بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

پوکي استخوان و Fluticasone

دکتر محمدهادي گهرباري  

 

بيمار پسربچه‌يي 11 ساله است که به دليل بيماري آسم به مدت يک سال به طورمداوم تحت درمان با قرص Ketotifen (1mg/day) و اسپري داخل بيني  (2puff/bid/each nostril) Fluticasone با نظر پزشک فوق‌تخصص بوده است. بيمار در طي دوماه گذشته به دنبال بروز دو مورد شکستگي بدون علت مشخص در اندامهاي فوقاني و تحتاني و نيز ايجاد کيفوز(Kyphosis)  در ستون فقرات تحت بررسي بيشتر قرار مي‌گيرد که ضمن کشف استئوپوروز شديد و منتشر و شکستگي‌هاي متعدد اما پايدار در جسم مهره‌يي استخوانهاي ستون فقرات، تشخيص شکستگي‌ پاتولوژيک به دليل استئوپوروز براي بيمار مطرح مي‌شود. مادر بيمار ضمن تماس تلفني، نظر مرکز DPIC را در خصوص ارتباط احتمالي بروز مشکلات کنوني فرزندش با مصرف داروهاي قبلي، جويا مي‌شود. به دنبال بررسي‌هاي به عمل آمده، مصرف اسپري داخل بيني Fluticasone به عنوان علت احتمالي بروز استئوپوروز و شکستگي‌هاي ثانويه به آن مطرح مي‌شود و توصيه‌مي‌شود تا ضمن اطلاع به پزشک معالج، لازم است که مصرف داروي Fluticasone را به تدريج (با رعايت اصول قطع تدريجي) قطع نمايند و اقدامات درماني و حمايتي لازم در جهت بهبود وضعيت استئوپروتيک بيمار صورت گيرد.

 

 

باتوجه به ميزان مصرف نسبتاً زياد داروهاي کورتيکواستروئيد در طي ساليان اخير و بروز عوارض جانبي متعدد بعد از مصرف آنها، توجه همکاران محترم را به مطالب زير جلب مي‌کند:

 

1-        توجه به اين مطلب بسيارمهم است که داروهاي کورتيکواستروئيد موضعي هم ممکن است در صورت مصرف و استفاده‌ي نابجا و غير علمي سبب بروز عوارض جانبي متعدد و حتي سيستمي گردند.

 

2-        اصول درماني شامل انديکاسيون، دوزاژ و طول مدت مناسب درمان و نحوه‌ي کاهش مصرف و قطع دارو و پيگيري درمان در خصوص داروهاي کورتيکواستروئيدي حتماً بايد رعايت شود. زيرا احتمال مصرف نابجا، بيش از حد، طولاني و غير ضروري و نيز عدم توجه به اصول کاهش تدريجي و قطع با اين داروها، هم به صورت خطاي درماني و هم به صورت مصرف خودسرانه وجود دارد.

 

3-        عوارض داروهاي کورتيکواستروئيدي با توجه به ميزان و طول مدت مصرف متفاوت بوده و بديهي است که هر چه مقدار و زمان مصرف بيشتر باشد احتمال بروز عوارض و به خصوص عوارض جبران ناپذير بيشتر مي‌باشد.

 

4-        کورتيکواستروئيدها شايعترين عامل بروز استئوپوروز  ناشي از مصرف دارو مي‌باشند. اين عارضه در صورت مصرف کورتيکواستروئيد حتي در افراد غير مستعد به بروز استئوپوروز مثل خانم‌هاي در سنين قبل از يائسگي، آقايان و سياهپوستان هم مشاهده مي‌شود.

 

5-        تقريباً تمام افرادي که کورتيکواستروئيدها را به مدت طولاني مصرف کرده‌اند مبتلا به استئوپوروز مي‌شوند و حداقل 25% اين افراد دچار شکستگي‌هاي پاتولوژيک ناشي از استئوپوروز نيز مي‌گردند.

 

·        راهکارهاي پيشنهادي در جهت پيشگيري از بروز استئوپوروز ثانويه ناشي از کورتيکواستروئيدها:

 

1-        در موقع درمان با کورتيکواستروئيدها حداقل دوز مؤثر استفاده شود.

 

2-        بايد توجه داشت که تجويز کورتيکواستروئيد با روش دوز متناوب روزانه(Alternate-day dosing) از بروز استئوپوروز جلوگيري نمي‌کند.

 

3-        هر چند که احتمال بروز عوارض جانبي به خصوص استئوپوروز با نمونه‌هاي موضعي و استنشاقي هم وجود دارد، اما اين احتمال همچنان کمتر از زماني است که دارو به صورت سيستمي استفاده مي‌شود. لذا پيشنهاد مي‌شود که در صورت امکان به جاي استفاده از روش سيستمي، از روش موضعي و استنشاقي تجويز دارو استفاده شود و پايش لازم در مرحله‌ي پيگيري درمان از نظر بروز عوارض به عمل آيد.

 

4-        بيماراني که به طور اجتناب ناپذير مجبور به استفاده از داروهاي کورتيکواستروئيد مخصوصاً در درازمدت هستند، بايد تشويق به انجام برنامه‌هاي منظم ورزشي بشوند.

 

5-        از آنجا که استعمال دخانيات و مصرف الکل، احتمال بروز استئوپوروز ثانويه ناشي از کورتيکواستروئيد‌ها را افزايش مي‌دهند، به همين دليل لازم است که اين بيماران از مصرف سيگار و الکل خودداري کنند.

 

6-        انجام (DXA) Dual-energy X-Ray Absorptiometry قبل از شروع درمان دراز مدت کورتيکواستروئيد‌ها جهت تعيين سطح تراکم استخوانها پيشنهاد مي‌شود و بهتر است که در صورت تداوم درمان اين تست به طور ساليانه انجام شود.

 

7-        تمام بيماران 11 ساله و بيشتر بهتر است که روزانه 1500 ميلي‌گرم کلسيم (که شامل کلسيم موجود در رژيم‌ غذايي وکلسيم به صورت مکمل است) و نيز ويتامين D به مقدار 800 واحد بين‌المللي دريافت کنند. در خانم‌هاي يائسه علاوه بر اين در صورتي که منع مصرف وجود نداشته باشد درمان هورموني جانشين (HRT) هم پيشنهاد مي‌شود. در خانم‌هايي که هنوز يائسه نشده‌اند اما براساس ارزيابي‌هاي به عمل آمده مستعد بروز استئوپوروز هستند بهتر است که علاوه بر مصرف کلسيم و ويتامين D با مقادير مذکور، از يک داروي کنتراسپتوخوراکي که حاوي حداقل 50 ميکروگرم استراديول است در صورتي که منع مصرف براي بيمار نداشته باشد استفاده شود. درآقايان اگر مقدار تستوسترون به هردليلي کم باشد و منع مصرفي براي تجويز اين هورمون وجود نداشته باشد، مصرف تستوسترون هم پيشنهاد مي‌شود.

توجه:

 

در خصوص‌خانم‌هاي قبل از سنين يائسگي و آقايان در صورتي که به هر دليل ترکيبات هورمون جنسي مصرف نشود، لازم است که Calcitonin با دوزاژ:

 

100IU/day or every other day Subcutaneously or 200IU/day intranasally  يا حداقل ترکيبات Bisphosphonate استفاده شود. به علاوه در خانم‌هاي يائسه‌يي که قادر به مصرف ترکيبات هورمون  جنسي نباشند، داروي Raloxifene  به عنوان يک داروي جانشين پيشنهاد مي‌شود.

 

8-        تمام کودکان 6 تا 10 سال که کورتيکواستروئيد به صورت دراز مدت مصرف مي‌کنند بهتر است روزانه 1200 ميلي‌گرم کلسيم و 400 واحد بين‌المللي ويتامين D دريافت کنند.

 

9-        انجام DXA هر 6 ماه تا 12 ماه پيشنهاد مي‌شود و در صورتي که تراکم املاح معدني استخواني (BMD)  تا حد 5% يا بيشتر کاهش پيدا کرده باشد، انجام راهکارهاي درماني لازم است.

 

·        ديگر راهکارهاي درماني:

 

1-        بيماراني که به دنبال استفاده‌ي دراز مدت از داروهاي کورتيکواستروئيدي دچار شکستگي ‌شده‌اند، در ابتدا بايد تحت درمان فيزيکي و ترکيبات ضد درد مثل استامينوفن، داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي، مسکن‌هاي نارکوتيک وکلسي‌تونين قراربگيرند.

 

2-        DXA  حتماً بايد انجام شود و ادامه‌ي درمان براساس نتيجه‌ي BMD صورت بگيرد.

 

3-        کلسيم، ويتامين HRT,D پايه‌ي اصلي درمان را تشکيل مي‌دهند.

 

            توجه:  

 

بيماراني که نمي‌توانند از روش HRT استفاده نمايند، بهتراست که به عنوان جانشين از Calcitionin  يا Bisphosphonates استفاده کنند.

 

            ياد آوري:

 

Bisphosphonates  در آقايان کمتر از 50 سال و خانمهاي در سنين قبل از منوپوز پيشنهاد نمي‌شوند.

 

4-        بهتر است که DXA هر 6 تا 12 ماه تکرار شود و پروتکل درماني براساس BMD تنظيم شود.

يادآوري مي‌شود مرکزملي اطلاع رساني داروها و سموم معاونت غذا و دارو، با شماره تلفن رايگان و شبانه روزي 09646، پاسخگوي کليه‌ي سوالات دارويي، اعم از موارد مصرف، منع مصرف و عوارض جانبي داروها، تداخلات احتمالي در مصرف همزمان داروها با هم و با غذا، سازگاري داروهاي تزريقي با هم و با محلولهاي تزريقي و همچنين کنترل موارد مسموميت در خدمت همکاران گروه پزشکي و عموم مردم مي‌باشد.

 

 

 

دسته‌بندی شده در: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, ایـمـنـی و آلـرژی, دارو شـنـاسـی

One Response

  1. اهورا می‌گه:

    درود برعزت وشرافت انسانيتان
    دانستن بهتراز ندانستن است.
    دانسته ها هرچند بيشتر باشد كيفيت زندگي مطلوبتر مي شود.
    درود بر شما

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,591,820 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: