بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

شرح کامل دیابت و تغذیه افراد دیابتیک

دیابت چیست ؟

گلوکز قند ساده ای است که درغذا پیدا می شود ، ماده ضروری است که انرژی لازم را برای سلول های بدن فراهم می کند. بعدازخوردن هروعده ی غذایی ، غذا درمعده و روده به گلوکز ودیگر نوترینت ها هضم می شود. سپس گلوکز به وسیله ی سلول های روده جذب شده وبه کمک گردش خون به سلول های مختلف بدن می رود.گلوکز به تنهایی وارد سلول نمی شود بلکه نیاز به انسولین دارد ، انسولین یا به عبارت دیگر هورمون گرسنگی دراثر وعده ی غذایی پرکربوهیدرات که باعث افزایش گلوکز خون شده است افزایش می یابد .

typeI : همان دیابت وابسته به انسولین (IDDM)ویا دیابت ملتیوس ناگهانی دوره ی نوجوانی است. این یک بیماری دستگاه ایمنی است که پانکراس اصلاً انسولینی تولید

نمی کند. حدود 10% بیماران دیابتی از این نوع هستند . بیشتر درجوانان وافراد لاغر رخ می دهد ومعمولاً قبل از 30 سالگی .

typeII : همان دیابت غیر وابسته (NIDDM) و یا دیابت ملیتوس ناگهانی بالغین (AODM) است . این یک اختلال لمتابولیکی است که پانکراس انسولین کافی نمی سازد و انسولین هم در پاسخ به افزایش سطح گلوکز خون دیر ترشح می شود ویا بعضی از سلول های بدن نسبت به انسولین مقاوم هستند وکبد در این بیماران به تولید گلوکز ادامه می دهد هر با اینکه سطح گلوکز بالا است .90% بیماران دیابتی از این نوع هستند. بیشتر درافراد بالای 40 سال رخ می دهد وبا افزایش سن روز آن نیز افزایش می یابد .80% افراد با دیابت نوع II چاق هستند و ژنتیک هم در آن نقش مهمی را ایفا می کند.

 

 

علایم دیابت:

1- تشنگی بیش از حد

2- افزایش تعداد دفعات ادرار(تکرار ادرار)

3- خستگی واحساس از دست رفتن انرژی

4- تاری دید .

5- خستگی وخارش پوست

6- عفونت های عود کننده مانند برفک ، عفونت های دستگاه ادراری وعفونت های پوستی .

7- ازبین رفتن حس بخش های انتهایی انرام ها یا احساس گزگزومورمور در آنها

اما در افراد با دیابت NIDDM  گلوکز بدن و ادرار ودر پی آن کم آبی وبدن وایجاد وتشنگی زیاد است . تعدادی از افراد درمان نشده هم از استفراغ وخستگی مفرط رنج می برند . افراد دیابتی مسئله عفونت درناحیه ی مثانه ، پوست وناحیه واژن هستند وافزایش سطح گلوکز می تواند منجر به کو ما شود . در این افراد افزایش وزن را نیز

می بینیم وچون انسولین بالا ازترشح سروتونین (نوروترانس می تر درمغز که به بدن دستور می دهد تاسرعت خوردن راکم کند) ممانعت می کند درنتیجه overeat = پرخوردن به وجود می آید که خود منجر به افزایش گلوکز خون می شود.

 

 

تشخیص دیابت:

نسبت گلوکز پلاسمای ناشتا:fasting plasma glucose test،تست استاندارد وتوجیه شده است که نرمال آن کم تر از است واگر گلوکز ناشتای خون :Fasting Blood Suger(FBS) بیشتر از در 2روز و2 تست متفاوت باشد تشخیص دیابت حتمی است که گاهی پزشکان از اندازه گیری هموگلوبین هم استفاده می کنند که نشانگر اثرات کنترل قند خون در طی مدت زمان مشخص(2ماه) است .

 

 

عوارض دیابت :

صدمه به مویرگ ها ، آسیب به چشم ،آسیب به کلیه ، عصب و قلب

آسیب به چشم اگر بیشتر هم نابینایی را به وجود می آورد در بیمارانی با مسابقه ی 5 سال دیابت رخ می دهد .

آسیب به عصب با علامات بی حسی ، احساس سوختگی ، درد پا به وجود می آید که گاهی اعصاب رود ه آسیب می بینند که باعث استفراغ ، کاهش وزن واسهال می شود . قطع پانیز درافراد دیابتی 40-15% بیشتر است .

 

 

DKA چیست؟

DKA ، همان دیابت کتواسیدوسیس است که حالت پزشکی فوری است . بیشتر درافراد با دیابت نوع I و زیر 19 سال رخ می دهد ، در واقع به خاطر نبود انسولین کافی برای تبدیل گلوکز به انرژی ، بدن شروع به شکستن سلول های چربی می کند واسیدهای چرب به وجود می آید که به کتون ها استفاده می کند و این باعث کتواسیدوسیس می شود درواقع کتون اضافی درافراد مستعد به DKA ،PH خون راکاهش می دهد که اگر به کمتر از 7/6 برسد ناسازگار با زندگی است ودرصورت درمان نشدن باعث به خطر افتادن زندگی می شود .شروع DKA می تواند ناگهانی ودرعرض h24 رخ می دهد.

علامات آن شامل : 1) خستگی زیاد .2) تشنگی زیاد.3) کاهش وزن شدید.4) از دست دادن ماهیچه ها .5) گیجی وآشفتگی وهیجان است ودرمراحل بعدی .6) استفراغ .7) درد شکمی . 8)عدم اشتها .9) ضعف شدید . 10) خواب مرگ 0مرگ کاذب ). 11) کوما دیابتی است .

درمان آن با انسولین (دوز کم ): استفاده از سالین (برای برطرف کردن بی آبی بدن ) وجایگزینی پتاسیم از دست رفته از بدن است . در واقع هدف اصلاح معادل آب بدن وپاک کردن سرم وادرار از کتون ها ونرمال کردن سطح گلوکز خون است . ارم معرفی در این افراد بسیار شایع است که بیشتر درکودکان ونوجوانان رخ می دهد تا بالغین.

 

مکمل یاری:

A ) کروم : کروم با کارانسولین کمک می کند. منابع غنی کروم شامل گوشت ، قارچ ، ریشه ی گندم ، کلم بروکسل وگوشت فرآیند شده است وتوجیه ی KDA به معرف 50-200mcg به ازای هرروز است ولی چون متأسفانه گرفتن میزان کافی کروم ازغذای روزانه بدون افزایش دریافت کالری وچاقی امکان پذیر نیست پس استفاده از مکمل

می تواند مناسب باشد .

B) ویتامین C: به عنوان یک آنتی اکسیدان ،قدرت مویرگ را افزایش می دهد که

جاری شدن خون رابهبود می بخشد . منابع آن سبزیجات پربرگ ، کلم بروکل ، فلفل ،

پرتقال وگریپ فرویت است .

Vit c : اثرات مفیدی برروی متابولیسم چربی وقند دارد وهمچنین میزان LDL را نیز می تواند کاهش دهد .

افراد دیابتی ویتامین C آن ها پایین است که منجر به دیرالتیام پیدا کردن زخم هایشان می شود . دوز بالای ویتامین C می تواند ازگلیکوزیله شدن پروتئین ها جلوگیری کند که این فاکتورمهم در توسعه ی مشکلات دیابتی ازجمله آب مروارید هست، که gr 2-1 روزانه از ویتامین ،به دیابتی ها پیشنهاد می شود.

(c ویتامین E : که استرس اکسید ایتو را کاهش می دهد وکارهای فیزیکی مغز وکارهای وابسته به گلوکز را بهبود می بخشد . در AJCN آمده است که مکمل ویتامین E (mgr600 برای 4ماه ) نسبت سمپاتیکی قلب به پاراسمپاتیکی قلب را بهبود

می بخشد .

(D منیزیوم : مکمل های آن می تواند از بعضی مشکلات دیابتی مثل مشکلات قلبی ونابینایی ممانعت کند .

RDA میزان نیاز روزانه را برای مردان 350mgr وبرای زنان mgr300 می داند که برای دیابتی ها تا mgr700 هم افزایش می یابد. منابع آن شامل دانه ها ، غلات دانه کامل ، سبزیجات پربرگ است . درکنار منیزیوم باید mgr 50 ویتامین هم که به منیزیوم در سلول لینک می شود باید خورده نشود ودر صورت نبود آن ، منیزیوم در وارد شدنش به سلول دچار اختلال می شود .

(E ویتامین A: آنتی اکسیدانی است که ریسک ابتلا به کوری ناشی از دیابت راکاهش میدهد ودر سبزیجات پربرگ و ماهی وجود دارد .(روزانه I.U 2500توجیه می شود.)

 روی : دیابتی ها میزان زیادی روی را ازطریق ادرار از دست می دهند به F) مکمل روی نیاز دارند که کمک می کند به کنترل قند خون ( روزgr30 پیشنهاد می شود.)

G)ویتامین : کمبود آن باعث نورپاتی (بی حسی پا ، احساس حالت سوختگی واحساس سوزن سوزن شدن و…) می شود وروزانه 2000-500 mcg توجیه می شود .

 

کنترل غذایی:

1) دریافت کالری کمتر برای نگه داشتن IBW

2) خوردن غذاهای با Low Glycemic Index( نمایه ی گلاسیمی )پایین تر .

GL به ما می گوید که بعد ازخوردن غذای خاص چه مقدار قند خون (بعد از ساعت 3-2) افزایش می یابد .

High GI foods:

1)غذاهای حاوی شکر،عسل ،ملاس وشربت ذرت

2) نان (تمامی نان های سفید وتمامی محصولات حاصله از آرد سفید )، نان ، ذرت .

3) حبوبات ، برنج ، محصولات حاصل از برنج ، ارزن ، ذرت ومحصولات حاصل از ذرت

4) پاستا

5) میوه ها : موز ، هندوانه ، آناناس وکشمش

6) سبزیجات : سیب زمینی ،ذرت ، هویج ، چغندر،شلغم .

7)اسنک هایی مثل چیپس سیب زمینی ،پاپ کورن ،کیک برنجی ، چوب شور، بیسکویت نمکی .

8- الکل مثل آب جو،تمامی شراب های الکلی به جز شراب قرمز

Low GI foods

1) نان ها باسبوس

2) حبوبات مثل جو

3) غلات

4) تمامی گوشت ها

5) تمامی محصولات لبنی (بدون شکر )

6) تمامی میوه ها به جز آن هایی که در قسمت قبل ذکر شد.

7) سبزیجات به جز آنهایی که در قسمت قبل ذکر شد .

8- اسنک هایی مثل پنیر

 

 

الکل :

در افرادبا typeI دیابت ، نوشیدن 3-2 لیوان شراب درحالت استراحت اثر معنی داری روی سطح گلوکز خون ندارد (تا 10 ساعت بعداز مصرف) ودر افراد typeII دیابت نوشیدن 3-2 لیوان شراب یا به مقدار مساوی از آن آب جو اثری در افزایش قند خون ندارد.

رژیم غذایی سالم:

 چربی اشباع کمتر از ده در صد کالری روزانه.

 چربی غیر اشباع چند زنجیره ای کمتر از ده درصد کالری روزانه.

 چربی غیر اشباع چند زنجیره ای در حد تعادل کالری روزانه.

 کربوهیدرات: از غذاهای حاوی فیبرهای قابل جذب بالا استفاده شود.

 قندهای ساده: محدودیت قندهای ساده.

 پروتئین: کمتر از پانزده درصد کالری روزانه.

 میزان کالری دریافتی: به میزان لازم برای نمایه توده بدنی.

 میوه ها و سبزی های تازه: برای تأمین قسمتی از انرژی روزانه مصرف آنها توصیه می شود.

استفاده از هرم راهنمای غذا به شما کمک می کند تا انواع غذاهای سالم را بخورید. انواع غذا به معنای آنست که روزانه غذاهای مختلف از هر گروه غذایی بخورید. وقتی روزانه غذاهای مختلف می خورید. بدن شما مواد معدنی و ویتامین های لازم را میگیرد.

بطور مثال نان حاوی پوست گندم، نان جو، برنج قهوه ای، ماکارونی، حاوی پوست گندم و گندم برشته و شاه دانه

غذا های سرخ کردنی و نشاسته پرچربی از قبیل شیرینی، بیسکویت، یا کیک کمتر بخورید. سبزیجات سبز: هویج، گل کلم، پیاز، گوجه فرنگی، قارچ

نوشیدنی و ژله بدون شکر: آب به مقدارزیاد( حداقل 8 لیوان در روز) از غذاهای کنسرو شده پرهیز نمائید.با هر وعده غذا کمی میل کنید مقدارش بستگی به وزن و تحرک شما دارد.

میوه: میوه ی تازه بهترین انتخاب است. وقتی کنسرو میوه می خرید به عبارت « با عصاره طبیعی کنسرو شده» توجه کنید.

یک واحد میوه چیست؟

1 عدد سیب یا گلابی کوچک0 تقریباً به اندازه مشت دست یک زن)

2/1 لیوان آب سیب یا پرتغال

2/1 گریپ فروت

1 عدد موز کوچک یا 2/1 موز بزرگ

2/1 لیوان میوه خرد شده

4/1 لیوان کشمش یا میوه خشک شده( تقریباً به اندازه کف دست)

ممکن است به یک یا دو واحد میوه در یک وعده غذا نیاز داشته باشید.

چطور باید میوه بخوریم؟

میوه ها را بطور خام یا آبمیوه(بدون شکر افزودنی) بخورید.

میوه ها ی اندازه کوچکتر را بخرید.

میوه با اندازه کوچکتر بخرید، و آب میوه به مقدار کم بنوشید.

3 یا 4 عدد میوه تازه در روز.

سبزیجات: سبزیجات خام و پخته با چربی کم بخورید. سبزیجات برای سلامتی هر کسی خوب است. از جمله افراد دیابتی. هر روز سبزیجات خام و پخته بخورید. سبزیجات به شما مواد معدنی، ویتامین و الیاف با کالری کم می دهد. سبزیجات با رنگ روشن انتخاب کنید سبزیجات بطور مثال هویج، فلفل، بادمجان، کلم،گوجه فرنگی و اسفناج.

شما باید روزانه 3 تا 5 واحد(سبزیجات) داشته باشید.

یک خوراک سبزیجات چقدر است؟

2/1 فنجان نخود سبز پخته یا بادمجان، کدو و اسفناج لیوان سبزیجات پخته

1 لیوان سبزیجات خام مثل سالاد، هویج و خیار

2/1 لیوان آب میوه مثل آب هویج یا گوجه فرنگی

ممکن است به مقدار یک، دو یا سه واحد سبزیجات در یک وعده غذا احتیاج داشته باشید. اگر مقدار بیش از یک واحد سبزیجات در یک وعده غذا احتیاج داشتید، انواع مختلف سبزیجات و یا مقدار دو یا سه واحد از یک نوع سبزیجات را انتخاب کنید.میوه برای سلامت هر کس مفید است از جمله افراد دیابتی. میوه به شما انرژی، ویتامین، مواد معدنی و الیاف می دهد.

خردل(موستارد) بجای مایونز برای ساندویچ استفاده کنید.

وقتی سبزیجات را می پزید، بجای روغن، کره، مارگارین یا چربی حیوانی از روغن اسپری استفاده کنید.

 

لبنیات: شیر بدون چربی(بدون سرشیر)یا شیر با چربی کم یک درصد یا لبنیات را انتخاب کنید. ماست بدون چربی و کم چربی برای سلامت همه مردم مفید است، از جمله افراد دیابتی. شیر و ماست به شما انرژی، پروتیئن، کلسیم، ویتامین آ و سایر ویتامین ها و مواد معدنی می دهد.

روزانه دو یا سه لیوان شیر یا ماست مصرف کنید. هر روز شیر بدون چربی( بدون سرشیر) و کم چربی (1%) بخورید. ماست بدون چربی و کم چربی بخورید. آنها دارای چربی، کلسترول و چربی اشباع شده کمتری هستند.

توجه: اگر حامله هستید یا بچه شیر می دهید روزانه چها رتا پنج واحد شیر و ماست بخورید.

یک واحد شیر و ماست چقدر است؟

1 لیوان ماست ساده بدون چربی(همچنین بدنبال ماست با ماده افزودنی آسپارتام باشید)

1 لیوان شیر بدون سرشیر یا شیر کم چربی

توجه : از ماستهای با نوشته « میوه ای» اجتناب کنید. این ماستها مقدار زیادی شکر افزودنی دارند.

غذاهای نشاسته ای: دو یاسه نوع با هر غذا مانند: سیب زمینی- ماکارونی- ذرت- برنج- نان- حبوبات- حلیم

نشاسته ها از قبیل نان، غلات، ماکارونی، حبوبات، لوبیا، یا سبزیجات نشاسته ای هستند.در هر وعده غذا مقداری نشاسته(کربوهیدرات)مصرف کنید. ممکن است مردم به شما بگویند غذاهایی که نشاسته (کربوهیدرات) زیاد دارد، نخورید، ولی این یک توصیه صحیح نیست. خوردن نشاسته(کربوهیدرات) برای سلامت هر کسی مفید است. نشاسته ها به بدن شما انرژی، ویتامین ب، مواد معدنی و الیاف می دهند. غلات با پوست، بهتر هستند زیرا مقدار بیشتری ویتامین، مواد معدنی و الیاف دارند. الیاف به شما کمک می کند تا حرکات روده منظم داشته باشید. همچنین به شما در کنترل قندخون کمک می کند.

یک خوراک نشاسته کربو هیدرات چقدر است؟

1 برش نان

1 عدد سیب زمینی کوچک

2/1 لیوان غلات پخته مثل جو یا گندم

4/3 لیوان غان خشک مثل برگا ذرت

3/1 لیوان برنج پخته

1 عدد نان ذرت کوچک، نان گرد هندی(روتی)

ممکن است به خوردن یک، دو یا سه خوراک نشاسته (کربوهیدرات) در یک وعده غذا نیاز داشته باشید اگر به بیش از یک واحد نیاز داشتید غذاهای مختلف از این گروه غذایی انتخاب کنید. بطور مثال

صبحانه: 4/3 لیوان غلات خشک و یک برش نان= 2 واحد

نهار: 3/1 لیوان برنج و 2/1 لیوان بارهنگ پخته = 2 واحد

شام: 2/1 لیوان ماکارونیو یک تکه نان = 2 واحد

عصرانه: 6 کراکر – 1 واحد

جمع روزانه: 7 واحد.

توجه کنید که کربو هیدراتها بطور متوازن در هر وعده غذا باشند. این به شما در کنترل قند خون کمک می کند.

پروتئین، کلسیم، ویتامین آ، و سایر ویتامین ها و مواد معدنی به شما انرژی می دهد.

خانواده ی گوشت: این گروه غذایی شامل محصولات گوشت(گاو، گوسفند) مرغ، بوقلمون، ماهی، تخم مرغ و آجیل، پنیر، سویا یا شیره سویا است. روزانه مقدار کمی از این غذاها بخورید. این غذاها برای بدن ما پروتئین فراهم می کنند.

غذاهای پروتئینی به بدن شما کمک می کنند تا عضله و ماهیچه بسازد. همچنین به بدن شما مواد معدنی و ویتامین می دهد.

روزانه به چه مقدار غذاهای پروتئینی نیاز دارم؟ 2 تا 3 خوراک

یک واحد گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ و آجیل چقدر است؟

2 تا 3 اونس ماهی پخته (هر اونس تقریباً سی گرم است)

2 تا 3 اونس مرغ پخته

3 تا 4 اونس پنیر سویا(2/1 لیوان)

1 عدد تخم مرغ (معادل یک اونس پروتئین)

1 برش پنیر یا یک اونس پنیر( تقریباً به اندازه یک باطری قلمی)

2 قاشق کره بادام زمینی( معادل یک اونس)

قسمت کم چربی گوشت مرغ و بوقلمون را انتخاب کنید. وقتی گوشت قرمز می خرید، چربی اضافه آنرا جدا کنید. گوشت بدون چربی- مرغ- ماهی- یاپروتئین گیاهی به اندازه یک کف دست در روز.

تخم مرغ: سه بار در هفته یا به دستور دکتر .

نکات مفید:

قسمتی از گوشت گاو و گوسفند را بخرید که چربی کمی دارد. چربی اضافه را جدا کنید.

مرغ و بوقلمون را بدون پوست بخورید.

موقع پختن گوشت از مقدار کمی روغن، یا از روغن اسپری بجای روغن معمولی استفاده کنید.

غذاهای بدون گوشت بخورید. از حبوبات و سویا بعنوان منبع پروتئینی استفاده کنید.

چربی ها: چربی و روغن شامل کره، مارگاین، روغن های افزودنی به غذا و روغن برای طبخ غذا استفاد می کنیم. بعضی از انواع روغن ها عبارتند از روغن گیاهی، زیتون و روغن کانولا. خوردن زیاد غذاهای چرب و شیرین باعث اشکال در کنترل قندخون و وزن شما می شود. اگر غذای چرب و شیرین می خورید، به مقدار کم مصرف کنید.

برای کنترل دیابت خودتان بهتر است که از غذاهای چرب و با چربی اشباع شده(چربی لیوانی) کمتر بخورید.

شیرینی ها، غذاهای قند ی هستند که کالری دارند ولی مواد معدنی و پروتئین چندانی ندارند.

همچنین بعضی از شیرینی ها چربی زیادی دارند، مانند کیک، کلوچه و شیرینی خشک.

یک واحد چربی، روغن و شیرینی چقدر است؟

1 قاشق چایخوری روغن

1 قاشق چاشنی معمولی سالاد

2 قاشق چایخوری مایونز رقیق

1 عدد شیرینی خشک

عدد شیرینی ساده (دونات)

قاشق چایخوری شیره گیاهی

15-10 برگه چیپس(سیب زمینی سرخ شده)

غذاهای ممنوع: شکلات- آبنات- تنقلات- کره مارجین- مایونز- سس سالاد- نمک یا غذاهای شور وسرخ کرده- بستنی – شربت- فالوده پرهیز کنید و نوشیدنی های شیرین آب میوه با شکر

روش های پختن که برای شما مناسب هستند:

حرارت دادن در اجاق

سرخ کردن روی آتش

جوشاندن

سرخ کردن سریع با حرات زیاد

برشته کردن

بخارپز

دم کردن

کباب کردن

از روش های پختن غذا که روغن زیادی مصرف می شود اجتناب کنید.

اقدام اصلی جهت رسیدن به اهداف فوق، کاهش میزان مصرف کربوهیدرات ها و چربی ها (خصوصاً چربی های حیوانی و گیاهی جامد) می باشد. همچنین بهتر است مصرف غذا به جای آنکه محدود به وعده های اصلی (صبحانه، نهار و شام) و آن هم به مقدار زیاد باشد، به دفعات بیشتر ولی به مقدار کمتر صورت بگیرد. در اینجا نیز مانند دیابت نوع 1 مصرف میان وعده ها می تواند بسیار کمک کننده باشد. البته در افراد دیابتی نوع 2 که انسولین با قرص دریافت نمی کنند، مصرف سر وقت وعده های غذایی و میان وعده ها و نیز ثابت بودن ترکیب و مقدار غذا نسبت به افراد مبتلا به دیابت نوع 1 از اهمیت کمتری برخوردار است.

همانطور که می دانید، یکی از اهداف مهم تغذیه صحیح ددر دیابت نوع 2، کاهش وزن می باشد. افزایش وزن یکی از مهمترین عوامل خطر برای ابتلا به دیابت نوع 2 است، به طوری که امروزه با افزایش میزان چاقی در سنین پایین تر، بروز دیابت نوع 2 در جوانان و حتی نوجوانان افزایش چشمگیری داشته است. شما مش توانید برای آگاهی از وضعیت کنونی وزن خود از «شاخص جرم بدن» یا «BMI» استفاده کنید.

 

 

تغذیه کودک دیابتی چگونه باید باشد؟

1- باید بدانیم رژیم غذایی مناسب و منظم در کنار تزریق انسولین برای کنترل بیماری کودک دیابتی اهمیت زیادی دارد تا مانع افت قند خون ( هیپوگلیسمی ) شود.

2- کودک دیابتی در طول روز باید علاوه بر وعده های غذای اصلی ،‌حداقل سه نوبت نیز ازمواد غذایی مناسب به عنوان وعده های فرعی ( در مجموع حداقل 6 وعده غذا در روز ) استفاده نماید . در وعده های غذایی فرعی باید حتماً مواد نشاسته ای گنجانده شود.

3- تغذیه قبل از خواب کودک مهم است زیرا از افت قند در طول شب جلوگیری میکند .

4- رژیم غذایی مناسب شامل مواد نشاسته ای مثل نان، سیب زمینی ، ‌برنج ، حبوبات ، لبنیات تخم مرغ و گوشت است. چربی غذا باید کم و بیشتر از نوع نباتی باشد و ازغذاهای پرفیبر استفاده گردد.

5- مقدارغذای مناسب برای کودک براساس میزان مصرف انسولین باید به صورت منقسم برای کودک تنظیم شود. در این کار متخصص تغذیه به شما کمک می کند.

6- قبل از فعالیت شدید مانند ورزش ،کودک نیاز به مواد قندی دارد و در این مواقع حتی می توان از قندهای ساده مثل شکلات،آب نبات و….در صورت نیاز استفاده نمود. البته بهتر است فعالیت ورزشی مداوم ، بیش از یک ساعت طول نکشد.کودک هر ساعت باید تغذیه شود.

7-اگر برای کودک جشن تولد گرفتید ، می توانید از شیرین کننده های مصنوعی برای کیک و شربت و….استفاده کنید. سالی یک بار خوردن کیک تولد درتنظیم قند خون مشکل زیادی ایجاد نمی کند ولی با نظر پزشک ، می توانید چند واحد انسولین کریستال قبل از خوردن مقادیر زیاد کیک و شیرینی توسط کودک ، به او تزریق نمایید.

8- رژیم غذایی کودک باید آزاد باشد ولی این به آن معنی نست که هر چه قدر دلش خواست مواد قند مصرف کند . بهتر است مواد قندی ساده ( به جز میوه ها که حاوی املاح و ویتامینها هستند ) از برنامه غذایی کودک حذف شوند و میوه های خیلی شیرین مانند انگور،خربزه و انجیر نیز به ندرت استفاده شوند.

چه مشکلاتی در تنظیم قند خون کودک ممکن است پدید آید :

1-افت قند خون ( هیپوگلیسمی )

2- بالا رفتن قند خون ( هیپرگلیسمی )

3- سیدوز

 

افت قند خون ( هیپوگلیسمی )

یکی از موارد فوریتی ( اورژانس ) که یک کودک دیابتی با آن ممکن است مواجه شود ، افت قند خون است که یک احساس ضعف و گرسنگی و یا بی هوشی و اغما ممکن است نشانه ی آن باشد.

چه مواقعی این وضعت پیش می آید :

٭ وقتی که کودک یک وعده غذا را فراموش کند .

٭ اگر هوا خیلی گرم وخیلی سرد باشد.

٭ اگر ورزش شدید بدون تغذیه مناسب انجام شود .

٭ اگر انسولین بیش از نیاز مصرف شود.

علامتهای افت قند خون کدام است ؟

در موارد خفیف تا متوسط پایین افتادن قند خون، ‌علامتهای زیر بروز می کند :

1- لرزش دست و احساس لرزش در عضلات

2- پوست رنگ پریده

3-عرق سرد

4- ضربان تند قلب

5- گرسنگی

6-بی قراری و گریه

7- سیاهی رفتن چشمها

8-خستگی و خواب آلودگی

9- سردرد

10-عدم تمرکز

 

در این مرحله چه باید کرد ؟

٭ باید به سرعت یک غذای شیرین مثل آب میوه ، نوشابه ، نصف لیوان آب و 5-4 حبه قند به کودک بدهید . بهتر از شیرینی های جامد استفاده نکنید تا در صورت ایجاد تشنج ، غذا به راههای هوایی کودک وارد نشود .

٭ اگر پس از 10 تا 15 دقیقه کودک احساس بهبود نکرد، ‌این کار را تکرار نمایید .

٭ دنبال بهتر شدن حال کودک ، باید یک ماده غذایی که قند آن جذب طولانی- تری دارد به وی بدهد تا دوباره افت قند تکرار نشود. نمونه ی چنین غذاهایی ساندویچ پنیر یا شیر با چند عدد بیسکویت است.

درموارد افت شدید قند خون علامتهای زیر دیده می شود :

1- کاهش هوشیاری ( بی هوشی )

2- تشنج

 

درموارد افت شدید قند خون چه بایدکرد ؟

٭ به کودک بی هوش نباید از راه دهان غذا یا نوشیدنی بدهید چون وارد ریه شده او را خفه می کند.

٭ کودک را به پهلو خوابانده چانه اش را به سمت پایین بکشید .

٭ به فوریتهای پزشکی خبر دهید .

٭ اگر آمپول گلوکاگون در دسترس دارید، مقداری از آمپول را طبق دستور پزشک به صورت زیر جلدی یا عضلانی به کودک تزریق کنید .

٭ در مواردی که گلوکاگون در دسترس نیست ،‌می توان از تنقیه ی محلول گلوکز استفاده نمود.

چه وقت افزایش قند خون ( هیپرکلیسمی ) رخ می دهد ؟

٭ انسولین دردسترس بدن کم باشد یا بیمار تزریق انسولین را فراموش کند.

٭ غذا زیادتر از حد معمول مصرف گردد.

٭ ورزش و فعالیت بدنی خیلی کم شود.

٭ بدن در اظطراب یا بیماری ( گلو درد ، سرما خوردگی ) و … قرار گیرد .

 

علامتهای افزایش قند خون :

1- تشنگی

2- خستگی و ضعف

3- افزایش دفعات ادرار

4- تاری دید

 

 

هنگام افزایش قند خون چه باید کرد ؟

٭ اندازه گیری قند خون با گلوکومتر

٭ استفاده از غذا ها یا نوشیدنی های بدون قند

٭ تزریق انسولین کریستال طبق دستور پزشک

 

کتواسیدوز چیست ؟

1- وقتی بدن نتواند از قند خون به طور کافی استفاده نماید ، شروع به سوزاندن چربی می کند و مواد زائدی به نام کتون تولید می گردد که به دنبال انباشت آنها در خون ، کتواسیدوز پدید می آید .

2- این وضعیت در تزریق کم و نامناسب انسولین رخ می دهد .

3- کتواسیدوز یکی از وضعیت های بسیار اورژانس در بیماران دیابتی نوع 1 است و باید به سرعت درمان شود وگرنه به بیهوشی یا اغمای دیابتی می انجامد .

علامتهای کتواسیدوز دیابتی :

1- کاهش آب بدن ، چشمان گودرفته و لبهای خشک و پوسته پوسته شده

2- خواب آلودگی و تنفس دشوار

3- استفراغ

4- درد شکم

5- تنفس با بوی میوه گندیده

در وضعیت کتواسیدوز چه باید کرد ؟‌

٭ اگر کودک هوشیار است مایعات بدون قند به او بدهید .

٭ سریعاً کودک را به اورژانس برسانید.

گلوکومتر چیست ؟

گلوکومتر دستگاه کوچک و قابل حملی است که به وسیله ی آن می توان غلظت قند خون را به آسانی با گرفتن نمونه ای اندک از خون محیطی ،‌اندازه گرفت .

 

چند نکته درباره ی مراقبت از کودک دیابتی :‌

1- پدر و مادر باید آگاهی خود را در مورد بیماری قند افزایش دهند و تنها توصیه ی پزشکان و افراد صلاحیت دار را اجرا کنند .

2- زیاده روی در سخت گیری یا آزادی دادن بیش از حد ،‌در مورد کودک دیابتی درست نیست .

3- از تبعیض قائل شدن برای کودک دیابتی باید پرهیز کرد .

4- یکی از ویژگی های دیابت کودکان این است که نشانه های آن ممکن است به سرعت و ناگهانی بروز کنند و به سرعت و موقتاً از بین بروند که گاهی والدین با مشاهده این وضع ،‌تزریق انسولین را متوقف می سازند . باید توجه داشت که این دوران بهبود که به آن « ماه عسل » بیماری می گویند گذراست و به زودی نشانه های بیماری دوباره پدیدار خواهند شد. این حالت اغلب 2-1 ماه پس از شروع دیابت رخ می دهد ومعمولاً 2-1 ماه و گاهی یک سال طول می کشد. در این دوره وظیفه والدین اندازه گیری منظم قند خون و ادرار و کاهش تدریجی مقدار انسولین است .

5- همچنین اغمای دیابتی در کودکان زیاد دیده می شود .

6- وقتی کودک وارد مدرسه شد ،‌باید اولیای مدرسه و معلم او در مورد بیماری اش صحبت شود تا آنها بدانند که کودک در ساعات خاصی نیاز به تغذیه و تزریق انسولین دارد و اگر دچار افت قند شد ،‌چگونه به او کمک کنند .

7- گاهی مسائل جالب توجهی اتفاق می افتد ؛ مثلاً کودک دیابتی که در درس حساب قوی بوده ،‌ناگهان در این درس افت شدید پیدا می کند ولی بعد ها معلوم می شود که زمان درس حساب قبل از نهار یا پس از ساعت ورزش بوده است . در این زمانها قند کودک در حد پایین است و تمرکز و دقت و درک او هم کاهش مییابد .

8- مسائل روانی کودک اهمیت زیادی دارند. کودک دیابتی حس می کند با دوستانش فرق دارد به ویژه که از خوردن بستنی و نان خامه ای محروم است . باید فضایی ایجاد گردد که کودک غم ها و ناراحتی هایش را با والدین در میان بگذارد .

9- وقتی کودک به میهمانی ، مسافرت و … می رود، سرنگ و شیشه انسولین و برنامه غذایی اش را نباید فراموش کند.

 

شیرین ده موبد شریف آبادی

 

 

 

 

 

 

 

اهمیت کاهش وزن در دیابت

اگر شما نیز اضافه وزن دارید باید بدانید که کاهش حتی چند کیلوگرم از وزن فعلی تأثیرات بسیار مثبتی در پایین آوردن قند چربی خون و نیز احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی دارد. شما بر اساس قد وزن و میزان فعالیتی که انجام می دهید به مقدار معینی (کالری) نیاز دارید. اگر بدن شما بیشتر از نیاز خود کالری دریافت کند آن را به صورت چربی ذخیره خواهد کرد. بنابراین یکی از اقدامات اساسی در کاهش وزن، کم کردن کالری مصرفی روزانه است. البته انجام فعالیت ورزشی نیز کمک زیادی به آن می کند.

کاهش وزن در بعضی مواقع به تنهایی موجب درمان دیابت نوع 2 می گردد، ولی حتی اگر احتیاج به درمان دارویی نیز پیدا شود، رعایت رژیم غذایی و کاهش وزن تأثیر این داروها را بیشتر خواهد کرد.همچنین کاهش کالری روزانه حتی اگر موجب کاهش وزن نیز نشود، با کاهش دادن مقاومت بدن نسبت به انسولین و پایین آوردن قند خون بسیار مؤثر است

» هر شخص باید به چه میزان وزن خود را کاهش دهد؟

میزان اضافه وزن هر شخص با دیگری متفاوت است و هر یک باید به میزان معینی وزن خود را کاهش دهد. با این حال به هر میزان که بخواهید وزن خود را کاهش دهید نباید آن را ناگهانی کاهش داده و یک رژیم سخت بگیرید. اگر به میزان کم ولی به طور منظم وزنتان را کاهش دهید، احتمال باقی ماندن در این حالت بیشتر خواهد بود. برای شروع، 2-1 کیلوگرم در ماه وزنتان را کاهش دهید. تحقیقات نشان داده اند که کاهش تنها میزان کمی از وزن در کاهش دادن میزان قند خون موثر خواهد بود.

شما می توانید با همکاری پزشکتان یک برنامه بلند مدت کاهش وزن و یک برنامه تعییر عادات غذایی تنظیم کنید تا از این طریق بتوانید وزن خود را به میزان دلخواه کاهش دهید.

 

»برای کاهش وزن چه باید کرد؟

راه های زیادی برای کاهش وزن وجود دارد.شما باید از یکی که بیشتر با وضعیت شما همخوانی دارد استفاده کنید.این روش ها عبارتند از:

1. کاهش میزان مصرف غذا

2. مصرف کمتر شیرینی جات

3. کاهش مصرف چربی

4. مصرف منظم وعده های غذا

5. فعالتر باشید

شما همچنین می توانید از مشاور تغذیه خود برای طراحی یک برنامه خاص کاهش وزن کمک بگیرید. این برنامه باید براساس غذاهای مورد علاقه شما، تعداد وعده ها و میان وعده هایی که معمولاً مصرف می کنید، میزان فعالیت بدنی و برنامه کاری شما تنظیم شود.

یکی از این روش ها را انتخاب کرده و به آن عمل کنید. در صورتی که این روش برای شما مفید نبود روش دیگری را امتحان کنید. بهترین روش آن است که شما را در رسیدن به وزن ایده آلتان یاری رساند.

• کاهش میزان مصرف غذا

غذایی که می خورید حاوی کالری است و هنگامی که شما بیشتر از میزان مورد نیاز تان غذا مصرف می کنید، بدنتان آن را به صورت چربی ذخیره می کند. بنابراین کالری بیشتر مساوی با اضافه وزن می باشد. در صورتی که کمتر غذا مصرف کنید، کالری کمتری دریافت کرده و در نتیجه وزنتان کاهش پیدا می کند. اگر هر روز فقط 250 کالری کمتر مصرف کنید، حدود 0.5 کیلوگرم در هفته و 11.35 کیلوگرم در سال وزن کم خواهید کرد. یک راه برای کاهش میزان مصرف غذا، مصرف کمتر غذاهاست. برای مثال اگر هر روز دوبرش نان تست مصرف می کنید، آنرا به 1 برش یا 5/1 برش کاهش دهید.اگر معمولاً هنگام ناهار 2 ساندویچ مصرف می کنید آنرا به 1 یا 5/1 کاهش دهید.

هر روز یکی از وعده های غذا را انتخاب کرده و سعی کنید در آن وعده میزان کمتری غذا مصرف کنید. سپس این کار را در وعده های دیگر و میان وعده ها نیز اجرا کنید. اگر میزان مصرف مواد غذایی را کاهش دهید، قادر خواهید بود وزنتان را نیز کاهش دهید.

راه های دیگری که به شما در کاهش میزان مصرف غذا کمک می کند، عبارتند از:

• به جای خوردن غذا در یک ظرف بزرگ، از یک ظرف کوچکتر استفاده کنید.

• در کنار غذا از آب یا نوشابه های کم کالری مصرف کنید.

• فقط در زمان وعده های غذایی، غذا مصرف کنید. در صورتی که بین وعده های غذا احساس گرسنگی کردید، از نوشیدنی های بدون کالری مثل چای یا قهوه بدون شکر مصرف کنید.

• اگر هنوز احساس گرسنگی می کنید می توانید از غذاهای بدون کالری مثل خیار و سبزیجات استفاده کنید.

• در هنگام پخت غذا از دیگران بخواهید تا به جای شما مزه غذا را امتحان کنند.

• سعی کنید آرامتر غذا بخورید و آخرین کسی باشید که میز غذا را ترک می کند.

• همیشه دریخچال مقداری غذاهای کم کالری داشته باشید تا در صورت احساس گرسنگی از آنها مصرف کنید.

• اگر هر روز ناهارتان را از رستوران تهیه می کنید، از این به بعد سعی کنید غذایتان را در خانه تهیه و همراه خود بیاورید.از این طریق می توانید در تهیه غذا به جای مواد پر کالری موجود در غذاهای رستوران از مواد کم کالری استفاده کنید.

• اگر بیشتر مواقع احساس گرسنگی می کنید، با مشاور تغذیه خود در رابطه با این موضوع صحبت کنید تا در صورت لزوم برنامه غذایی شما را تغییر دهد.

اگر شما راههای دیگری سراغ دارید، می توانید آنها را نیز امتحان کنید. اگر میزان غذای مصرفی خود را کاهش دهید، قادر به کاهش وزنتان و در نتیجه کاهش قند خونتان خواهید بود.

 

» مصرف کمتر شیرینی جات

راهی دیگر برای کاهش وزن، مصرف کمتر شیرینی جات می باشد. غذاهایی مثل شکلات، انواع کیک و شیرینی و نوشابه ها حاوی شکر هستند و به همین دلیل قند خون شما را افزایش می دهند.علاوه بر این این غذا معمولاً حاوی میزان زیادی کالری هستند. یک تکه پای سیب یا یک عدد بستنی تقریباً 400 کالری و یک برش کیک تقریباً300- 250 کالری دارند و مصرف 200 کالری اضافی در روز منجر به افزایش وزن به میزان 10 کیلو در سال می شود.

 

میوه جات نیز جزو مواد شیرین به حساب می آیند، با این تفاوت که مواد مغذی آنها بیشتر و کالری آنها کمتر است. اگر به شیرینی جات علاقه دارید، سعی کنید به جای خوردن یک برش کیک، از یک عدد میوه استفاده کنید. با این کار در هر هفته 1 کیلو وزن کم می کنید. به خاطر داشته باشید که عبارت «بدون قند» به معنای پایین بودن یا نداشتن کالری نیست.

 

 

 

 

 

 

 

 غذاهای بسیار شیرین : کیک ها، شیرینی ها، شکلات و آبنبات ، مربا، ژله، عسل، شکر، نوشابه

 

غذاهای کم شیرین

 

میوه های تازه: طالبی، انواع توت، سیب، پرتقال

مواد غذایی بدون قند: مربا، ژله، نوشابه

ماست ساده

 

 

 

 

 

راههای دیگر برای مصرف کمتر شیرینی جات عبارتند از:

• در هنگام خرید از خرید شیرینی جات خودداری کنید

• به جای یک برش بزرگ کیک، یک برش کوچک بخورید یا آن را با دوستتان تقسیم کنید

• شیرینی جات را دور از دسترس نگه دارید

• به جای نوشابه های معمولی از نوشابه های بدون قند مصرف کنید

• چای یا قهوه را شیرین نکنید یا به جای شکر معمولی از شیرین کننده های مصنوعی استفاده کنید

 

» کاهش مصرف چربی

غذاهای پرچرب معمولاً کالری بالایی نیز دارند و کالری بیشتر نیز به معنای افزایش وزن خواهد بود. غذاهای پرچرب معمولاً چربی خون را نیز بالا برده و باعث بوجود آمدن مشکلات قلب وعروق می شود. بدن شما به میزان اندکی چربی نیاز دارد، با این حال یکی از راههای کاهش وزن، کاهش مصرف چربی هاست.

غذاهای سرخ شده، گوشتها، سس ها، کره و … حاوی میزان زیادی چربی هستند. مصرف انواع کم چرب این مواد به شما در کاهش مصرف چربی کمک می کند. علاوه بر این غذاهای رستوران، خصوصاً فست فود به میزان زیادی چربی دارند. شیر معمولی نیز به نسبت شیر کم چرب، چربی و کالری بیشتری دارد: 1 لیوان شیر کم چرب تنها به میزان 90 گرم چربی دارد.

سرخ کردن مواد غذایی نیز باعث بالا رفتن میزان چربی آنها می شود. برای مثال یک عددسیب زمینی پخته 70 کالری دارد، در صورتی که اگر آن را با یک قاشق مارگارین سرخ کنید، این میزان به 205 کالری افزایش

 

خواهد یافت( یعنی تقریباً 135 کالری به علت اضافه کردن مارگارین ). یکی از راههای کاهش مصرف چربی، آب پز کردن و کبابی کردن موادغذایی می باشد.

اگر که شما از روغن استفاده نکرده یا به میزان کمی استفاده می کنید، پس باید مصرف غذاهای پرچرب را کاهش دهید.

 

 

غذاهای پرچرب : چیپس، دونات ، غذاهای سرخ شده،سیب زمینی سرخ کرده، انواع سس ،شیر معمولی، کره، مارگارین، انواع روغن، خامه، پنیر خامه ای

 

غذاهای کم چرب : پاپ کورن معمولی ، سبزیجات و گوشت پخته یا کبابی شده ، شیر کم چرب، پنیر کم چرب، سس های کم چرب

 

 

 

 

 

 

 

 

راههای دیگر برای کاهش مصرف چربی عبارتند از:

• غذاهایی را انتخاب کنید که چربی کمتری دارند

• از انواع کم چرب مواد غذایی استفاده کنید

• به جای سس های معمولی از سس های کم چرب استفاده کنید

• در ساندویچ به جای مایونز از سس خردل استفاده کنید

• چربی گوشت را قبل از پخت، تا حد امکان حذف کنید.در واقع هر گونه چربی که به چشم می آید( از جمله پوست مرغ ) را قبل از پخت، از گوشت جدا نمایید و دور بیاندازید

• در صورت استفاده از کره در صبحانه یا وعده های غذای دیگر، مقدار آن را به نصف همیشه کاهش دهید

• از شیر و ماست کم چرب در وعده های غذایی خود استفاده کنید

اگر شما به تدریج مقدار چربی را که مصرف می کنید را کم نمایید، به طعم غذا نیز عادت خواهید کرد و دلتان نیز زیاد برای چربی تنگ نخواهد شد!

به عنوان مثال، بجای استفاده از سیب زمینی سرخ کرده در خورشت قیمه از خلال سیب زمینی آب پز، بجای سس مایونز در سالاد ، از ماست کم چرب و بجای گوشت قرمز از ماهی تازه استفاده نمایید. سعی کنید راهی را برای کاهش چربی غذای خود انتخاب کنید که از هر جهت مناسب شماست و با سبد غذایی خانواده شما هماهنگی دارد. با کاستن از چربی غذای روزانه، شما نه تنها وزن و در نتیجه قند خونتان را پایین می آورید، بلکه قادر خواهید بود تا چربی خونتان را نیز به نحو موثری کاهش دهید.

 

 

» خوردن منظم وعده های غذایی

مصرف منظم وعده های غذایی در کاهش وزن بسیار موثر است. حذف یکی از وعده های غذایی ممکن است راه حل خوبی برای کاهش وزن به نظر برسد ولی این کار معمولاً باعث می شود تا شما در وعده های غذایی بعدی خیلی بیشتر از معمول غذا بخورید و این خود می تواند باعث افزایش وزن شود. از طرفی دیگر هر چقدر که شما غذای بیشتری در وعده های غذا بخورید، به همان اندازه به انسولین بیشتری نیز برای گوارش و کنترل قند خون بعد از بعد از غذای خود نیاز دارید. ولی همانطور که می دانید لوزالمعده افراد دیابتی نمی تواند به اندازه کافی انسولین تولید کند پس خوردن غذای زیاد در یک وعده غذایی قند خون بعد از غذا را در افراد دیابتی بالاتر خواهد برد. بنابراین گرسنه بودن در یک روز و مصرف غذای زیاد در روز بعد نوسانات قند خون شما را بیشتر خواهد کرد و رسیدن به مقادیر هدف قند خون نیز بسیار مشکل خواهد بود.

مصرف منظم وعده های غذایی به معنای خوردن مقدار ثابتی غذا در ساعات مشخصی از روز می باشد. بهترین حالت ممکن، مصرف سه وعده غذای اصلی( صبحانه، ناهار، شام ) و دو میان وعده در صبح و بعد ازظهر خواهد بود.

منظور از مقدار ثابت غذا این است که به عنوان مثال همیشه در صبحانه دو واحد، در ناهار سه واحد و در شام دو واحد نان و غلات مصرف گردد. سعی کنید همیشه با داشتن یک برنامه غذایی مشخص از قبل در مورد مقدار غذایی که قرار است در یک وعده بخورید آگاهی داشته باشید.

» فعالتر باشید

وقتی شما فعال هستید و ورزش می کنید انرژی بیشتری هم می سوزانید. ورزش در کنار رژیم غذایی به شما کمک می کند تا وزن خود را کاهش دهید. از طرف دیگر فعالیت باعث می شود ما از لحاظ روحی نیز احساس شادی و نشاط بیشتری داشته باشید.

اگر شما از قبل فعال بوده و ورزش می کرده اید می توانید با انجام همان ورزشهای قبلی به مدت 45 دقیقه یک روز درمیان به اهداف مورد نظر دست یابید، ولی اگر تا کنون ورزش نمی کردید می توانید بر اساس اصول زیر فعالیت خود را شروع کنید:

 

 

 

• از ورزشهای آسان شروع کنید مانند انجام ورزشهای کششی دست و پا در حالت نشسته روی صندلی. یعنی دست های خود را در حالت کشیده به بالای سر برده و یا پاهای خود را بعد از دراز کردن به نوبت بالا و پایین ببرید

• پیاده روی روزانه را فراموش نکنید. بهترین زمان 2-1 ساعت بعد از غذا است. پیاده روی با یک دوست می تواند بسیار مفید و دوست داشتنی تر باشد

• وقتی به محل کار خود می روید و یا قصد خرید دارید، ماشین خود را کمی جلوتر از مقصد پارک کنید و بقیه راه را پیاده بروید

• برای شروع می توانید به مدت 10 دقیقه یک روز درمیان پیاده روی و یا نرمشهای کششی بپردازید

 

•نمایه توده بدنی:

شما می توانید برای آگاهی از وضعیت کنونی وزن خود از «شاخص جرم بدن» یا BMI استفاده کنید که به صورت زیر محاسبه می شود: وزن (کیلوگرم) تقسیم بر مجذور قد (متر).

 

•تغذیه و دیابت نوع 1:

 

در حالت عادی لوزالمعده بر اساس میزان فعالیت بدنی شما و غذایی که می خورید انسولین بدن شما را تنظیم می کند. از آنجایی که در دیابت نوع 1 این فرآیند از کار افتاده است، شما باید خود به تنظیم آن بپردازید.

به عنوان یک قاعده کلی، تزریق انسولین و فعالیت فیزیکی قند خون را پایین و خوردن غذا آن را بالا می برد.

هدف اصلی شما در برنامه ریزی غذایی در دیابت نوع 1 ایجاد تعادل میان این 3 عامل است تا از این راه بتوانید قند خون خود را تا حد امکان نزدیک به مقدار طبیعی نگه دارید. مثلاً شما می توانید قبل از انجام فعالیت ورزشی، به منظور جلوگیری از کاهش قند خون، مقداری غذای حاوی کربوهیدرات مصرف کنید و یا از مقدار انسولین تزریقی خود بکاهید. همچنین می توانیددر مواقعی که می خواهید غذای بیشتری بخورید (مثلاً در مهمانی ها) با افزایش مقدار انسولین خود، مانع از بالا رفتن قند خونتان شوید. به خاطر داشته باشید که تنظیم موارد فوق تنها با اندازه گیری منظم قند خون امکانپذیر است.

در برنامه ریزی غذایی دیابت نوع 1، رعایت نکات زیر از اهمیت زیادی برخوردار است:

• مصرف وعده های غذایی در فواصل منظم و تقریباً ثابتی از شبانه روز:

این امر یکی از مهمترین اصول تغذیه در دیابت است. در این بین، مصرف سر وقت میان وعده ها (بین صبحانه و نهار، هنگام عصر و قبل از خواب) از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا از پایین افتادن قند خون (هیپوگلیسمی) در بین وعده های اصلی غذا و مخصوصاً در طول شب که خطر هیپوگلیسمی بیشتر است، جلوگیری می کند. این میان وعده ها معمولاً از غذاهای حاوی کربوهیدران مثل نان (ترجیحاً همراه پنیر) یا انواع میوه ها تشکیل شده اند. مصرف نان همراه با پنیر، بهترین انتخاب برای میان وعده قبل از خواب است، زیرا به علت جذب کندتر در روده ها، قند خون را به مدت طولانی تری در طول شب بالا نگه می دارد.

• ثابت بودن تقریبی ترکیب و مقدار غذا در تمام روز:

این امر بیشتر در مورد کسانی صادق است که مقدار انسولین ثابتی را در طول شبانه روز تزریق می کنند.

نکته: روش های جدیدی از تزریق انسولین، مانند روش تزریقات متعدد و یا پمپ انسولین به شما آزادی عمل بیشتری در مورد انتخاب زمان مصرف و نیز ترکیب غذایتان می دهند.

• درمان هیپوگلیسمی و جلوگیری از مصرف بیش از حد غذا هنگام بروز حملات

• مصرف دقیق و حساب شده کربوهیدرات ها

 

 

•تغذیه و دیابت نوع 2:

 

در دیابت نوع 2 لوزالمعده یا به مقدار لازم انسولین ترشح نمی کند و یا انسولین ترشح شده به خوبی قتدر نیست اعمال خود را در بدن انجام دهد. در حالت طبیعی انسولین خون در مرحله اول ابتدا به مقدار زیادی بالا می رود تا قند خون بعد از غذا را کنترل کند و سپس پایین آمده، در یک حد متعادل باقی می ماند تا غلظت پایه انسولین در بین وعده های غذا حفظ گردد. در دیابت نوع 2 مرحله اول ترشح انسولین شدیداً مختل می شود. بنابراین ممکن است شما در مصرف بعضی غذاها خصوصاً غذاهای حاوی کربوهیدرات محدودیت داشته باشید. برای آگاهی از اینکه کدام غذاها بیشتر قند خونتان را بالا می برد، بهترین راه

 

اندازی گیری قند خون 2-1 ساعت بعد از مصرف غذا است.

به طور کلی در دیابت نوع 2 اهداف داشتن رژیم غذایی مناسب شامل کم کردن مقدار کالری مصرفی روزانه، کاهش وزن و پایین آوردن قند، چربی و فشار خون در صورت وجود می باشد. داشتن فعالیت ورزشی مرتب نیز کمک بسیار زیادی در رسیدن به اهداف بالا می کند.

اقدام اصلی جهت رسیدن به اهداف فوق، کاهش میزان مصرف کربوهیدرات ها و چربی ها (خصوصاً چربی های حیوانی و گیاهی جامد) می باشد. همچنین بهتر است مصرف غذا به جای آنکه محدود به وعده های اصلی (صبحانه، نهار و شام) و آن هم به مقدار زیاد باشد، به دفعات بیشتر ولی به مقدار کمتر صورت بگیرد. در اینجا نیز مانند دیابت نوع 1 مصرف میان وعده ها می تواند بسیار کمک کننده باشد. البته در افراد دیابتی نوع 2 که انسولین با قرص دریافت نمی کنند، مصرف سر وقت وعده های غذایی و میان وعده ها و نیز ثابت بودن ترکیب و مقدار غذا نسبت به افراد مبتلا به دیابت نوع 1 از اهمیت کمتری برخوردار است.

همانطور که می دانید، یکی از اهداف مهم تغذیه صحیح ددر دیابت نوع 2، کاهش وزن می باشد. افزایش وزن یکی از مهمترین عوامل خطر برای ابتلا به دیابت نوع 2 است، به طوری که امروزه با افزایش میزان چاقی در سنین پایین تر، بروز دیابت نوع 2 در جوانان و حتی نوجوانان افزایش چشمگیری داشته است. شما مش توانید برای آگاهی از وضعیت کنونی وزن خود از «شاخص جرم بدن» یا «BMI» استفاده کنید.

 

•شیرین کننده های رژیمی:

• انواع شیرین کننده های رژیمی

• شیرین کننده های کالری زا

• شیرین کننده های غیر کالری زا

 

مصرف مقادیر حساب شده مواد قندی در افراد مبتلا به دیابت (نوع 1 یا 2) تأثیر منفی بر روی کنترل دیابت آنها نخواهد داشت. با این وجود شیرین کننده های رژیمی نیز می تواند جایگزینی مناسب در افرادی باشند که مصرف شیرینی جات در آنها بالاست (مخصوصاً کودکان).

•انواع شیرین کننده های رژیمی

شیرین کننده های رژیمی به دو دسته » کالری زا» و «غیر کالری زا» تقسیم می شوند.

 

» شیرین کننده های کالری زا

دسته اول که شامل «فروکتوز»، «سوربیتول» و «مانیتول» می باشند، حاوی کالری هستند و بنابراین مصرف آنها باید حساب شده باشد تا منجر به اضافه وزن نگردد. همچنین مصرف زیاد سوربیتول و مانیتول به علت عدم جذب کامل ددر روده ها موجب اسهال می گردد.

بنابراین قبل از مصرف فرآورده های غذایی رژیمی به برچسب روی آنها که بیانگر ترکیباتشان است دقت کنید. به طور کلی مصرف این نوع شیرین کننده ها در افراد دیابتی چاق که دارای چربی خون بالایی نیز هستند، توصیه نمی شود.

 

 

» شیرین کننده های غیر کالری زا:

شیرین کننده های غیر کالری زا مانند» ساخارین» و «آسپارتام» دارای هیچ کالری نیستند و باعث اضافه وزن نیز می شوند. قدرت شیرین کنندگی آنها بسیار بیشتر از شکر معمولی می باشد (حدود 200 برابر ). بعضی از این شیرین کننده ها مثل آسپارتام در اثر حرارت زیاد اثر شیرین کنندگی خود را از دست می دهند و بنابراین نمی توان از آنها در کیک پزی استفاده کرد. همچنین مصرف زیاد ساخارین در بعضی از حیوانات منجر به سرطان مثانه شده که البته هنوز در مورد انسانی به اثبات نرسیده است. پس بهتر است که زنان باردار از ساخارین استفاده نکنند

اصول تغذیه دیابتی:

• میزان مصرف پروتئین

• میزان مصرف چربی

• میزان مصرف کربوهیدرات

• میزان مصرف مواد قندی

• میزان مصرف فیبر

• میزان مصرف نمک

• میزان مصرف مواد غذایی حاوی کلسترول

• الکل

 

» میزان مصرف پروتئین

پروتئین ها باید حدود 20-10 درصد کالری روزانه شما را تأمین کنند. در مواردی که آسیب کلیه ناشی از دیابت وجود دارد ممکن است این مقدار کمتر شود.

 

» میزان مصرف چربی

مصرف چربیها نباید بیشتر از 30 درصد کالری روزانه شما باشد. در این میان مصرف چربیهای حیوانی باید کمتر از 10 درصد کالری روزانه را فراهم کند.

» میزان مصرف کربوهیدرات

بقیه کالری روزانه شما ( 60-50 درصد) از کربوهیدراتها بدست می آید.

 

» میزان مصرف مواد قندی

مصرف حساب شده مواد قندی از جمله شکر مجاز می باشد. لازم به توضیح است که تا چند سال پیش افراد مبتلا به دیابت از خوردن غذاهای حاوی کربوهیدراتهای ساده مثل قند و یا شیرینی به طور کامل منع می شدند ولی تحقیقات جدید نشان داده اند که تفاوت چندانی میان کربوهیدراتهای ساده و مرکب از نظر میزان بالا بردن قند خون وجود ندارد. در واقع مصرف بعضی از غذاهای حاوی نشاسته مثل نشاسته مثل سیب زمینی، قند خون را حتی بیشتر از خوردن شکر بالا می برد. بنابراین شما می توانید در رژیم غذایی خود از کربوهیدراتهای ساده نیز استفاده کنید.

 

» میزان مصرف فیبر

مصرف روزانه فیبر باید حداقل 20 گرم باشد. بنابراین از مواد غذایی زیر که هر واحد از آنها حداقل 3 گرم فیبر دارد، بیشتر استفاده کنید:

• نان جوی سبوس دار، نان سنگک، جوی پوست نکنده، ذرت

 

• بادام، بادام زمینی، فندق‌، گردو

• انواع لوبیا، عدس‌، سویا

• سبزیجات شامل لوبیا سبز، نخود فرنگی، هویج، گل کلم، اسفناج

• میوه ها شامل توت فرنگی، شاه توت،‌ گلابی، سیب ( مخصوصاً باپوست)، پرتقال

 

» میزان مصرف نمک

به منظور پیشگیری از افزایش فشار خون مصرف نمک بهتر است محدود شود (5/1-1 قاشق چایخوری در روز). در این بین غداهای طبیعی و خانگی به علت اینکه سدیم کمتری دارند نسبت به غذاهای آماده مثل انواع کنسرو، انواع کنسرو، سوسیس و کالباس ترجیح داده می شوند. همچنین بهتر است از اضافه کردن نمک در سر سفره نیز خودداری گردد.

 

» میزان مصرف مواد غذایی حاوی کلسترول

مقدار کلسترول مصرفی روزانه باید کمتر از 300 میلی گرم باشد. لازم به توضیح است که کلسترول نوعی چربی است که در غذاهایی مانند گوشت (مخصوصاً گوشت قرمز) زرده تخم مرغ، دل و جگر و لبنیات دیده می شود و بالا بودن آن عامل مهمی در ایجاد بیماریهای قلبی و عروقی است. در جدول زیر مقادیر کلسترول تعدادی از غذاها آورده شده است.

 

 

 

 

100 گرم گوشت گاو = 80  میلی گرم  کلسترول

100 گرم گوشت  گوساله = 90  میلی گرم  کلسترول

100 گرم گوشت مرغ = 80  میلی گرم  کلسترول

100 گرم تن ماهی = 60  میلی گرم  کلسترول

100 گرم میگو = 130  میلی گرم  کلسترول

100 گرم جگر = 370  میلی گرم  کلسترول

100 گرم قلوه گاه =  320  میلی گرم  کلسترول

1 عدد بزرگ زرده تخم مرغ = 250   میلی گرم  کلسترول

1 قاشق غذاخوری کره = 35  میلی گرم  کلسترول

30 گرم پنیر = 25  میلی گرم  کلسترول

2/1 لیوان بستنی = 30  میلی گرم  کلسترول

1 لیوان شیر کم چربی و ماست حاصل از آن = 25  میلی گرم  کلسترول

 

» الکل:

 

در مورد مصرف الکل باید گفت از آنجایی که الکل در بدن نمی تواند به قند (گلوکز) تبدیل شود و از طرفی جلوی تولید گلوکز در کبد را نیز می گیرد، در صورت مصرف همزمان آن با انسولین یا قرص های دیابت ممکن است باعث کاهش قند خون (هیپوگلیسیمی) شود. از طرفی مصرف الکل به علت کالری زیاد موجود در آن شدیداً موجب چاقی و اضافه وزن و نیز افزایش چربی خون خواهد شد که از عوامل خطر مهم ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی هستند. بنابراین مصرف الکل در افراد دیابتی ممنوع است.

 

نگاهی گذرا به نکات بالا نشان می دهد که اصول تغذیه صحیح در دیابت در واقع همان اصولی هستند که هر فردی که خواستار حفظ و ارتقاء سلامت عمومی بدن خود می باشد باید آنها را رعایت کند. در واقع در اینجا تفاوت چندانی میان افراد مبتلا به دیابت و دیگر افراد جامعه وجود ندارد.

 

 

 

 

 

فیبر:

 

• انواع فیبر

 

• راههای ساده برای گنجاندن فیبر در برنامه غذایی

 

 

 

فیبر موجود در مواد غذایی،‌ که به آن فیبرخوراکی هم گفته می شود، منبع دیگری از کربوهیدرات به شمار می رود. از بهترین منابع فیبرمی توان به غلات کامل، نان سنگک و نان جو، حبوبات،‌ انواع نخود و لوبیا و سبزیجات و میوه ها اشاره کرد. فیبرها بر سرعت جذب غذا و همچنین در مقادیر زیاد بر میزان قند خون تأثیرمی گذارند. برخی از تحقیقات نشان می دهد که یک رژیم غذایی حاوی فیبر بالا می تواند میزان کلسترول کل و کلسترول بد خون را بهبود بخشد.

 

 

 

» انواع فیبر

 

فیبرها به دو گروه تقسیم می شوند: محلول و نا محلول

 

• فیبر های نا محلول به مواد غذایی شکل می دهند. مواد غذایی حاوی فیبر نامحلول شامل غلات دانه کامل و نان ها از جمله نان سنگک می شود. فیبرهای نا محلول در طی فرآیند گوارش، مایعات را به خود جذب می کنند. ترکیب فیبر و مایعات، باعث حرکت سریعتر مواد غذایی در دستگاه گوارش می شود. شما با مصرف کافی از فیبر های نامحلول،‌ علاوه بر ایجاد مدفوع نرم تر و حجیم تر،‌ فواید دیگری نیز بدست خواهید آورد؛ از جمله پیشگیری از بیماری هایی همچون هموروئید، دیورتیکول وسرطان راست روده و روده بزرگ.

 

• فیبر های محلول در طی گوارش هضم می شوند ولی غلیظ و چسبناک باقی می مانند. منابع غذایی حاوی فیبر قابل هضم شامل لوبیا، نخود و برخی از غلات از جمله جو و جوی دو سر می شود. اثر فیبر های محلول با اثر فیبر های نامحلول کاملاً متفاوت است. فیبر های محلول از جذب برخی مواد موجود در غذاها جلوگیری می کنند،‌ که دو نوع از مهمترین آنها کلسترول و گلوکز می باشد. مصرف فیبرهای محلول به میزان زیاد،‌ کلسترول خون را از طریق وصل شدن به آن در طی فرآیند گوارش، تا حدودی کاهش می دهد. علاوه بر این مصرف فیبرهای محلول به میزان زیاد،‌ از طریق کاهش سرعت جذب گلوکز،‌ از افزایش قند خون جلوگیری می کند.

 

 

 

 

 

راههای ساده برای گنجاندن فیبر در برنامه غذایی

 

• مصرف غلاتی همچون لوبیا، نخود، جو،‌ بلغور و گندم را افزایش دهید. در صورت تمایل می توانید از جوانه گندم هم به همراه غذا یا در سالاد مصرف کنید

 

• از سبزیجات حاوی فیبر بالا همچون سبزیجات سبز، کاهو، کلم و غیره استفاده کنید. علاوه بر این می توانید از توت خشک و دیگر میوه های خشک شده نیز در کنار چای استفاده کنید

 

• سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)،‌ مصرف بیش از 5 گرم (تقریباً یک قاشق) فیبر در هر سروینگ را «عالی» و مصرف بین 2.5 تا 4.9 گرم فیبر در هر سروینگ را «خوب» تعریف کرده است

 

• تا جایی که امکان دارد از سبزیجات خام استفاده کنید، چرا که پخت غذا، از میزان فیبر موجود در آن می کاهد

 

• همراه با غذا و در بین وعده های غذا ا میوه جات تازه مصرف کنید

 

• کورن فلکس و پاپ کورن نیز حاوی فیبر بوده و می تواند تا حدی جایگزین سبزیجات در رژیم غذایی کودکانی باشد که علاقه ای به خوردن سبزیجات ندارند. با این حال هرگز سبزیجات را از رژیم غذایی کودکان حذف نکنید و آنها را به خوردن سبزیجات تشویق کنید

 

 

 

نمایه گلیسمی:

 

اندیس (نمایه) گلیسمی، فهرستی از مواد غذایی و چگونگی تاثیر آنها بر قند خون است. این فهرست در اوایل دهه 1980 توسط محققانی که بر روی سرعت تاثیر انواع مختلف مواد غذایی حاوی کربوهیدرات – نان ، ذرت ، ماکارونی ، حبوبات ، میوه ها و غیره – بر قند خون،‌ تحقیق می کردند، ارائه شد. این تحقیقات نشان می دهند که همه مواد حاوی کربوهیدرات، به یک اندازه قند خون را افزایش نمی دهند. به طور مثال این تحقیقات نشان می دهند که سیب زمینی قند خون را سریع تر از میوه افزایش داده، یا اینکه حبوبات قند خون را نسبتاً آرام افزایش می دهد.

 

با این وجود این تحقیقات آنطور که باید سودمند نیستند. زیرا در هر بار محاسبه، فقط یک نوع ماده غذایی بررسی می شود. در صورتی که هیچ فردی اینطور غذا نمی خورد. اکثر افراد در هر وعده مواد غذایی متعددی مصرف می کنند، که برخی از این غذاها کربوهیدرات بیشتر و برخی از آنها پروتئین یا چربی بیشتری دارند. علاوه براین، عوامل دیگری نیز بر سرعت بالا رفتن خون تاثیر می گذارند، از جمله:

 

• میزان مصرف داروهای کاهش دهنده قند خون

 

• زمان مصرف دارو و زمان مصرف غذا

 

• مقدار فیبر موجود در غذا

 

• تازه بودن سبزی یا میوه

 

 

 

کربوهیدرات:

 

کربوهیدراتها که منبع اصلی تأمین کننده انرژی بدن هستند در گروههای غذایی نان و غلات، شیر، میوه جات و سبزیجات وجود دارند و به دو گروه کربوهیدرات های ساده و مرکب تقسیم می شوند. کربوهیدراتهای ساده مثل گلوکز، فروکتوز و لاکتوز در گروه های شیر و میوه جات و نیز در مواد قندی مثل شکر و عسل و کربوهیدراتهای مرکب از جمله نشاسته در گروههای غذایی نان و غلات و سبزیجات دیده می شوند.

 

در مورد میزان تأثیری که هریک از گروههای اصلی (پروتئین، چربی و کربوهیدرات) در بالا بردن میزان قند خون دارند، بیشترین تأثیر مربوط به گروه کربوهیدراتهاست.یعنی مصرف این مواد قند خون را سریعتر و بیشتر بالا می برد و انتخاب خوبی برای درمان حملات هیپوگلیسیمی (کاهش قند خون) است. بعد از این گروه به ترتیب پروتئین ها چربی ها قرار می گیرند. در نظر گرفتن این مسئله در تنظیم قند خون بعد از غذا از اهمیت زیادی برخوردار است.

 

 

 

پروتئین:

 

پروتئین وظیفه رشد و ترمیم بافتهای مختلف بدن را بر عهده دارند و در گروههای غدایی شیر و گوشت (محتوی پروتئین حیوانی) و غلات و سبزیجات (محتوی پروتئین گیاهی) دیده می شوند. پروتئین های حیوانی بیشتر از انواع گیاهی نیازهای ضروری بدن را برآورده می سازند؛ البته شما می توانید برای افزودن به ارزش غذایی پروتئین های گیاهی آنها را با یک پروتئین حیوانی ترکیب کنید (مثل مصرف نان همراه با پنیر). مصرف کافی پروتئین در دوران رشد و بلوغ از اهمیت خاصی برخوردار است.

 

 

 

چربی:

 

مارگارین، کره، روغن، انواع سس های سالاد، مغزهای آجیلی، دانه های روغنی، شیر، پنیر، گوشت، اسنک ها و دسرهای آماده حاوی مقادیر فراوانی از انواع چربی ها هستند.

 

انواع گوناگونی از چربی ها وجود دارند که عبارتند از: چربی های غیر اشباع، چربی های اشباع و چربی های ترانس.

 

چربی های ترانس در مارگارین و اغلب اسنک ها و دسر های آماده یافت می شود. چربی های ترانس و اشباع شده موجب افزایش کلسترول خون می گردند.

 

چربی موجود در زیتون، روغن زیتون، روغن کانولا (کلزا)، مغز های آجیل و آواکادو از نوع غیر اشباع بوده و سالمترین نوع چربی هاست. در مرتبه بعدی روغن ذرت، روغن آفتابگردان، روغن دانه سویا قرار می گیرند.

 

 

 

ویتامین ها و املاح:

 

همانطور که بارها شنیده اید و یا خوانده اید، مصرف قرص های ویتامین برای داشتن تغذیه متعادل و مناسب روش درستی نیست. زیرا کارآیی مناسب اندامهای مختلف بدن، تنها در گرو استفاده از ویتامینها نیست. در هر حال، ویتامینها باید با ترکیب و کمیت مناسب و از روش درست در اختیار بدن قرار گیرد. بهترین راه دریافت ویتامینها و املاح معدنی، استفاده از سبزیجات خام، میوه های تازه و دیگر مواد غذایی طبیعی در رژیم روزانه است که انواع گوناگونی از ویتامین ها را دارا بوده و نیازهای بدن را مرتفع می سازند.

 

کروم یکی از مواد معدنی مورد نیاز بدن است که تحقیقات زیادی در رابطه با تأثیر آن بر میزان قند خون افراد دیابتی، در سالهای اخیر، انجام گرفته است. در بیشتر این مطالعات، تأثیر کروم بر کاهش قند خون به اثبات رسیده است. مکانیسم دقیق تأثیر کروم بر روی قند خون مشخص نیست ولی بعضی از محققین اعتقاد دارند که کروم باعث افزایش حساسیت عضلات بدن نسبت به انسولین می شود و از این طریق باعث کاهش قند خون می گردد. همچنین نشان داده شده است که مصرف کروم در افراد دیابتی باعث کاهش چربی و تری گلیسرید خون می شود.منابع حاوی این ماده معدنی عبارتند از: جوانه گندم، اسفناج، پیاز، ران مرغ، گوشت قرمز، آرد سویا، کلم بروکلی، بادام زمینی، کره بادام زمینی، پنیر، جگر، قلوه.

 

منیزیم از دیگر مواد معدنی موردنیاز بدن است که موجب کاهش مقاومت به انسولین و نیز کاهش فشار خون می شود. در واقع منیزیم نیز همانند کروم، حساسیت سلولها به انسولین را بیشتر کرده و باعث عملکرد بهتر انسولین در بدن می گردد. به طور کلی، اگر افراد دیابتی مقدار مناسبی از سبزیجات و میوه جات را در رژیم غذایی روزانه خود بگنجانند، با کمبود ویتامین ها و مواد معدنی در بدن خود مواجه نخواهند شد. تعدادی از مواد غذایی حاوی منیزیم عبارتند از: سبزیجات سبز رنگ، کلم بروکلی، اسفناج، جوانه گندم، مغزهای آجیل، حبوبات و غلات سبوس دار، کره بادام زمینی، لوبیا چشم بلبلی و گندم پرک.

 

روی یکی دیگر از مواد معدنی مورد نیاز بدن است که مقدار آن در افراد دیابتی کمتر از سایرین است. این کمبود ممکن است به خاطر کم بودن مقدار جذب روی و یا افزایش دفع روی در بیماران دیابتی باشد. هنوز علت دقیق بروز این دو حالت در میان دیابتی ها مشخص نیست ولی در هر حال این دو عامل سبب کاهش میزان روی در بدن افراد دیابتی می شود. همانطور که می دانید، زخم هایی که در بدن افراد دیابتی ایجاد می شود، می تواند برای آنان مشکلات زیادی را ایجاد کند ولی مصرف روی با بالا بردن مقاومت بدن، در پیشگیری از طولانی شدن بهبود زخم های سطحی در دیابتی ها،مؤثر است. تعدادی از مواد غذایی حاوی روی عبارتند از: لوبیا سبز، لوبیا چیتی، عدس، تخم مرغ، جگر گاو، گوشت مرغ و گاو، بادام، گردو، بادام

 

زمینی

 

 

 

از ویتامین های ضروری و مورد نیاز بدن که افراد دیابتی می بایست با احتیاط بیشتری مصرف کنند، ویتامین C است. مقدار نیاز روزانه بدن به این ویتامین حدود 90 میلی گرم است. این مقدار که با استفاده از مواد غذایی حاوی این ویتامین تأمین می شود، باعث افزایش نارسایی های عروقی در افراد دیابتی نمی گردد. اما در کسانی که از دوز بالای ویتامین C، معمولاً به صورت قرص، استفاده می کنند، ممکن است دچار افزایش عوارض عروقی شوند. به همین علت، هیچ گاه قرص های ویتامین را سرخود و بدون مشورت با پزشکتان مصرف نکنید. منابع حاوی ویتامین C عبارتند از: کلم بروکلی، مرکبات، کیوی، فلفل قرمز و سبز،

 

توت فرنگی و گوجه فرنگی .

 

باز هم یادآور می شویم که افراد دیابتی از نظر میزان دریافت ویتامین ها و مواد معدنی هیچ تفاوتی با افراد غیر دیابتی ندارند. چنانچه یک فرد دیابتی میزان قابل توجهی از غذا های غنی از سبزیجات، میوه جات، غلات و حبوبات را به طور روزانه مصرف کند، از این طریق می تواند، بدون نیاز به هر گونه مکمل غذایی،غذایی، تقریباً تمام ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز خود را دریافت نماید. تا به امروز هیچ دلیل علمی در رابطه با نیاز افراد دیابتی به املاح و ویتامین های خاص کشف نشده است؛ ولی در مواردی همچون:

 

• کمبود مواد معدنی مانند کروم، منیزیم، مس، سلنیم، منگنز یا روی

 

• کمبود ویتامینهای A، C، E، بتا کاروتن و سلنیم (آنتی اکسیدانها)

 

• قرار داشتن تحت رژیم غذایی با دریافت کمتر از 1200 کالری در روز

 

• سن بیشتراز65سال

 

•بارداری ویاشیردهی

 

•قرار داشتن در معرض خطر ابتلا به بیماری های استخوان

 

•پرادراری

 

•عدم کنترل مناسب قند خون

 

بهمن پناهنده

 

 

 

 

 

روغن ماهی و دیابت

 

تحقیات متعدد همه به یک ارتباط معکوس و آشکار میان مصرف ماهی و روغن ماهی با با خطر بیماری انسداد شریان قلبی(CHD) و مرگ ناگهانی قلبی پی بردند. پژوهشگران رابطه محکم و جدی میان خطر ابتلا به بیماری انسداد شریان قلبی و میزان مصرف ماهی دریافتند. بر این اساس افرادی که یک بار در هفته ماهی مصرف کردند40 درصد کمتر به بیماری CHD یا انسداد شریان قلبی دچار شدند تا افرادیکه ماهی را فقط کمتر از یکبار در ماه مصرف می کردند خوردن ماهی به میزان 5 بار در هفته خطر بیماری قلبیرا حدود 64 درصد کم می کند و میزان مرگ ومیر تا 25 درصد کاهش می یابد.ماهیان با گوشت تیره( خال ماهی-سالمون-ساردین- شمشیرماهی) و میگو لابستر اثر مفیدی را نشان دادند.پژوهشگران مقدار روغن ماهی بدست آمده از این رژیم را محاسبه و دریافته اند که افراد مورد تحقیق و مطالعه با تنها جذب 250 میلی گرم بطور متوسط در روز 37 درصد کاهش در CHD و مرگ ومیر ناشی از کلیه عوامل را دارا بوده اند در مقایسه با افرادیکه جذب روزانه 40 میلی گرم روغن ماهی داشته اند و توصیه کرده اند که به مصرف مرتب ماهی به عنوان یک غذای کامل و سالم و بهداشتی برای کنترل دیابت باید توجه ویژه ای اعمال نمود. مکمل روغن ماهی برای دیابتی ها بی خطر و اطمینان بخش است. افرادیکه از بیماری دیابت نوع دوم رنج می برند غالبا تری گلیسیرید خون بالایی دارند و بنابراین مستعد بیماری انسداد شریان قلبی هستند که مصرف روغن ماهی در پایین آوردن میزان تری گلیسیرید آنها موثر شناخته شده است. پژوهشگران تحقیقاتی را روی 10 مرد مبتلا به دیابت نوع دوم انجام دادند که میانگین سنی آن 54 سال بود. آنها را به طور تصادفی و رندوم به دو گروه تقسیم کردند. به گروه اول روزانه 60 گرم ماهی ( حاوی 330 میلی گرم اسید چرب EPA و 215 میلی گرم اسیدچرب DHA تا دو ماه داده شد. گروه دوم روزانه 60 گرم روغن آفتابگردان (حاوی 65 درصداسید لینولئیک ) مصرف کردند در پایان دوره همه افراد بمدت دو ماه روغن ماهی مصرف کردند بعدا به گروه اول روغن مکمل آفتابگردان داده شد در حالیکه گروه دوم مکمل روغن ماهی دریافت کردند. همه افراد مورد آزمایش در رژیم خود باقی ماندند.(55 درصد هیدرات کربن،15درصد پروتئین، 30 درصد چربی) محققان بعد از دو ماه متوجه افزایش قابل توجه هردو اسید چرب EPA و DHA در پلاسمای خون و در پوسته سلول قرمز خون شدند. در پی مصرف روغن ماهی مقدار تری گلیسیرین و لیپوپروتئین پلاسما به طور قابل توجهی کاهش یافته بود هیچ اثر مغایر روی گلوکز خون مشاهده نشد. افزایش کمی در LDL وجود داشت ولی با افزایش مشابه از HDL نسبت LDL /HDL تغییر نیافته بود. پژوهشگران بر این اساس نتیجه گرفتند که مصرف ماهی در پایین آوردن میزان تری گلیسیرید در بیماری دیابت نوع دوم موثر است ولی هیچ تاثیری روی کلسترول ندارد و نیز ترکیبی از مکمل روغن ماهی و میزان فیبر جذب شده بالای 40 گرم در روز ممکن است ترکیب مفیدی برای درمان مقدار کلسترول بالا در بیماران دیابتی از نوع NIDDM می باشد. افرادی که از بیماری دیابت نوع دوم رنج می برند غالبا از تری گلیسیرید خون بالایی دارند و بنابراین مستعد بیماری انسداد شریان قلبی هستند که مصرف روغن ماهی در پایین آوردن میزان تری گلیسیرد آنها موثر شناخته شده است. روغن ماهی و فیبر برای بیماران دیابتی مفید است. بیمارانی با عدم وابستگی به انسولین قند اغلب از چربی و یا چاقی زیاد و متابولیسم لیپوپروتئین ناشی از مقدار نامطلوب کلسترول و بیماری قلبی رنج می برند. مطالعات بیشمار نشان داده است که مکمل روغن ماهی مقداری از غلظت VLDL و تری گلیسیرید می کاهد ولی تاثیر کمی روی LDL دارد. محققان دریافته اند افزودن فیبر غیرقابل حل به مکمل روغن ماهی به روغن ماهی در رژیم غذایی بسیار مفید می باشد. آزمایشات آنها روی 15 بیمار NIDDM لاغر(12 مرد و3زن) 32 تا 74 ساله صورت گرفت. بیماران در 4هفته اول 20 گرم روغن ماهی روزانه دریافت کردند و در 4 هفته بعدی همه بیماران روغن ماهی به اضافه 150 گرم پکتین یا ژلاتین قابل حل در روز مصرف کردند. در طول 4 هفته آخر از هر دو مکمل صرفنظر شد. بیماران رژیم معمولی دیابت خود را در طول دوره ادامه دادند. تجزیه تحلیل نمونه ها نشان داد:رژیم ماهی به تنهایی مقدار Triacygly cerol VLDL را به ترتیب حدود 41 و 36 درصد کاهش می دهدهیچ تغییری را در کل کلسترول LDL یا HDL ایجاد نمی کند. هنگامیکه پکتین سیب به درمان اضافه شد مقدار این دو ماده حدود 38 درصد کم شد ولی در رابطه با کلسترول کل 13 و کلسترول LDL 7 درصد کاهش یافت. مقدار HDL هیچ تغییر قابل ملاحضه ای پیدا نکرد. غلظت قند خون تحت تاثیر روغن ماهی پکتین یا مکمل روغن ماهی قرار نگرفت. هیچ تغییری در مقدار سدیم ، روی، منیزیم، و مس مشاهده نشد.

 

 منبع :    وب سایت تخصصی تغذیه ایران

 

 

 

 روی مطلب ذیل نیز کلیک کنید :

 

 

 

انسولین چیست؟ ( تصویری به زبان انگلیسی )

 

 

 

 

Filed under: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, تـغـذیـه, غـدد درون ریـز

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,636,846 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: