ممكن مي‌سازد. رعايت نكات زير براي تأمين بهداشت خواب توصيه مي‌شود:

 

× سعي كنيد بدون در نظر گرفتن اينكه چه زماني به رختخواب رفته‌ايد هر روز در يك زمان معين از خواب بيدار شويد.

 

× از چرت ‌زدن‌هاي طولاني در طول روز بپرهيزيد و فقط به يك چرت مختصر و منظم اكتفا كنيد.

 

× هر روز ـ البته نه در ساعات قبل از خواب ـ ورزش كنيد.

 

× از رختخواب فقط براي خوابيدن استفاده كنيد.

 

× در رختخواب تلويزيون تماشا يا مطالعه نكنيد.

 

× از زمان خواب خود براي فكر كردن به مشكلات و ناراحتي‌ها استفاده نكنيد.

 

× رژيم غذايي متعادل و برنامة منظم براي صرف غذا داشته باشيد.

 

× قبل از خواب از مصرف غذاهاي سنگين يا تند خودداري كنيد.

 

× قبل از خواب الكل، نيكوتين و كافئين مصرف نكنيد.

 

× درست قبل از خوابيدن به آرامش  يا يك فعاليت آرام‌بخش و تسكين‌دهنده بپردازيد.

 

× يك برنامة هميشگي و يكسان براي آمادة خواب شدن داشته باشيد.

 

× محيط خواب شبانة خود را مطلوب كنيد. سطوح راحت و مناسبي براي خوابيدن در نظر بگيريد. دما، سروصدا و روشنايي محيط را كنترل كنيد.

 

× براي خواب لباس راحت و گشاد به تن كنيد.

 

× اگر ظرف نيم ساعت نتوانستيد بخوابيد، از رختخواب بيرون بياييد و يك فعاليت آرام‌بخش مانند گوش دادن به موسيقي ملايم يا مطالعه انجام دهيد.

 

× خود را در طول روز به اندازة كافي در معرض نور و روشنايي قرار دهيد.

 

× كاهش وزن ممكن است به افراد چاقي كه خرناس‌هاي بلند مي‌كشند كمك كند. مصرف الكل و داروهاي مسكن قبل از خواب مي‌تواند خرناس كشيدن را تشديد كند. براي اجتناب از خرناس كشيدن، سعي كنيد به پشت نخوابيد. مي‌توانيد يك توپ تنيس به پشت لباس خواب خود بدوزيد تا شما را از خوابيدن به پشت بازدارد.

 

× در حدود 30 درصد از زنان شاغل دچار اختلالات خواب هستند.

 

× بي‌خوابي يكي از شايع‌ترين علائم سندروم پيش از قاعدگي زنان است.

 

× استرس‌هاي رواني‌ـ‌اجتماعي بيشتر از تغييرات هورموني مانع خواب زنان مي‌شوند.

 

× با افزايش سن زنان، خواب آنان سبك‌تر مي‌شود.

 

× حدود دوسوم زنان يائسه به اختلالات خواب مبتلا هستند.

 

× بي‌تحركي و ورزش نكردن از عوامل بروز مشكل در به خواب رفتن است.

 

× خرناس كشيدن در دوران بارداري، بخصوص در سه ‌ماه آخر افزايش مي‌يابد.

 

× اگر ظرف نيم‌ساعت نتوانستيد بخوابيد، از رختخواب بيرون بياييد.

 

× براي اجتناب از خرناس كشيدن، سعي كنيد به پشت نخوابيد.  zanan.co.ir

 

 

 

 

Advertisements

دسته‌بندی شده در: مـغـز و اعـصـاب, آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, زنـان و زایـمـان

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,607,604 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: