بانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat

شمایل

* تشریح بیماریها * اخبار روز پزشکی * مسائل خانوادگی * خواندنیها از شهرستانها

روان‌گسیختگی، یا اسکیزوفرنی (شیزوفزنی Schizophrenia)

Schizophreniaقسمتهایی از پیام و سئوال یک دوست
سلام دکتر عبدالوهاب حاجی سردار . مشکلات از حدود دو الی سه سال پیش شروع شد برادرم سوم دبیرستان بود و معدل ترمش 18 شد و از اواسط ترم دوم گفت نمیخواهم درس بخوانم و خانه نشین شد … در این حین به کتابخانه مرکزی شهر و از طرفی به کتابخانه بنده دسترسی داشت و کتابهای زندگی پس از مرگ،درباره اسلام،مناظرات شیعه و سنی،کتابهایی که پیرامون توضیحاتی در مورد جن و انس و شیطان و … زیاد خواند …حدود یک و نیم سالی به همان خانه نشینی اش ادامه داد و به ندرت بیرون میرفت در این حین تمامی دوستانش را از دست داد … به همین منوال تا این اواخر حدود 5/6ماهه پیش که گهگداری شب ها میزد بیرون و پای پیاده مسیر های طولانی ای میرفت در هوای سرد و… بدون کاپشن و… یک باری تعقیبش کردیم سمت قربستان شهر که تقریبا بیرون شهر و مسافت زیادی هم داشت رفت و از یک مسیر دیگر برگشت خانه تقریبا این امر حدود ساعت 2 نیمه شب بود…

چندین دکتر و متخصص شهر را هم بهشان سرزدیم که اکثرا افسردگی شدید را فکر میکردند دچار شده، به غیر از دکتر بردن پیش روحانیون و حتی در مواقعی از جادو و جمبل هم متوصل شد که فرقی نکرد… عمده مشکلاتش سر مسئله دین ، مذهب، خدا،جن و شیطان و… مطرح بود…یک بار احساس کردیم تغییر مذهب دارد میدهد چون آدابش و… تغییر کرد و به مساجد مذهب دیگری میرفت و… میگفت آنها راست میگویند و حرف آنها درست است و… ولی احساس میکردیم کم کم کنترلش بر همه چیز دارد کمتر میشود تا به پیشنهاد یکی از پزشکان شهر حدود 9 بار شوک عصبی بهش داده شد… تا چند روز پس از ماجرای شوک عصبی تقریبا رفت و آمدش بیرون رفتن و حتی همکاری در کارهای خانه و بعضا خرید و…(کارهایی که در سالهای گذشته انجام نمیداد) رو انجام میداد که جوری شد که بنده احساس کردم دارد خوب میشود…. داروهایش را نیز مصرف میکرد ولی پس از چند روز اصلا قرص هایش را نخورد و وارد مرحله جدیدی شد… توهم… ترس… هذیان… شنیدن صدا و دیدن تصاویر مختلف و صحبت با اونها…تکرار یک سری حرف های بی ربط به هم… هر دم از یک موضوعی حرف میزد و هی تکرار میکرد و میکند و وسطش بعضا لکنت زبان پیدا میکند… صدایش اندکی تغییر کرده دهنش معمولا باز هست… و این چند شب آخر قبل از نگارش این نوشتار بسیار زندگی برای خانواده به تنگ آمده معمولا هیجانات و علایم شب ها چندین برابر روزها میشود حرف هایی که از جن و شیطان و… میزند خیلی زیاد شده مطالب ناجور نسبت به خدا میگوید و… که چند شبی هست که در منزل اصلا کسی نتوانسته بخوابد با سرو صداهایی که انجام میدهم و حرف هایی که میزند….جالب اینجاست با وجود اینکه شوک عصبی به مدت 9 بار شده ولی حافظه اش به شدت خوب کار میکند و حتی چیزهایی که با هم گذرانده ایم و من یادم رفته رو هم اون یادش هست…
 
با توجه به این توضیحات هر بیماری ای که باشد آیا واقعا هیچ راه علاجی ندارد؟ با توجه به اینکه بیمارانی که اختلالات روحی و روانی دارند در ایران کم نیستند اگر بستگان شما همچین مشکلی داشتند که علاجی پیدا کرده اند و یا موارد دیگر خواهشمند هستم واقعیت رو بگید که چکار باید انجام بدهیم؟
جواب :

دوست خیلی خوبم از بابت گرفتاری بغرنجی که برایتان پیش آمده است بسیار حزین گشتم ، مرا همدرد خود بدانید . مطالبی را به رشته تحریر در آوردم که امیدوارم برایتان مفید واقع گردد .

شیزوفزنی چیست ؟

روان‌گسیختگی، یا اسکیزوفرنی (شیزوفزنی Schizophrenia)، یک بیماری روانی میباشد که علت قطعی آن تشریح نشده است و معالجه قطعی ان نیز کشف نشده میباشد لیکن میتوان آنرا کنترل نمود و با رعایت اصول درمانی از عود آن پیشگیری کرد و یا شدت آنرا کاست . بین مردم عادی گاهی به این بیماری «جنون جوانی» گفته میشود که تعبیر اشتباهی است و اکثرا در جامعه پزشکی به آنها «بیماران روانی شیزوفرنیک» گفته میشود . من در این مقاله آنها را «اشخاص با شیزوفرنی» خواهم نامید .

علائم مهم شیزوفزنی شامل موارد ذیل میباشد :
*  رکود احساسات یا بروز احساس نا متناسب
*  «هذیان» – که شامل اعتقاداتی است که با واقعیت توافق ندارد . فرض مثال آنها تصور میکنند که دائما توسط کسانی تحت تعقیب قرار میگیرند .
*  اختلال در محل کار و امور اجتماعی
*  «توهم» – شامل شنیدن صداهای غیر واقعی و دیدن تصاویری غیر عینی است.
* معمولا زندگی اشخاص با شیزوفرنی داخل یک مثلث است و رئوس آن عبارتند از : آشپزخانه ، دستشویی و اتاق خواب .

شیزوفرنی چگونه معالجه میشود ؟

به دلیل اینکه علت شیزوفرنی تا حال حاضر در زیر لایه ای از ابهام است ، بدین خاطر معالجه صحیح آن در محو علائم بیماری محدود میگردد .

داروهای آنتی پسیکوتیک  Antipsychotic medications

داروهای آنتی پسیکوتیک از اواسط سال ۱۹۵۰ در دسترس میباشند . آنها بشکل قابل توجهی علائم مثبت شیزوفرنی را کاهش میدهند . با اینکه این داروها زندگی بسیاری از بیماران را بهبود می بخشند ولی آنها داروی شیزوفرنی نیستند .

اشخاص با شیزوفرنی بطور متفاوت نسبت به این داروها عکس العمل نشان میدهد . بعضی اوقات لازم است که چندین نوع دارو استعمال گردد تا موثرترین آن مشخص شود . لازم است که اشخاص با شیزوفرنی ارتباط تنگاتنگی با دکتر خود داشته باشند تا دارویی را بیابند که سیپتومهای شیزوفرنی را کنترل کند و عوارض جانبی کمتری داشته باشد .

قدیمیترین داروهای آنتی پسیکوتیک ( آنتی سایکوتیک ) شامل موارد ذیل میباشند : chlorpromazine   ، haloperidol ،  perphenazine ،  fluphenazine  .

داروهای قدیمی ممکن است موجب عوارض جانبی اکستراپیرامیدال (extrapyramidal) گردند که شامل موارد ذیل میباشند : انعطاف ناپذیری ، سماجت ، اسپاسم عضلانی ، رعشه و بیقراری .

در سال ۱۹۹۰ داروهایی بنام آتیپیکال آنتی پسیکوتیک   (atypical antipsychotic) توسعه یافت که ندرتا این عوارض در آنها روئیت میگردید . اولین دارو از این گروه clozapine  بود . این دارو سیمپتوهای روانی (psychotic symptom) را بطور موثر مداوا میکرد ، بلااخص بین افرادی که به سایر داروها واکنش نشان میدادند . ولی آن دارو موجب بروز عارضه ای بنام آگرانولوسیتوز (agranulocytosis) میشد که شامل از دست دادن گلبولهای سفید خون است که این گلبولها بر علیه عفونها فعالیت میکنند . بدین خاطر افرادی که clozapine  را استعمال میکردند ، لازم بود هر یک یا دو هفته آزمایش خون دهند تا شمارش گلبولهای سفید خون آنها تحت نظارت باشد . ناسازگاری و از سویی هزینه دارو و آزمایش خون موجب دشواری در معالجه با آن دارو گردید ، لیکن آن دارو گزینه ای است برای کسانی که سیپتوم آنها در قبال سایر داروهای آنتی پسیکوتیک قدیم و یا جدید واکنش نشان نمیدهد .

سایر داروهایی که بعد از clozapine  معرفی شدند شامل موارد ذیل بودند :  risperidone ، olanzapine ، quetiapine ، sertindole و ziprasidone .

این داروها بر علانم شیزوفرنی تاثیر گذارند و کمتر عوارض جانبی اکستراپیرامیدال بروز میدهند و عارضه  آگرانولوسیتوز  با مصرف آنها روئیت نمی شود . اما آنها عوارض جانبی دیگری دارند که شامل موارد ذیل میباشد : افزایش وزن و تغییرات متابولیک منجمله افزایش ریسک ابتلا به دیابت قندی و کلسترول بالا .

اشخاص با شیزوفرنی نسبت به داروهای آنتی پسیکوتیک به اشکال متفاوت واکنش نشان میدهند . با مصرف این داروها بیقراری و توهم (hallucination – دیدن چیزهای غیر عینی و شنیدن اصوات غیر واقعی)  معمولا در طول چند روز بهبود میابد و هذیان (delusion) در طول چند هفته اصلاح میشود . در خیلی از اشخاص با شیزوفرنی ، بهبود در هر دو نوع سیپموم بشکل قابل توجهی بعد از شش هفته دوره دارویی روئیت میگردد . هیچ کس نمیتواند پیش بینی کند که یک دارو دقیقا چگونه به یک شخص تاثیر خواهد گذاشت و گاهی چندین نوع دارو باید مصرف گردد تا دارویی مطابق با وضعیت شخص تشخیص داده شود .

 اشخاص با شیزوفرنی که برای اولین بار داروهای آتیپیکال آنتی پسیکوتیک (atypical antipsychotic) را استعمال میکنند ،  ممکن است دچار خواب آلودگی ، تاری دید ،  مشگل در عادت ماهیانه ، تپش قلب ،  حساسیت به نور آفتاب ، بثورات پوستی شوند و یا دچار گیجی در صورت جابجایی گردند . خیلی از این علائم بعد از روز اول استعمال دارو ممکن است بر طرف گردند ، لیکن تا مدتی که آنها به داروهای آتیپیکال آنتی پسیکوتیک تازه عادت کنند لازم است که از رانندگی پرهیز نمایند .

اگر این افراد دچار افسردگی گردند ، لازم است که داروی ضد افسردگی به رژیم آنها اضافه گردد .

طول مدت دارویی

شیزوفرنی نیز چنان دیابت و یا بیماری فشار خون یک اختلال مزمن میباشد و نیاز به نظارت دائم دارد . در حال حاضر این بیماری کاملا معالجه نمیشود ، اما میزان عود بروز عوارض روانی را با استعمال دارو میتواند کاهش داد . اکثر اشخاص با شیزوفرنی، تنها یک تیپ دارو را در طول زندگی خود مصرف میکنند و نیز شیوه های دیگری را نیز در این راستا بکار میبرند چنان : روان درمانی ، رفتار درمانی و توانبخشی .

 عود عارضه وقتی رخ میدهد که اشخاص با شیزوفرنی ، استعمال دارو آنتی پسیکوتیک را قطع کنند . چرا که آنها احساس بهبودی میکنند یا گهگاهی فراموش میکنند و یا فکر میکنند که استعمال منظم آن لازم نیست . مصرف داروها به بشکل منظم با توجه نظرات دکتر معالج خیلی مهم میباشد .  اگر آنها این موضوع را مراعات نمایند ، دچار علانم روانی کمتری خواهند شد .

 دلایل عدم استعمال منظم و یا عدم مصرف دارو در اشخاص با شیزوفرنی متنوع میباشد . اگر آنها اعتقاد داشته باشند که بیمار نیستند ، مسلما فکر خواهند کرد که به هیچ وجه نیازی به دارو ندارند . اگر تفکرات آنها خیلی در هم ریخته باشد ، آنها استعمال همه روزه دارو را بیاد نخواهند آورد . اگر آنها از عوارض جانبی دارو خسته شده باشند ممکن است آنها مصرف دارو را قطع نمایند ، بدون آنکه داروی دیگری را آزمایش و جایگزین کنند . در معرض تحقیر قرار گرفتن میتواند مانع ار تاثیر دارویی شود .

اصول زیادی برای استعمال منظم دارو جهت اشخاص با شیزوفرنی وجود دارد . داروهایی موجود است که اثر طولانی مدت دارند یا تزریقی میباشند که بدینوسیله مسئله استعمال هر روزه دارو را رفع میکنند . تقویم دارویی یا داروهایی که روزهای مصرف بر روی بسته های آنها درج شده باشد ، موجب یاد آوری آنها در استعمال دارو خواهد شد و یا مراقب شخص از زمان مصرف دارو آگاهی خواهد داشت . ساعت های الکترونیکی صوتی میتوانند زمان مصرف دارو را خبر دهند . همگام کردن استعمال دارو با برنامه های روزانه ، چنان خوردن غذا میتواند موجب استعمال دارو از روی برنامه شود .

 تداخل دارویی

اگر داروهای آنتی پسیکوتیک به همراه چندین دارو دیگر مصرف گردند ممکن است موجب بروز عوارض جانبی نامطلوب و خطرناکی گردند  . بدین منظور پزشکی که دارو آنتی پسیکوتیک را تجویز میکند در ارتباط با تمامی داروهای بدون نسخه ، ویتامینها ، مینرالها و گیاهان دارویی به اشخاص با شیزوفرنی و خانواده آنها شرح لازمه را بدهد و در ارتباط با مشروبات الکلی ، مواد مخدر و دیگر داروها نیز باید اطلاعات کافی را در اختیار آنها قرار دهد .

روان درمانی

تحقیقات نشان داده است ، بین افرادی که تحت معالجه هستند ، روان درمانی و برخورد با مسائل اجتماعی  میتواند کمک شایانی بکند . و در این جریان میتوان چندین وجه شیزوفرنی را بررسی کرد که شامل موارد ذیل هستند : مشگل در ارتباطات ، انگیزش ، مراقبت از خود ، پیشه ، حفظ و ثبات ارتباط دوستانه با دیگران .

فراگیری و بکارگیری مکانیزم کنار آمدن، موجب رفتن آنها به مدرسه ، کار و اجتماعی شدن آنها میشود . افرادی که منظما تحت روان درمانی هستند به شکل بهتری برنامه استعمال دارو را رعایت میکنند ، کمتر عارضه آنها عود میکند و یا کمتر بستری میشوند . ارتباط مثبت آنها با دکتر معالج و یا مراقبشان موجب میشود که آنها یک منبع اطلاعاتی معتبر ، یک همدم ، یک مشوق و امید داشته باشند و این موضوع موجب تحت کنترل گرفتن  بیماری میشود . یک دکتر باعث میشود که آنها وضعیتشان را بهتر درک کنند و موجب وفق آنها به زندگی میگردد . و مواردی که دکتر شرح میدهد شامل موارد ذیل است : فراگیری علل شیزوفرنی ، علائم و مسائل بیماری و همچنین اهمیت استعمال دارو .

مهارت در کنتری بیماری

 اشخاص با شیزوفرنی میتوانند نقش اساسی را در کنترل بیماری خود داشته باشند . آموزش فاکتهای اساسی در باره شیزوفرنی و اصول معالجه ، سبب میشود که آنها تصمیم آگاهانه در ارتباط با پرستاری از خود بگیرند . اگر به آنها علائم هشدار دهنده عود بیماری آموزش داده شود و همچنین اگر آنها اصول واکنش در این شرایط را یاد گیرند ، آنها خواهند توانست از عود بیماری جلوگیری کنند . لازم است به بیماران اصول کنار آمدن با عارضه آمورش داده شود تا با سپمتومهای مزمن بیماری سازگار گردند .

 توانبخشی

توانبخشی در راستای تعالیم شغلی و برخوردهای اجتماعی اهمیت خاصی دارد تا آنها بتوانند عملکرد موثرتری در ایفای نقش خود در جامعه داشته باشند . برای اینکه اشخاص با شیزوفرنی در سالهای شکل گیری پیشه ، بارها ناخوش میشوند ( ۱۸ تا ۳۵ سالگی )  و بدلیل عوارض بیماری ، غالبا در کارکرد شناختی دچار مشگل میگردند ، بدین خاطر بسیاری از آنها نمیتوانند آموزش مهارتهای پیشه ای را سپری نمیکنند . برنامه توانبخشی شامل موارد ذیل میباشد : مشاوره پیشه ای ، تعلیم شغلی ، مشاوره در امور مالی ، آموزش در بکارگیری وسائط نقلیه عمومی ، برخورد اجتماعی و مهارت ارتباطی در محل کار .

 تعلیم خانواده

معمولا اشخاص با شیزوفرنی بعد از ترخیص از بیمارستان دوره مراقبت خانوادگی را سپری میکنند . بدین خاطر آگاهی اعضا خانواده در ارتباط با بیماری نقش بسزایی دارد تا از عود بیماری پیشگیری شود . اعضا خانواده روشهای رفتاری با عضو بیمار را باید بیاموزند . و لازم است که مشی کنار آمدن با بیمار و مهارت در حل مشکلات را یاد گیرند . ارتباط خانواده با سرویسهای امدادی بعد از ترخیص بیمار ، میتواند آنها را در حل مسائل راهنمای کند .

 رفنار درمانی

حتی زمانی که بیمار در حال استعمال دارو است و دارای علائم پایدار عارضه میباشد ، برخورد صحیح با مسائل شناختی و رفتاری مفید میباشد . یک متخصص به اشخاص با شیزوفرنی میاموزد که چگونه  واقعیت ادراکی و شناختی خودرا تست کنند ، چگونه به «صداهای غیر واقعی» گوش نکنند و چگونه با بی احساسی برخورد کنند . این روش درمانی موجب کاهش شدت بیماری و تنزل ریسک عود آن میگردد .

 انجمن شیزوفرنی

انجمنهای های شیزوفرنی گروه های خود جوشی هستند که در آن اشخاص با شیزوفرنی با دوستان و خانواده شان حضور می یابند.  هر چند یک روانشناس در بین آنها حضور ندارد لیکن اعضا آن یک منبع لاینقطع کمک متقابل بوده و نقش درمانی بسزایی میتواند داشته باشد . اعضا گروه همدیگر را میشناسند و درد همدیگر را درک میکنند و در این محیط احساس ایزوله شدگی ندارند . این شبکه موجب بروز کنش اجتماعی بین اشخاص با شیزوفرنی میشود . و خانواده ها میتواند تجربیاتشان را با یکدیگر تبادل کنند .

 دکتر عبدالوهاب حاجی سردار

منابع :

How is schizophrenia treated?=> medicinenet.com

Schizophrenia Overview => schizophrenia.com

************

جهت اطلاعات بیشتر پزشکی به اینجا کلیک کنید

دسته‌بندی شده در: مـغـز و اعـصـاب, ژنتیک و سلولهای بنیادی, روانـشناسی و خـانـواده

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

RSS پزشکی

بخشهای تخصصی

RSS تیتر اخبار جدید پزشکی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آرشیو

آمار سایت

  • 2,591,785 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: