بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

پزشکي هوميوپاتي

دکترسعيد عبادي    

سوالات رايج

 

-1      پزشکي هوميوپاتي چيست؟

 

-2      تاريخچه‌ي علم هوميوپاتي چيست؟

 

-3      آيا هوميوپاتي يک روش علمي است؟

 

-4      آيا هوميوپاتي همان آب درماني، يا  روان درماني و طب گياهي است؟

 

 

-5      آيا واقعاً از دارو استفاده مي‌شود يا صرفاً اثر تلقيني دارد؟

 

-6      چگونه يک قاشق آب(!) مي‌تواند اثر درماني داشته باشد؟

 

-7      نکند بيماري ديگري بگيرم و اين داروها عوارضي داشته باشد؟

 

-8      داروهاي هوميوپاتي از چه موادي و چگونه تهيه مي‌شوند؟

 

-9      آيا هوميوپاتي بيماريها را درمان مي‌کند يا فقط اثر تسکيني دارد؟

 

-10    هوميوپاتي دردرمان چه بيماريهايي مؤثر است؟

 

          در ذهن اکثر افراد فرهيخته وآگاه در اولين برخورد آنها با روش درماني هوميوپاتي سوالات فوق شکل مي‌گيرد که البته کاملاً منطقي و به جا است لذا در مطالب زير سعي بر آن است که در عين اختصار به همه‌ي اين سوالات پاسخي مناسب داده شود.

 

مقدمه:

 

هوميوپاتي Homeopathy از نظر لغوي از دو کلمه (Homeo) به معني مشابه و (Pathy) به معني بيماري (آسيب) تشکيل شده است که به معادل فارسي «مشابه درماني» نامگذاري شده است.

 

تاريخچه:

 

قدمت اين روش درماني به قرن‌هاي بسيار گذشته برمي‌گردد ولي آنچه مسلم است اينکه بنيانگذار علمي اين نظام درماني دکتر ساموئل کريستين هانمن (1755 تا 1843م) پزشک، شيميدان و زبانشناس نابغه‌ي آلماني مي‌باشد. سر آغاز شناخت اين علم زماني بود که دکتر هانمن يک متن اسکاتلندي در مورد اثر داروهاي گياهي را ترجمه  مي‌کرد ودرباره‌ي داروي پوست تنه‌ي درخت گنه گنه ( cinchona barkکينين) که براي درمان مالاريا در آن زمان به کار مي‌رفت مطالبي خواند. او براي بررسي چگونگي اثر بخشي اين دارو در درمان مالاريا مقداري از آن را خورد و مشاهده کرد علائمي در او به عنوان يک فرد سالم شروع به ظاهر شدن مي‌کند که خيلي شبيه به علائم بيماري مالاريا است. چندين مرتبه اين آزمايش را تکرار کرد و همان نتايج و مشاهدات را به دست آورد. سپس اين آزمايش را با نزديکان و دوستان خود با داروي سين کونا و نيز تعدادي داروي شناخته شده‌ ديگر تکرار کرد و نتايج مشابهي به دست آورد. با اين سلسله آزمايش‌ها دکتر هانمن متوجه شد که يک ماده ممکن است علائمي را ايجاد کند که مي‌تواند همان علائم را از بين ببرد.

 

اين نکته مفهوم اصل مشابهت است يا «مشابه، مشابه را درمان مي‌کند».

 

            سابقه‌ي کاربرد درماني اصل مشابهت به سالها قبل يعني زمان بقراط در يونان برمي‌گردد. بقراط متوجه شد که براي مثال: استفراغ‌هاي راجعه را مي‌توان با يک ماده‌ي قي‌آور (مثل ايپکاک) درمان کرد. در حالي که انتظار مي‌رود آن را بدتر کند. يا تنتور کانتاريس ماده‌يي سمي است که باعث التهاب مثانه مي‌شود ولي تجويز مقادير کم آن در درمان التهاب مثانه به کار مي‌رود. مثال ديگر ماده‌ي ديژيتال است که ازن ظر سم‌شناسي موجب پيدايش ضربان‌هاي سريع و نامنظم قلب مي‌شود در حالي که بهترين مورد مصرف ديژيتال هم در درمان نوعي ضربان قلب نامنظم (Atrial Fibrilation) مي‌باشد.

 

حاصل نزديک به نيم قرن تلاش، تحقيق و تجربه‌ي دکتر هانمن و همکارانش ارائه‌ي اصول کاملاً علمي وتجربي پزشکي هوميوپاتي در کتابهاي متعدد ازجمله کتاب ارغنون پزشکي، کتاب بيماري‌هاي مزمن- شناخت و درمان از ديدگاه هوميوپاتي وکتاب داروشناسي هوميوپاتي بود که از منابع اصلي مجامع علمي هوميوپاتي امروز مي‌باشد. در طي يک قرن و نيم پس از دکتر هانمن، ديگر بزرگان هوميوپاتي همچون دکتر بونينگ هاوزن، دکتر کنت، دکتر هرينگ و.. . به گسترش و غناي اين علم طبيعي افزودند و به تدريج با تأسيس دانشکده، مؤسسات آموزشي و کلينيک‌هاي درماني هوميوپاتي در کشورهاي مختلف جهان (آلمان، فرانسه، انگلستان، آمريکا، هند و…) اين نظام درماني هرچه بيشتر در خدمت سيستم بهداشت و درمان جوامع مختلف بشري قرار گرفت.

 

در ايران نيز حدود بيش از يکصد سال پيش معدودي از پزشکان مطلع (همچون دکتر حسن بهره‌مند در حدود سال 1300 هـ  .ش، دکتر طبيبي و…) با فراگيري اين رشته، به ارائه‌ي خدمت به هموطنان خود پرداختند ولي متأسفانه نظام آموزشي ودرماني فعالي ايجاد نشد. شروع دوره‌ي جديد فعاليت هوميوپاتي در ايران به حدود سال 1370 برمي‌گردد که تعدادي از هوميوپاتهاي ايراني تحصيلکرده در خارج از کشور به دليل علاقه  به ملت و ميهن خود و با فراهم شدن بستر لازم، تربيت نسل جديدي از پزشکان هوميوپات را در کشور به دست گرفتند حاصل اين  تلاش‌ها رشد چشمگير و موفق سيستم درماني هوميوپاتي درسال‌هاي اخير مي‌باشد. لازم به ذکر است که رشته‌ي هوميوپاتي در مورخ 74/8/7 از طرف شورايعالي ارزشيابي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي مورد تأييد و تأکيد واقع شده است و به عنوان يک روش درماني قابل استفاده مي‌باشد. در همين راستا انجمن هوميوپاتي ايران (IHA)  نيز تشکيل شد.

 

اصول هوميوپاتي:

 

دکترساموئل هانمن:

 

          «والاترين آرمان درمانگري عبارت است از بازگرداندن سلامت به سرعت و براي هميشه، با دور کردن مرض و نابود کردن تمامي آن از کوتاهترين، مطمئن ترين و کم آسيب‌ترين راه طبق اصولي که به روشني قابل درک باشد».

 

-1          اصل کل نگري:

 

توجه به کليت فرد، هوميوپاتي از انواع طب کل نگر (Holistic Medicine) مي‌باشد يعني رويکردي جامع به انسان، سلامتي، بيماري و درمان دارد بر اين اساس:

 

·         انسان موجودي بي‌جان و مکانيکي نيست که قسمتهاي مجزا و بدون ارتباط با هم داشته باشد، بلکه همه‌ي ارگان‌ها در عين فعاليت خاص خود ارتباطي هماهنگ با يکديگر دارند و عامل ايجاد کننده‌ي اين هماهنگي و کارکرد طبيعي و صحيح آنها «سيستم حياتي بدن» مي‌باشد. (سيستم حياتي را مي‌توان با الگوي  Biopsychosociospiritual يا الگويNeuropsychoendocrinoimmunology  مطابقت داد.) بنابراين:

 

سلامتي: تعادل در سيستم حياتي که نتيجه‌ي آن عملکرد طبيعي همه‌ي ارگانها و هماهنگي مناسب بين آنها مي‌باشد.

 

بيماري: سيستم حياتي از تعادل خارج شده که در نتيجه‌ي آن در هر فرد با توجه به زمينه و استعداد خاص موجود در او، يک يا چند ارگان بدن دچار اختلال عملکرد مي‌شود. اين عدم تعادل، در سيستم حياتي به صورت مجموعه‌ي علائم خاص و اختصاصي آن بيماري ديده مي‌شود فردي ممکن است در پوست (اگزما)، ديگري در ارگان گوارشي(زخم معده)، فردي در سيستم ادراري (عفونت مزمن ادراري)، فردي در زمينه‌ي ذهني، روحي (اضطراب، وسواس و…) و خانمي با اختلال پريود و … علائم بيماري خاصي خود را بروز دهد. لذا در پزشکي هوميوپاتي شناخت بيماري طبيعي براساس تصوير حاصل ازمجموعه‌ي تمام علائم ظاهر شده در سطوح جسمي، روحي – رواني و احساسي – عاطفي فرد بيمار صورت مي‌گيرد.

 

            درمان: بازگرداندن دوباره‌ي تعادل به سيستم حياتي فرد آن هم با داروهاي طبيعي که اثرات درماني آنها مکانيسم‌هاي خود درماني بدن را تقليد مي‌کند و نتيجه‌ي آن برطرف شدن کليت بيماري است.

 

-2      اصل فردگرايي(Individuality):

 

چون نيروي حياتي هر فرد، مختص به خودش است پس علائم بيماري هر فرد نيز کاملاً اختصاصي و انحصاري بروز مي‌کند. لذا داروي هر فرد بيمار نيز با فرد ديگر متفاوت است حتي اگر عنوان تشخيصي بيماري مشابه باشد مثلاً هر دو تشخيص ميگرن داشته باشند.

 

-3      اصل مشابهت:(Similar)

 

در هوميوپاتي اعتقاد براين است که ساختار خود بدن توانايي ترميم بيماري را از درون دارد و آنچه باعث عدم بهبودي و مزمن شدن بيماري مي‌شود اشکال در سازوکار سيستم ايمني و حياتي بدن است. بنابراين درمان با دارويي انجام مي‌شود که بتواند سيستم ايمني مختل شده را اصلاح نمايد و اين دارويي است که توانايي ايجاد علائم مشابه با علائم بيماري را در فرد سالم دارد. يعني کليت علائم بيمار با دارو هماهنگي دارد. لذا داروي هوميوپاتي دقيقاً در همان جهاتي که سيستم حياتي متأثر شده و از تعادل خارج شده است با آن ارتباط برقرار مي‌کند، آن را تحريک مي‌کند تا در جهت اصلاح و ترميم خود عمل نمايد (سيستم خود درماني بدن). از اين جهت هوميوپاتي تا حدي شباهت به واکسيناسيون دارد که در آنجا واکسن (ميکروب يا ويروس ضعيف شده) با تحريک سيستم ايمني موجب افزايش قدرت ايمني فرد در مقابل بيماري اصلي مي‌شود.

 

-4      اصل تک دارويي (Single remedy):

 

در هر زمان فقط يک دارو براي کليت عدم تعادل سيستم حياتي بيمار تجويز مي‌شود.

 

-5      اصل حداقل مقدار و تکرار دارو:(Minimal dose)

 

کمترين ميزان داروي صحيح مي‌تواند اثرات درماني مناسب را بدون عوارض ايجاد نمايد.

 

-6      اصل توانمند سازي و آزمون دارويي:(Potentization Proving)

 

تهيه‌ي داروهاي هوميوپاتي به روش مناسب تا بتوان بر نيروي حياتي اثر گذارد و شناخت آنها با آزمون دارويي روي افراد سالم انجام مي‌شود.

 

داروهاي هوميوپاتي:

 

داروهاي هوميوپاتي از منابع کاملاً طبيعي و اصلي خود شامل گياهان، مواد معدني و مواد جانوري موجود در طبيعت تهيه مي‌شوند. سپس مواد خام دارويي حاصل با روش و تکنولوژي خاص «توان دار کردن» Potentization، شامل رقيق کردن و تکان دادنهاي متوالي ماده‌ي اوليه) به داروي هوميوپاتي قابل استفاده تبديل مي‌شوند. در حقيقت اين فرايند توان دار کردن منجر به آزاد شدن تمام اثرات خاص دارويي نهفته در اين مواد طبيعي خام مي‌شود تا بتوانند کليه آثار دارويي خود را روي سيستم حياتي انسان اعمال کنند.

 

            سپس ماده‌ي دارويي تهيه شده به اين روش در فرآيند آزمايش دارويي(Proving)  براساس قوانين خاص در افراد سالم ازنظر هوميوپاتي امتحان مي‌شود وکليه‌ي علائمي که دارو در تمام ارگان‌ها شامل: پوست، گوارش، سيستم ادراري، چشم، گوش، عملکرد جنسي، حالات احساسي، عاطفي، ذهني و … ايجاد مي‌کند با کليه‌ي جزئيات و تغييرات خاص آن علائم دقيقاً ثبت مي‌شود. در نتيجه تصوير دارويي به صورت مجموعه‌يي از علائم اختصاصي آن دارو در ارگان‌هاي مختلف، با يک روش کاملاً علمي و تجربي شناخته مي‌شود که اين تصاوير مختلف دارويي در کتابهاي داروشناسي هوميوپاتي (Materia Medica) در طي  نزديک به دو قرن گذشته جمع آوري شده به بيش از 4000 نوع دارو مي‌رسد.

 

روش کار:

 

همانطور که ذکر شد هوميوپاتي ديدگاهي جامع بر انسان دارد، لذا پزشک هومپويات در برخورد با بيمار خود ضمن توجه به مشکل اصلي بيمار که به دليل آن مراجعه کرده (مثلاً سردرد) و بررسي دقيق و کامل آن (کيفيت سردرد، محل آن، زمان بروز، مدت آن، چگونگي احساس آن، علائم  همراه، عوامل دخيل در شدت و ضعف آن، سير بيماري و …) سايرارگانهاي بيمار رانيز به طور کامل بررسي‌ مي‌کند و درصورت وجود مشکلات وعلائم همزمان در ساير ارگانها، آنها را نيز در به دست آوردن تصوير کامل بيماري وي (عدم تعادل سيستم حياتي) مد نظر قرار مي‌دهد. نکته‌ي قابل توجه آنکه در هوميوپاتي همان علائي که بيمار به زبان خودش بيان مي‌کند و همان احساسي که از آن علامت خاص دارد حائز اهميت بوده و قابل استفاده مي‌باشد. مثلاً درد شکم با احساس پاره شدن روده‌ها، سردرد با احساس فشار روي چشم‌ها مثل اينکه چشم از حدقه بيرون مي‌زند، يا احساس بزرگ شدن سر، احساس شن  ريزه در چشم‌ها در آلرژي و… زيرا همانطور که ذکر شد نيروي حياتي هر فرد مختص به خودش است و خصوصيات علائم بيماري در هر فرد نيز اختصاصي است. به همين لحاظ در برخورد با هر بيمار، به عنوان يک مورد جديد و منحصر به فرد، بررسي اوليه انجام مي‌شود. لذا اولين شرح حال معمولاً مدت زمان زياد و صبر و دقت پزشک و بيمار را مي‌طلبد. بنابراين پزشک هوميوپات به اين صورت مجموعه‌يي از علائم خاص و اختصاصي در بخش‌هاي مختلف مبتلا در بيمار را به عنوان تصوير کليت بيماري وي به دست مي‌آورد (مجموعه‌ي علائم جسمي، ذهني، روحي واحساسي، عاطفي). از طرف ديگر همانطور که توضيح داده شد داروهاي هوميوپاتي نيز هر کدام تصويري از مجموعه‌ي‌ علائم خاص و اختصاصي (علائم جسمي، ذهني – روحي، احساسي و عاطفي) مربوط به خود را دارند.

 

          در اين مرحله مهمترين و مشکل‌ترين وظيفه‌ي هوميوپات انتخاب دارويي است که تا حد امکان شبيه‌ترين تصوير علائم را به تصوير به دست آمده از کليت بيماري فرد بيمار داشته باشد و اين دارويي است که در حداقل مقدار ممکن براي بيمار تجويز مي‌شود. در نتيجه قانون اول هوميوپاتي به عنوان قانون طبيعي شفا چنين تعريف مي‌شود: «مشابه، مشابه را درمان مي‌کند» يعني دارويي که بتواند در شخص سالم مجموعه‌ي علائمي را ايجاد کند، مي‌تواند در فرد بيماري با تظاهر همان  علائم درمانبخش باشد و اين نه صرفاً بر اساس فرضيات ذهني بلکه بر اساس قوانين کاملاً علمي و تجربي ثابت شده‌ي موجود در قوانين آفرينش نتيجه مي‌شود. مثال ساده: بسياري از افراد ضمن پوست کندن و خردکردن پياز دچار افزايش ترشح بيني با کيفيت سوزاننده همراه با اشکريزش روشن بدون سوزش مي‌شوند. حال داروي هوميوپاتيک Alliumcepa که با تغييراتي خاص در ترکيب به دست آمده از همان پياز قرمز تهيه مي‌شود مي‌تواند در نشانه‌هاي حاد آلرژي فصلي که دقيقاً چنين علائمي داشته باشد درمانبخش باشد.

 

چند نمونه از بيماران درمان شده:

 

-1      آقاي 45 ساله، با سابقه‌ي 20 ساله از سردرد ميگرني، هفته‌يي 3 بار، درد ضرباندار که از شقيقه‌ها شروع به پشت سر انتشار مي‌يابد، گاهي همراه سرگيجه، نقاط سياه جلوي چشم‌ها، صبحها بيشتر است. ناراحتي معده از چند سال قبل به صورت سوزش پشت جناغ سينه بعد ازغذا همراه نفخ زياد که با آروغ زدن بهتر مي‌شود و بي‌خوابي درابتداي شب ازديگر مشکلات وي بودند. داروي Nat-m(Natrum Muriaticum) با پوتنسC30، ليوان سوم به ميزان5cc  تجويز، بهبودي حاصل شد.

 

 

-2      دختر خانم 18 ساله با شکايت از مشکلات گوارشي از 2 سال قبل، به صورت درد سوزشي معده با غذا خوردن و انتشار آن تا گلو همراه ترش کردن و گاهي استفراغ، ساير مشکلات: اگزماي خارش دار پشت سر، درد شديد زمان پريود ماهانه، لکوره‌ي زرد رنگ ازيکسال قبل و تعريق بيش ازحد در پاها، داروي Phos(Phosphorus)  با پوتنس C30 ليوان سوم با دوز5cc  تجويز شد پس از آن با داروي Sulphur درمان کامل شد.

 

-3      خانم 38 ساله با شکايت از اختلال در پريود ماهانه از 10 سال قبل، به صورت فواصل نامنظم، به مدت طولاني، شديد و لخته‌يي، لکه بيني 4 تا 5 روز قبل و بعد از پريود، علائم زياد و ناراحت کننده قبل و بعد از پريود شامل: دردکمر به صورت احساس فشار و گرفتگي، درد پاها، درد و سنگيني سينه‌ها قبل از پريود، سردرد وسرگيجه هنگام پريود، مشکلات ديگر وي: لکوره‌ي کم ولي دائم با سوزش و خارش کم، ديس پاروني، اجابت مزاج دير به دير و سفت با داروي Nux-vomica  و سپس Calc-C(Calcarea Carbonica) بيماري وي کنترل شد.

 

-4      پسر بچه 5 ساله، با تشخيصADHD  به صورت تحرک زياد، آرام و قرار ندارد، اصلاً خسته نمي‌شود، خواب بسيار کم، پرحرف، دوست دارد ديگران را اذيت کند، شکلک در مي‌آورد. گاز مي‌گيرد، جيغ مي‌زند، آب دهان پرتاب مي‌کند، ناخن مي‌جود و بد دهاني دارد. با داروي C30  Belladonna  و سپس Belladonna C200 علائم وي کنترل شد.

 

-5      خانم 32 ساله با شکايت اصلي رينيت آلرژيک که صبحها شديدتر است، با عطسه‌ي فراوان، آبريزش بيني شديد، رقيق، آبکي، گرفتگي صدا، اشک ريزش همراه با سوزش و خارش چشم‌ها،شبها گرفتگي بيني شديدتر مي‌شود. علائم با سرما و هواي آزاد بهتر مي‌شود. ساير مشکلات وي: سردرد سوزشي زمان پريود ماهانه، پريودنامنظم و درد حين پريود، يبوست دير به دير وسفت، اضطراب دائمي نسبت به خبر بد و مسايل کم اهميت، ترس زياد از تنهايي و احساس يأس و افسردگي، با داروي Calc-C پوتنس C30 ، دوز ليوان چهارم 5cc بهبود يافت.

 

-6      آقاي 65 ساله از 7 سال قبل دچار بيماري پوستي شده به صورت پاپول و پلاکهاي آبکي، خارش دار شديد که به تدريج بزرگ و چرکي و ترشح خونابه از آن خارج مي‌شود. در کل بدن منتشر، خارش در شب و با گرما و تعريق تشديد مي‌شود. کف دست و پا ضخيم شده است (هيپر کراتوز). داغي و سوزش شديد کف پاها به خصوص شبها دارد. داراي Sulphur با پوتنس C30 با رقت بالا تجويز شد و در مدت 6 ماه درمان، بهبودي قابل ملاحظه داشت.

 

نتيجه‌گيري:

 

براساس مطالب مختصر ذکر شده‌ي فوق پزشکي هوميوپاتي، يک نظام درماني خاص با اصول و قوانين مدون خود مي‌باشد که توانايي درمان انواع مختلف بيماري‌هاي انساني (مشکلات پوستي، ناراحتي‌هاي گوارشي، سردردها، آلرژي‌ها، اختلالات روحي – رواني ورفتاري، بيماري‌هاي زنان واختلالات پريود، اختلالات رشد و نمو اطفال، اختلالات جنسي و…) را به عنوان يک درمان جانشين يا درمواردي به عنوان يک درمان مکمل دارد. البته بايد در نظر داشت که اين نظام درماني نيز در عين اثرات درماني حائز اهميت خود محدوديت‌هاي علمي و مشخص خاص خود را دارد.

 

دکتر ساموئل هانمن:

 

»درخواست هوميوپاتي صرفاً قضاوت تجربي است، آن را بارها، دقيق و با احتياط آزمايش کنيد، خواهيد ديد که اصول آن قدم به قدم به اثبات مي‌رسد. هوميوپاتي اصرار دارد که از طريق نتايجش، مورد قضاوت قرار گيرد. «

 

       

دسته‌بندی شده در: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, طـب سنـتـی و گياهـان دارویـی

One Response

  1. شهریارجعفردوست می‌گه:

    با سلام لطفا» منابعی را در رابطه با تشخیص شخصیت و داروهای مرتبط معرفی نمائید .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,592,029 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: